Władysław Szelka ps. „Borsuk”, „Czajka” (ur. 25 listopada 1907 w Niebieszczanach, zm. 22 lipca 1944 pod Sanokiem) – podoficer piechoty Wojska Polskiego, podporucznik czasu wojny Związku Walki Zbrojnej–Armii Krajowej, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
Życiorys
Urodził się 25 listopada 1907 w Niebieszczanach. Był ostatnim, ósmym dzieckiem Józefa (miejscowy rolnik, w latach 1900-1906 przebywający w Stanach Zjednoczonych w celach zarobkowych) i Agaty z domu Koczera. Miał m.in. bratai Kazimierza.
W rodzinnej wsi ukończył cztery klasy szkoły podstawowej. W roku szkolnym 1920/1921 uczęszczał do I klasy w Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku i został uznany za ucznia nieuzdolnionego (nie zaliczył także egzaminu poprawkowego). Około 1930 został zawodowym żołnierzem Wojska Polskiego. Służył w sanockim 2 Pułku Strzelców Podhalańskich. W jednostce był wychowawcą i instruktorem. Od 1935 w stopniu plutonowego pracował jako instruktor wychowania fizycznego w Powiatowej Komendzie Przysposobienia Wojskowego w Lesku. Uchodził za wszechstronnego wychowawcę młodzieży na całym obszarze powiatu leskiego. Był też prowadzącym zajęcia sportowe w leskim Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Przed 1939 został przeniesiony na inne stanowisko. Pełnił stanowisko dowódcy placówki straży granicznej koło Stanisławowa. W okresie międzywojennym otrzymał Państwową Odznakę Sportową. Według różnych wersji do 1939 był w stopniu plutonowego. lub sierżanta.
3 października 1931 ożenił się Zofią z domu Posadzką (ur. 15 maja 1912 w Pisarowcach), z którą miał dzieci Waldemara (ur. 1931) i Alinę (ur. 1937). W Niebieszczanach wraz z żoną prowadził sklep, a wspólnie z Janem Gołdą zainicjował wybudowanie Domu Ludowego
Po wybuchu II wojny światowej w 1939 uczestniczył w kampanii wrześniowej w szeregach macierzystej jednostki. Po klęsce polskiej wojny obronnej wrócił do Niebieszczan, gdzie przebywała już jego żona Zofia z dziećmi. Po nastaniu okupacji niemieckiej zaangażował się w działalność konspiracyjną, organizując przy sobie żołnierzy WP. Był aktywny na polu wspierania osób udających się przez zieloną granicę na Węgry. Zwerbowany przez Alojzego Bełzę ps. „Alik” przystąpił do organizacji Miecz i Pług. Na wiosnę 1940 został zaprzysiężony do Związku Walki Zbrojnej przez por. Stanisława Zielińskiego. W podziemiu posługiwał się pseudonimami „Borsuk” i „Czajka”. W ramach obwodu ZWZ Sanok w 1940 był organizatorem placówki w Niebieszczanach, a w czerwcu tego roku objął stanowisko dowódcy tej jednostki. Oddział liczył średnio ok 40 ludzi, dowódcy podlegały plutony (w 1942 cztery), drużyny, a jego zastępcą był Jerzy Jasiński ps. „Kadłubek”. Intensywnie prowadził szkolenia swoich żołnierzy (m.in. w tajnym kursie podoficerskim, wiosną 1943), wywiad wojskowy, działalność nasłuchową w radio oraz propagandową. Był także oficerem dywersji w Obwodzie AK Sanok. Od 1942 poszukiwała go gestapo. Mimo aresztowań, w tym po zatrzymaniu przez Niemców komendy Obwodu Sanok zimą 1942, jego placówka dzięki utrzymywaniu ścisłej konspiracji pozostawała nienaruszona i uchodziła za dysponującą doskonałym zabezpieczeniem konspiracji. Po utworzeniu Armii Krajowej pozostawał komendantem placówki nr 5 w Niebieszczanach. Służył w stopniu sierżanta oraz podporucznika czasu wojny. Szelka był inicjatorem ukrywania w swojej wsi poszukiwanych przez Niemców osób, schronienie znaleźli tam m.in. ocalony z egzekucji na górze Gruszka w 1940 Jan Schaller, od stycznia 1943 zbiegły z Zwangsarbeitslager Zaslaw dr Leon Penner z żoną i córką oraz Rosjanie wcześniej przetrzymywani w stalagu w Olchowcach i w stalagu w Rymanowie, a także członkowie konspiracji obwodu ZWZ-AK Sanok). Od 1943 wraz z podkomendnymi przygotowywał się do akcji „Burza”.
