| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Goralenführer | |
| Okres |
od 1942 |
| Poprzednik |
urząd utworzony |
| Następca |
urząd zniesiony |
Wacław Jan Krzeptowski (ur. 24 czerwca 1897 w Kościelisku, zm. 20 stycznia 1945 w Zakopanem) – polski polityk, przedwojenny lider Stronnictwa Ludowego w Nowym Targu. Przed II wojną światową wiceprzewodniczący Związku Górali. Kolaborant z III Rzeszą, jeden z przywódców Goralenvolku podczas II wojny światowej, stracony za zdradę ojczyzny.
Życiorys
7 listopada 1939 jako jeden z przedstawicieli polskich górali uczestniczył w uroczystości objęcia przez Hansa Franka stanowiska gubernatora Generalnego Gubernatorstwa.
Od 1940 był przewodniczącym zależnego od Niemców Goralenverein (Związku Górali). Po aresztowaniu Tadeusza Paudyna przejął jego sklep tytoniowy, który od tego momentu prowadził wraz z Józefem Cukrem. W 1942 stanął na czele Goralisches Komitee – Komitetu Góralskiego – namiastki autonomicznego samorządu góralskiego, który odpowiadał m.in. za politykę socjalną, edukację i zaopatrzenie. U gubernatora Franka zabiegał o stworzenie samodzielnego państwa góralskiego. Pod koniec wojny ukrywał się w Tatrach w jednym z szałasów na Polanie na Stołach, potem zszedł w dolinę i przebywał w domu brata Juliana na Nędzówce w Kościelisku. Tam został pojmany przez oddział Armii Krajowej Kurniawa i powieszony za zdradę.
Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Kościelisku. Na Nowym Cmentarzu w Zakopanem istnieje grób rodziny Krzeptowskich (nr kwatery – nr pasa grobów – kolejność w danym pasie: V-16-6), na którym istnieje nazwisko Wacława Krzeptowskiego, jednak inskrypcja ta ma charakter symboliczny.
Przypisy
- 1 2 Sławek Zagórski: Goralenvolk. Nazistowski „naród” w Polsce. interia.pl. [dostęp 2013-11-28].
- 1 2 Piotr Nehring: Goralenvolk – górale gubernatora Franka. „Ale Historia” poleca książkę „Krzyżyk niespodziany. Czas Goralenvolk”. wyborcza.pl, 24 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-24].
- ↑ Bartłomiej Kuraś, Paweł Smoleński, Krzyżyk niespodziany: czas Goralenvolk, Wydanie I, Wołowiec: Wydawnictwo "Czarne", 2017, s. 55, ISBN 978-83-8049-458-9 [dostęp 2024-03-15].
- ↑ O Goralenvolku na stronie wsi Skomielna Biała.
- ↑ Józef Pitoń: Projekt Pilecki. Relacje. auschwitzmemento.pl. [dostęp 2024-03-28].
- ↑ Jarosław Gdański, Na progu kolaboracji, Pomocnik Historyczny, 25.08.2007, s. 7.
- ↑ Goralenvolk – Historia.
- ↑ Józef Krzeptowski-Jasinek. Gdzie pochowano Wacława Krzeptowskiego. „Na Placówce”. 1 (41), s. 14–15, 2010.
- ↑ Maciej Pinkwart, Janusz Zdebski: Nowy cmentarz w Zakopanem – Przewodnik biograficzny. Warszawa-Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1988.
Linki zewnętrzne
- Opis śmierci Wacława Krzeptowskiego. wiadomosci.onet.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-22)].
- Biuletyn Krajowy 1944, nr 106 (28 października), z Podhala – Wacław Krzeptowski poszukiwany przez gestapo.
- Małopolska Agencja Prasowa. R.1, nr 28 (16 września 1943), „Wacuś” Krzeptowski i towarzysze, właściwi twórcy Goralenvolku!!