Wacław Jastrzębowski
Aspira

Wacław Jastrzębowski (z lewej w biało-czerwonej opasce) podczas powstania warszawskiego
Pełne imię i nazwisko

Wacław Marian Jastrzębowski

Data i miejsce urodzenia

26 września 1900
Radom

Data i miejsce śmierci

22 grudnia 1964
Warszawa

Zawód, zajęcie

ekonomista, nauczyciel akademicki Wolnej Wszechnicy Polskiej

Alma Mater

Wyższa Szkoła Handlowa w Warszawie

Stanowisko

oficer Armii Krajowej, powstaniec warszawski, urzędnik państwowy

Odznaczenia

Wacław Marian Jastrzębowski ps. „Aspira” (ur. 26 września 1900 w Radomiu, zm. 22 grudnia 1964 w Warszawie) – polski ekonomista, docent doktor nauk ekonomicznych, podporucznik czasu wojny, żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski, odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy i Krzyżem Walecznych, autor wielu publikacji ekonomicznych.

Życiorys

Urodził się 26 września 1900 w Radomiu. Jego rodzicami byli Szczęsny i Maria. Ukończył studia w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie (obecnie Szkoła Główna Handlowa). W okresie międzywojennym był pracownikiem Zarządu m.st. Warszawy. Wykładał w Wolnej Wszechnicy Polskiej.

Walczył w kampanii wrześniowej 1939 i kampanii francuskiej 1940 (odznaczony Croix de Guerre). W czasie okupacji przedostał się do kraju, został pracownikiem Biura Planu Regionalnego m.st. Warszawy. Był oficerem Armii Krajowej.

Sporządzona przez niego podczas okupacji pod pseudonimem Franciszek Kozłowski i przeznaczona dla odbiorcy zagranicznego ekspertyza pt. Niemiecki eksperyment gospodarczy w Polsce 1939–1943 została jesienią 1943 przekazana do Londynu (po wojnie ukazała się w 1946 drukiem jako książka pt. Gospodarka niemiecka w Polsce 1939–1944).

Walczył w powstaniu warszawskim jako dowódca 1105 plutonu "Wydra" broni specjalnej kolumny motorowej, przemianowanego na kompanię. Przeszedł szlak bojowy: Powiśle – Śródmieście Północ. Po powstaniu wyszedł ze stolicy z ludnością cywilną.

Po wojnie pracował w Narodowym Banku Polskim. Do 1949 pełnił funkcję dyrektora departamentu w Ministerstwie Żeglugi i Handlu Zagranicznego. Był ekspertem Najwyższego Trybunału Narodowego.

Uzyskał stopień naukowy doktora nauk ekonomicznych. Został docentem.

Był działaczem Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. Redaktor naczelny pisma „Handel Wewnętrzny”.

Pośmiertnie wydano zbiór jego pism w dwutomowej publikacji: Wacław Jastrzębowski, Wybór prac, red. Teresa Pałaszewska-Reindl, Andrzej Hodoły, Warszawa 1966.

Zmarł 22 grudnia 1964 w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B12-10-27).

Wybrane publikacje

  • Gospodarka niemiecka w Polsce 1939–1944 (Warszawa 1946)
  • Przyczynki do pracy pt. „Zasady reklamy socjalistycznej” (Warszawa 1954)
  • Reklama handlowa: poradnik (Warszawa 1956, współautor)
  • Handel wiejski w Polsce międzywojennej: liczby i fakty (Warszawa 1957, współautor)
  • Rynek usług (Warszawa 1958)
  • Rynek nabywcy (Warszawa 1959)
  • Encyklopedia handlowa (2 tomy, redaktor naukowy, 1961–1964)

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Wacław Marian Jastrzębowski. 1944.pl. [dostęp 2020-03-07].
  2. 1 2 3 4 5 6 Jan Grabowski, Dariusz Libionka, Wstęp, [w:] Klucze i kasa. O mieniu żydowskim w Polsce pod okupacją niemiecką i we wczesnych latach powojennych 1939–1950, red. nauk. Jan Grabowski, Dariusz Libionka, Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, Warszawa 2014, s. 16.
  3. ↑ Włodzimierz Rosłoniec, Lato 1944, wyd. I, Kraków: Znak, 1989, s. 105-106, Cytat: [Czwartek, 31 sierpnia] Kpt. "Krybar" polecił wzmocnienie załogi elektrowni, licząc się z możliwością niemieckiego ataku. Kilkunastu żołnierzy z kompanii Kolumny Motorowej "Wydra" pośpieszyło rano ma pozycje w elektrowni. W jakiś czas później udaje się tam dowódca tej kompanii, ppor. "Aspira". [...] Bardzo lubię ppor. "Aspirę" i jestem pod jego urokiem. Zresztą nie tylko ja. Większość chłopców, a o dziewczynach lepiej nie mówić. "Aspira" imponuje mi pod każdym względem. Jest odważny, spokojny ale i zdecydowany. Nawet nie razi mnie jego czasami niezbyt parlamentarne słownictwo. Karci słownie i klnie nieraz jak szewc, ale kiedy to robi, ma najczęściej rację. Podobno w cywilu jest wysoce wykształconym człowiekiem. Jest bardzo przystojny. Był w naszym wojsku we Francji w stopniu aspiranta — stąd wziął się jego pseudonim "Aspira". Potem przedostał się do okupowanego kraju. [...] W okresie konspiracji ppor, "Aspira" był zastępcą dowódcy 1105 plutonu kolumny motorowej por. "Niesobii". Obaj 1 sierpnia zostali ranni. Por. "Niesobia" bardzo ciężko. "Aspira" lżej, ale też poważnie, w nogę. Dwa dni leżał, po czym powrócił do oddziału. Ta jego postawa jeszcze bardziej zbliżyła do jego ludzi. Został dowódcą w międzyczasie przemianowanej z plutonu kompanii "Wydra".
  4. ↑ Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.
  5. ↑ M.P. z 1938 r. nr 271, poz. 636 „za zasługi na polu pracy społecznej”.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.