Wspierał przygotowanie akcji dywersyjnej w Mokrem, w której żołnierze (w tym m.in. „Alik”) 17 czerwca 1944 dokonali ataku na posterunek Werkschutzu i zniszczenia elektrowni przy kopalni ropy naftowej. Po jej przeprowadzeniu Niemcy prowadzili obławę (akcję zaporową). Ponadto, w tym samym miesiącu AK-owcy podlegli Władysławowi Pruchniakowi ps. „Ireneusz” dokonali egzekucji sołtysa Niebieszczan i jednocześnie konfidenta gestapo, Józefa Kiełbasy, o czym nie powiadomiono zawczasu Szelkę, zaś to jego jako wykonawcę zamachu wskazał już śmiertelnie ranny skazaniec. Mimo zalecenia opuszczenia Niebieszczan, wydanego przez dowódcę obwodu tj. Adama Winogrodzkiego ps. „Korwin”, Szelka pozostał na terenie wsi, a w razie najścia Niemców ostrzegany ukrywał się. W dniu 19 czerwca przebywał przed swoim domem, a zaalarmowany o tym, że nadchodzi 5-osobowy patrol (2 Niemców, 2 Ukraińców i Polak), usiłował podjąć ucieczkę do lasu i otworzył ogień. Trafiony sześciokrotnie w nogi został pojmany. Po pobieżnym opatrzeniu ran w dworze Morawski, przewieziono go pojazdem do Sanoka i osadzono w tamtejszym więzieniu (w tamtejszej ewidencji określony jako rolnik). Aresztowana wtedy została także jego żona Zofia, którą zwolniono 26 czerwca.
W dniu 28 czerwca wykonano wyrok na osobie, która rzekomo uprzednio zadenuncjowała Szelkę (Aleksander B.). Władysław Szelka otrzymał zarzuty wykonywania wyroków na konfidentach, organizowanie sabotażu i dywersji. Został wtrącony do pojedynczej celi nr 4 tzw. „ciemnicy”. Prowizorycznej pomocy medycznej udzielali mu jedynie pracujący w więzieniu przodownik Kazimierz Nowakowski i Nestor Kiszka ps. „Neron”. Po aresztowaniu dowódcy placówki w Niebieszczanach komendę objął dotychczasowy zastępca, Jerzy Jasiński ps. „Kadłubek”.
Decyzją komendy obwodu AK przygotowano akcję odbicia go z więzienia. W nocy 20/21 lipca 1944 konspiratorzy pod dowództwem Władysława Szechyńskiego ps. „Kruk” (w akcji uczestniczyli m.in. Władysław Pruchniak ps. „Ireneusz”, Zdzisław Stropek ps. „Ścisły” oraz żołnierze oddziału Józefa Czuchry ps. „Orski”) dokonali przejścia po drabinie przez mur okalający obszar więzienia i znaleźli się na terenie spacerowym. Przebywający w więzieniu współpracujący z AK strażnicy więzienni (zaprzysiężeni do polskiej działalności podziemnej Nestor Kiszka ps. „Neron” i Piotr Dudycz ps. „Cezar”) imitując świętowanie urodzin Dudycza mieli uśpić pozostałych rzekomym alkoholem, a w rzeczywistości specyfikiem przygotowanym uprzednio przez sanockiego farmaceutę i członka AK, Stanisława Kawskiego ps. „Skrzypek” (według innej wersji środki nasenne oraz truciznę do unieszkodliwienia psów przekazał Władysław Skałkowski ps. „Dąb”). Według relacji „Ireneusza” datę akcji wyznaczono na 24 lub 27 czerwca, aczkolwiek ustalenia A. Szelki wykluczają tak wczesne podjęcie działań i bardziej prawdopodobny jest okres połowy lipca. Ostatecznie cały plan nie powiódł się (jeden ze strażników Nowakowski nie wziął udział w zainscenizowanej imprezie, zaś Dudycz nie dokonał wygaszenia oświetlenia dziedzińca więziennego oraz odcięcia łączności, nie wprowadzono do budynku oczekujących AK-owców), a przybyli i przygotowani do wkroczenia konspiratorzy postanowili wycofać się.
