Walery Maryański
Valerian Maryánski
generał brygady
Data i miejsce urodzenia

2 stycznia 1875
Stulsko

Data i miejsce śmierci

6 maja 1946
Kraków

Przebieg służby
Lata służby

1897–1927

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Jednostki

12 Dywizja Piechoty

Stanowiska

dowódca dywizji

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa

Odznaczenia

Walery Maryański vel Walerian Marjański (ur. 2 stycznia 1875 w Stulsku, zm. 6 maja 1946 w Krakowie) – generał brygady inżynier Wojska Polskiego, olimpijczyk.

Życiorys

Urodził się w Stulsku, w ówczesnym powiecie żydaczowskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Walerego, powstańca styczniowego, i Anieli z Młodnickich. W 1894 ukończył C. K. IV Gimnazjum we Lwowie, a trzy lata później Techniczną Akademię Wojskową w Wiedniu. W 1897 rozpoczął zawodową służbę wojskową w cesarskiej i królewskiej armii. Został wcielony do batalionu pionierów nr 15 w Klosterneuburgu, a w następnym roku przeniesiony do batalionu pionierów nr 11 w Przemyślu. W latach 1900–1902 był słuchaczem Wyższego Kursu Inżynieryjnego w Wiedniu (niem. Höherer Genie-Curs). W 1902 wrócił do macierzystego batalionu. W następnym roku został przydzielony do Wojskowego Komitetu Technicznego w Wiedniu. W 1908 wrócił do macierzystego oddziału. Jesienią 1912 został przeniesiony do batalionu saperów nr 11 we Lwowie. W latach 1912–1913 wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych Monarchii Austro-Węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach. W czasie I wojny światowej walczył na froncie galicyjskim, karpackim i besarabskim. W listopadzie 1916 został komendantem kursu minerów w Mautern. Do 1917 jego oddziałem macierzystym był nadal batalion saperów nr 11, a następnie batalion saperów nr 22. W 1917 otrzymał tytuł inżyniera.

8 listopada 1918 przyjęty został do Wojska Polskiego i przydzielony do Dowództwa „Wschód” na stanowisko zastępcy szefa sztabu i szefa inżynierii. 19 marca 1919 wyznaczony został na stanowisko kwatermistrza Frontu Galicyjskiego, a 1 października tego roku – szefa sztabu 12 Dywizji Piechoty. Od 20 lipca do 20 sierpnia 1920 pełnił obowiązki szefa sztabu 2 Armii, a później szefa sztabu Okręgu Generalnego „Lwów” we Lwowie. 24 września 1921 mianowany został I oficerem sztabu w Inspektoracie Armii Nr 5. 8 czerwca 1922 jako oficer Sztabu Generalnego wcielony został do oddziału macierzystego – 5 pułku saperów w Krakowie. Z dniem 1 października 1924 roku został mianowany dowódcą 12 Dywizji Piechoty w Tarnopolu.

1 grudnia 1924 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski, na wniosek Ministra Spraw Wojskowych generała dywizji Władysława Sikorskiego awansował go na generała brygady ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 17. lokatą w korpusie generałów. W czasie przewrotu majowego opowiedział się po stronie rządowej. Z dniem 1 marca 1927 roku został mu udzielony dwumiesięczny urlop z zachowaniem uposażenia, a z dniem 30 kwietnia 1927 roku został przeniesiony w stan spoczynku. Zamieszkał w resztówce Ryki w powiecie złoczowskim.

W 1924 w Paryżu był uczestnikiem Igrzysk Olimpijskich. Startował w konkurencji strzelania z pistoletu sylwetkowego, zajmując 21. miejsce.

Zmarł 6 maja 1946. Został pochowany 10 maja 1946 na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera VI-płd-wsch-narożnik).

Był żonaty Ireną Sobolewską, z którą miał córkę Janinę (ur. 1908) i syna Tadeusza (ur. 1913), inżynierów rolników.

Awanse

  • podporucznik (leutnant) – 1 września 1897
  • porucznik (oberleutnant) – 1 listopada 1901
  • kapitan (hauptmann) – 1 maja 1911
  • major (major) – 1 maja 1917
  • pułkownik – zatwierdzony 29 maja 1920 z dniem 1 kwietnia 1920, w inżynierii i saperach, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej, zweryfikowany 3 maja 1922 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 6. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów
  • generał brygady – 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 17. lokatą w korpusie generałów

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 Stawecki 1994 ↓, s. 216.
  2. ↑ Władysław Kucharski: Przegląd historyczny 50-lecia Gimnazjum IV im. Jana Długosza we Lwowie. Ósmacy i abiuturienci. W: Władysław Kucharski (red.): Księga pamiątkowa 50-lecia Gimnazjum im. Jana Długosza we Lwowie. Lwów: 1928, s. 93.
  3. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1898 ↓, s. 883.
  4. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1899 ↓, s. 883.
  5. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1901 ↓, s. 228, 919, 1023.
  6. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1902 ↓, s. 927, 1035.
  7. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1903 ↓, s. 281, 923.
  8. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1904 ↓, s. 279, 929.
  9. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1909 ↓, s. 1024.
  10. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1913 ↓, s. 1121.
  11. 1 2 Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1914 ↓, s. 948.
  12. ↑ Lista starszeństwa c. i k. Armii 1916 ↓, s. 847.
  13. ↑ Lista starszeństwa c. i k. Armii 1917 ↓, s. 1151.
  14. 1 2 3 4 5 6 7 8 Lista starszeństwa c. i k. Armii 1918 ↓, s. 1432.
  15. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 13 z 08.06.1922 r.
  16. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 100 z 29 września 1924 roku, s. 553.
  17. ↑ Piotr Stawecki, Słownik biograficzny (...) s. 216 błędnie podana data starszeństwa - 15 marca 1924.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 37, 44.
  19. 1 2 Walery Maryański. Nekrolog. „Dziennik Polski”, s. 16, Nr 127 z 9 maja 1946.
  20. 1 2 Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Walery Maryański. rakowice.eu. [dostęp 2017-03-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-27)].
  21. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1898 ↓, s. 285.
  22. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1902 ↓, s. 284.
  23. ↑ Rocznik oficerski c. i k. Armii i Marynarki Wojennej 1912 ↓, s. 300.
  24. ↑ Lista starszeństwa c. i k. Armii 1918 ↓, s. 110.
  25. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 21 z 9 czerwca 1920 roku, poz. 547.
  26. ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 227.
  27. ↑ Jednodniówka 5 Pułku Saperów na uroczystość poświęcenia sztandaru 8 maja 1925 r. w Krakowie [online], s. 25.
  28. ↑ Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 314)

Bibliografia

  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1898. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1897.
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1899. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1898.
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1901. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1900.
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1902. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1901.
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1903. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1902.
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1904. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1903.
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1909. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1909.
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1912. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1911.
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1913. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1912.
  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914.
  • Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1916. Wiedeń: 1916.
  • Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1917. Wiedeń: 1917.
  • Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1918. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1918.
  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-09-07].
  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
  • Piotr Stawecki: Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918–1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 83-11-08262-6.
  • Ryszard Wryk, Sport olimpijski w Polsce 1919–1939, Poznań 2006.
  • Polski Komitet Olimpijski: Walery Maryański – sylwetka w portalu www.olimpijski.pl. www.olimpijski.pl. [dostęp 2014-12-21].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.