| major | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
1 Pułk Strzelców Lwowskich, |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa, |
| Odznaczenia | |
Władysław Józef Witrylak (ur. 16 grudnia 1898 w Stryju, zm. 19 grudnia 1971 w Londynie) – podharcmistrz, kapitan piechoty Wojska Polskiego II RP, major Polskich Sił Zbrojnych.
Życiorys
Urodził się 16 grudnia 1898 w Stryju. Był jednym z dziesięciu dzieci Mariana (1879-1947) i Emilii z domu Kuliczka (1879-1963), wnukiem powstańca styczniowego, Władysława Kuliczki. Początkowo kształcił się w Stryju, następnie w Filii C. K. Gimnazjum w Samborze, gdzie w 1913 ukończył IV klasę, a później zdał egzamin dojrzałości. W 1911 w wieku 13 lat przystąpił do III Drużyny Skautowej im. Stanisława Staszica. W styczniu 1912 złożył przyrzeczenie skautowe.
Podczas I wojny światowej zbiegł z domu, po czym zgłosił się do Legionów Polskich, z których został odesłany z uwagi na zbyt młody wiek. W sierpniu wraz z rodziną został ewakuowany do Bregencji, od stycznia 1915 przebywał w czeskiej Pradze, a we wrześniu tego roku powrócił do Sambora, gdzie zorganizował 1 Drużynę Skautową im. Józefa Piłsudskiego. W październiku 1917 podjął studia na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Lwowskiej i w 1917 został skarbnikiem naczelnej Komendy Skautowej. Pod koniec października 1918 wstąpił do Polskich Kadr Wojskowych. U kresu wojny w listopadzie 1918 jako żołnierz Wojska Polskiego uczestniczył w obronie Lwowa w 1918 w trakcie wojny polsko-ukraińskiej. W czasie późniejszych walk tego konfliktu służył w szeregach 1 Pułku Strzelców Lwowskich, później będąc plutonowym pełnił funkcję kreślarza w 5 Dywizji Piechoty. Na przełomie 1919/1920 kontynuował studia na politechnice, po czym służył w sztabie ww. dywizji do maja 1920, skąd został skierowany na trzymiesięczny kurs Szkoły Podchorążych w Warszawie, który ukończył. Następnie jako podchorąży został przydzielony 55 Pułku Piechoty w Krotoszynie, a później brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 33 Pułku Piechoty na stanowisku dowódcy plutonu. Został awansowany na stopień porucznika piechoty w ze starszeństwem z dniem 1 września 1922. W latach 20. był oficerem 5 Pułku Strzelców Podhalańskich z Przemyśla, służąc w jego częściowej dyslokacji w Samborze. 6 września 1923 został przydzielony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Sambor na stanowisko oficera instrukcyjnego. Pełnił funkcję sekretarza ekspozytury powiatowej w Samborze Polskiego Towarzystwa Opieki nad Grobami Bohaterów. W marcu 1926 został przydzielony do macierzystego 5 psp. W tym czasie był instruktorem harcerskim w zajęciach Przysposobienia Wojskowego, pełniąc funkcję komendanta Hufca Harcerskiego w Samborze w stopniu podharcmistrza do września 1929, gdy został przeniesiony do przemyskiej siedziby swojego pułku. Został awansowany na stopień kapitana artylerii w 1935. Według stanu z marca 1939 w strukturze 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich pełnił funkcję komendanta miejskiego PW w Przemyślu w ramach 38 obwodu przysposobienia wojskowego „Przemyśl”.
W chwili wybuchu II wojny światowej na początku kampanii wrześniowej był dowódcą 1 kompanii Batalionu „Przemyśl” Obrony Narodowej, stacjonującego wówczas w Rzepedzi. Wraz z kompanią brał udział w walkach pod Olszanicą. Później był dowódcą 5 kompanii 3 Brygady Górskiej. Później przedostał się na Węgry, dalej przez Jugosławię do Francji, gdzie trafił w styczniu 1940. Tam wstąpił do szeregów Wojska Polskiego we Francji i został żołnierzem Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich, w której na stanowisku dowódcy kompanii gospodarczej w IV Batalionie 2 Półbrygady uczestniczył w bitwie o Narwik w 1940. W 1941 był ewakuowany z Francji z przeznaczeniem do Wielkiej Brytanii przez Hiszpanię, gdzie został internowany w Miranda de Ebro. W kwietniu 1943 został zwolniony stamtąd, po czym trafił do Anglii. W Szkocji został przydzielony do 2 Dywizji Grenadierów Pancernych Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Po lądowaniu dywizji we Francji w październiku 1944 został skierowany do Paryża na stanowisko kwatermistrza i komendanta Obozu Żołnierzy Nr 1 w koszarach w Bessières. Tam został awansowany na stopień majora. Po zakończeniu wojny przebywał we Francji do 1948, pełniąc funkcję komendanta Obozu Zbornego Wojska Polskiego Nr 3 w Lille.
Po zlikwidowaniu ww. obozów osiadł w Wielkiej Brytanii. Był oficerem Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Tam początkowo pracował fizycznie. W 1953 został kierownikiem i administratorem Hospicjum św. Stanisława (dom studencki Fundacji „Veritas”). Po sprzedaży tego domu pracował w Katolickim Ośrodku Wydawniczym Fundacji „Veritas” do lutego 1967. Wówczas przeszedł na emeryturę.
Zmarł 19 grudnia 1971 w Londynie. Msza pogrzebowa została odprawiona 23 grudnia 1971. Jego prochy zostały pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 246-7-9).
W 1923 ożenił się z Janiną Ostrowską (także harcerką, zm. 1981 w wieku 82 lat), z którą miał synów Stanisława, Janusza i Jerzego oraz córkę Aleksandrę.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Walecznych (przed 1932)
- Medal Niepodległości – 9 listopada 1933 roku „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 Ś. p. Władysław Witrylak / Z żałobnej karty. „Biuletyn”. Nr 22, s. 109-110, 117, Czerwiec 1972. Koło Lwowian w Londynie.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Władysław Józef Witrylak. Mój harcerski życiorys. „Skaut”. Nr 3 (34), s. 3, Wrzesień 2014. ISSN 1898-7729.
- 1 2 3 Cmentarz Stare Powązki: EMILIA WITRYLAK, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2018-10-08].
- ↑ Sprawozdanie Kierownika Filii C. K. Gimnazyum w Samborze za rok szkolny 1912/13. Sambor: 1913, s. 61.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 458.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 400.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 261.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 96.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 60 z 18 września 1923 roku, s. 562.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 388.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 334, 1347.
- ↑ Sprawozdanie Polskiego Towarzystwa Opieki nad Grobami Bohaterów (Towarzystwa Polskiego Żałobnego Krzyża) Zarządu Oddziału Wojewódzkiego we Lwowie za rok 1926. Lwów: Polskie Towarzystwo Opieki nad Grobami Bohaterów, 1927, s. 34.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 9.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 105.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 619.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 593-594 i 675–676.
- 1 2 3 4 O kampanii wrześniowej z Janem Koprowskim rozmawia Jerzy Kirsza. polska1918-89.pl. s. 186-190. [dostęp 2018-10-08].
- ↑ Tadeusz Panecki: Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich. Warszawa: Bellona, 1992, 2010, s. 235. ISBN 978-83-11-11733-4.
- 1 2 3 4 Małgorzata Wczelik. O pradziadku – harcerzu. „Skaut”. Nr 3 (34), s. 6, Wrzesień 2014. ISSN 1898-7729.
- ↑ M.P. z 1933 r. nr 258, poz. 276.
Bibliografia
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.