W determinacji do uwolnienia Szelki przełożeni zobowiązali Nestora Kiszkę do wyprowadzenia osadzonego z gmachu więzienia. Ten, po otrzymaniu gwarancji bezpieczeństwa dla swojej rodziny, zgodził się. Według planu miał on przewieźć Szelkę rowerem do Stanisława Słoneckiego w Jurowcach. Gdy Kiszka pojawił się w pracy na nocną zmianę 22 lipca 1944, dostrzegł, że Władysław Szelka, pozostający z ranami jeszcze z czasu zatrzymania, został wyprowadzony przez gestapowców, po czym wraz z innym więźniem (był nim aresztowany 13 lipca Paul wzgl. Paweł Aleksiejewicz Karpenko, ur. 1921, spadochroniarz-desantowiec sowiecki, jeniec) wywieziony samochodem. Pojazd wyjechał z więzienia kierując się ul. Jagiellońską w dół obok terenu Okopiska. Potwierdził to Kiszka, który udał się rowerem za wyjeżdżającym wraz z więźniami pojazdem. Nie zauważył już jednak czy dalej transport udał się prosto w stronę Zagórza czy skręcił w lewo w stronę Olchowiec. Później miał jednak otrzymać potwierdzenie od osoby, która miała rozpoznać ciało Szelki grzebane w Olchowcach. Natomiast małżonka zaginionego dwa dni później dotarła do świeżego kopca na przedmieściach Zagórza, gdzie mieli zostać pochowani dwaj złodzieje papierosów.
Według Kazimierza Nowakowskiego trzej gestapowcy zabierając trzy łopaty wywieźli limuzyną Szelkę skutego za ręci i nogi, po czym wrócili z pobrudzonymi narzędziami i zakrwawionymi kajdankami. Według niego Szelka mógł zostać wywieziony do lasku w Zahutyniu.
W powojennych opracowaniach i relacjach uznawano, że Władysław Szelka i Paul Karpenko zostali rozstrzelani w Olchowcach. Egzekucji miał dokonać gestapowiec Leo Humeniuk. Ciała Szelki nie odnaleziono. Podczas okupacji egzekucje w Olchowcach były w tym miejscu dokonywane w 1942, 1943, 1944. Według Andrzeja Szelki jego krewny Władysław Szelka poniósł śmierć w Olchowcach lub nieopodal Zagórza 22 lipca 1944 około godz. 22.
Tuż po wojnie wdowa po Władysławie Szelce złożyła wniosek do sądu o uznanie męża za zmarłego. W wyroku sąd uznał go zmarłego, a za datę śmierci przyjęto dzień 15 sierpnia 1944. W późniejszych latach Zofia Szelka nosiła nazwisko Miśkowicz.
Upamiętnienie
Na wniosek Zofii Szelki Sąd Grodzki w Sanoku wszczął sprawę o stwierdzenie zgonu Władysława Szelki i 30 grudnia 1946 wydał postanowienie ustalając datę śmierci na 15 sierpnia 1944.
20 lipca 1975 został odsłonięty pomnik przy dawnej cerkwi Wniebowstąpienia Pańskiego w Olchowcach. W obszarze leśnym na miejscu pamięci został ustanowiony krzyż pamiątkowy.
Władysław Szelka został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Armii Krajowej (nr 7214, postanowienie z 29 stycznia 1970) przez Kapitułę Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Londynie (odznaczenie przekazano w marcu 1970 żołnierzom AK z Sanoka). Także w 1970 rodzina otrzymała wiadomość o jego pośmiertnym awanse na stopień podporucznika, o czym także zdecydowały władze emigracyjne. Został też odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami (zaświadczenie Ministerstwa Obrony Narodowej MON z 14 maja 1974; nr DK-10108). Otrzymał też Krzyż Walecznych (postanowienie ww. MON z 16 maja 1974; nr DK-9940/W)
Za ukrywanie podczas wojny dr. Leona Pennera w dniu 18 kwietnia 1989 Władysław, Karol i Stefania Szelkowie zostali uhonorowani izraelskim odznaczeniem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (numer wyróżnienia Władysława: 41754). W 1991 w Łańcucie odznaczenia odebrał Karol Szelka.
W 1962 Władysław Szelka został upamiętniony wśród innych osób wymienionych na jednej z tablic Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na obecnym Cmentarzu Centralnym w Sanoku.
Ponadto został wymieniony w zbiorowym upamiętnieniu parafian z Niebieszczan poległych w latach 1939-1945, ustanowionym w kościele św. Mikołaja w Niebieszczanach (został tam też upamiętniony jego brat Kazimierz Szelka, który zginął w walkach z UPA).
W 2003 przy cmentarzu w rodzinnej wsi odsłonięto pomnik, na którym upamiętnieni zostali „parafianie w Niebieszczan, którzy zginęli w zawierusze wojennej w latach 1939-1947”, a wśród nich wymieniono Władysława i Kazimierza Szelków.
Uwagi
- ↑ W innych źródłach pojawiła się te informacja, iż bratem Władysława był Karol (ur. 1915), zob. Szelka Karol & Stefania. righteous.yadvashem.org. [dostęp 2020-04-30]. (ang.). Szelka Stefania, Karol i Władysław. muzeumulmow.pl. [dostęp 2020-04-30]. Jednak zaprzeczyła temu wnuczka Władysława Szelki, Agnieszka Szelka-Bartnicka.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 9. Tu podano Ryjowiec
Przypisy
- 1 2 3 Państwowe Gimnazjum Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok 1920/21 (zespół 7, sygn. 80). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 68.
- 1 2 Księga więźniów 1944 ↓, s. 275 (poz. 813).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Bełza 2005 ↓, s. 28.
- 1 2 3 4 5 A. Szelka 2007 ↓, s. 9.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 60, 61.
- ↑ XXXV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Sanoku za rok szkolny 1920/1921 wraz z dodatkiem za lata: 1917, 1918, 1919 i 1920. Sanok: Fundusz Naukowy, 1921, s. 60.
- 1 2 Brygidyn. San 1992 ↓, s. 88.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 9, 12.
- 1 2 3 4 Bełza 2005 ↓, s. 29.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 13.
- ↑ Akta w sprawie Zofii Szelka o stwierdzenie zgonu Władysława Szelki (zespół 532, sygn. 2152). AP Rzeszów – O/Sanok, k. 9.
- 1 2 3 A. Szelka 2007 ↓, s. 20.
- 1 2 Księga więźniów 1944 ↓, s. 275 (poz. 814).
- 1 2 Bełza 2005 ↓, s. 29, 35.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 14.
- ↑ Wykaz żołnierzy września 1939 roku oraz zmobilizowanych na obczyźnie w Polskich Siłach Zbrojnych na terenie ZSRR. W: Andrzej Brygidyn: Żołnierskimi rzuceni losami. Krosno: PUW „Roksana”, 1997, s. 219. ISBN 83-87282-47-2.
- 1 2 3 4 Brygidyn. San 1992 ↓, s. 89.
- 1 2 3 Bełza 2005 ↓, s. 30.
- 1 2 3 4 5 6 A. Szelka 2007 ↓, s. 23.
- ↑ Brygidyn. San 1992 ↓, s. 88, 289.
- 1 2 Grzywacz-Świtalski 1971 ↓, s. 201.
- ↑ Brygidyn. San 1992 ↓, s. 88-89, 249.
- ↑ Zagórski 1995 ↓, s. 746.
- ↑ Brygidyn. San 1992 ↓, s. 89, 169.
- ↑ Brygidyn. San 1992 ↓, s. 88, 89.
- 1 2 3 Bełza 2005 ↓, s. 31.
- ↑ Brygidyn. San 1992 ↓, s. 179.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 24.
- ↑ Mieczysław Przystasz. Powiat sanocki w latach 1939–1947. „Rocznik Sanocki”. Tom II, s. 243, 1967. Wydawnictwo Literackie.
- ↑ Zagórski 1995 ↓, s. 745.
- 1 2 3 Bełza 2005 ↓, s. 36.
- ↑ Brygidyn. San 1992 ↓, s. 169.
- ↑ Grzywacz-Świtalski 1971 ↓, s. 157, 200.
- ↑ Grzywacz-Świtalski 1971 ↓, s. 157.
- ↑ Edward Zając. Dzieje Żydów Sanoka i powiatu sanockiego w latach 1939–1943. „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”. Nr 32, s. 136, 1994.
- 1 2 Szelka Stefania, Karol i Władysław. muzeumulmow.pl. [dostęp 2020-04-30].
- ↑ Bełza 2005 ↓, s. 32-33.
- ↑ Bełza 2005 ↓, s. 31, 33.
- ↑ Brygidyn. San 1992 ↓, s. 201-204.
- ↑ Zagórski 1995 ↓, s. 732.
- 1 2 3 Bełza 2005 ↓, s. 34.
- 1 2 Brygidyn. San 1992 ↓, s. 204.
- 1 2 3 Kiszka 2012 ↓, s. 233.
- 1 2 A. Szelka 2007 ↓, s. 29.
- 1 2 3 4 Pruchniak 2012 ↓, s. 558.
- 1 2 3 A. Szelka 2007 ↓, s. 30.
- 1 2 Brygidyn. San 1992 ↓, s. 217.
- 1 2 3 Bełza 2005 ↓, s. 35.
- ↑ Bełza 2005 ↓, s. 35, 36.
- 1 2 3 A. Szelka 2007 ↓, s. 31.
- ↑ Brygidyn. San 1992 ↓, s. 206.
- ↑ Kiszka 2012 ↓, s. 234.
- 1 2 Pruchniak 2012 ↓, s. 559.
- ↑ Paweł Fornal: Sanockie struktury Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” (1945–1949). Geneza, działalność i likwidacja. W: Powiat sanocki w latach 1944–1956. Sanok – Rzeszów: Muzeum Historyczne w Sanoku / Instytut Pamięci Narodowej / Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Rzeszowie, 2007, s. 221. ISBN 978-83-60380-13-0.
- ↑ Stropek 2012 ↓, s. 561.
- ↑ Brygidyn. San 1992 ↓, s. 206-208.
- ↑ Kiszka 2012 ↓, s. 234-236.
- ↑ Brygidyn. San 1992 ↓, s. 207.
- 1 2 Bełza 2005 ↓, s. 35-36.
- ↑ Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Część druga. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2000, s. 85. ISBN 83-909787-0-9.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 35.
- ↑ Grzywacz-Świtalski 1971 ↓, s. 208.
- ↑ Jan Łuczyński, Edward Zając: Z dziejów Sanoka i powiatu sanockiego w okresie okupacji hitlerowskiej (1939–1944). W: Księga pamiątkowa (obchodów 100-lecia Gimnazjum oraz I Liceum Ogólnokształcącego w Sanoku). Sanok: 1980, s. 54.
- 1 2 3 4 Brygidyn. San 1992 ↓, s. 208.
- ↑ Zagórski 1995 ↓, s. 707.
- 1 2 3 Kiszka 2012 ↓, s. 235.
- ↑ Pruchniak 2012 ↓, s. 559-560.
- ↑ Stropek 2012 ↓, s. 561-563.
- 1 2 3 4 Pruchniak 2012 ↓, s. 560.
- 1 2 3 4 5 A. Szelka 2007 ↓, s. 45.
- ↑ Księga więźniów 1944 ↓, s. 284 (poz. 902).
- 1 2 Edward Zając. Pomnik na miejscu straceń w Olchowcach. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 16 (35), s. 1-2, 15 sierpnia - 15 września 1975.
- 1 2 Bełza 2005 ↓, s. 37.
- ↑ Kiszka 2012 ↓, s. 236.
- 1 2 Brygidyn. San 1992 ↓, s. 209.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 46.
- ↑ Akta w sprawie Zofii Szelka o stwierdzenie zgonu Władysława Szelki (zespół 532, sygn. 2152). AP Rzeszów – O/Sanok, k. 8 (a-b).
- ↑ Akta w sprawie Zofii Szelka o stwierdzenie zgonu Władysława Szelki (zespół 532, sygn. 2152). AP Rzeszów – O/Sanok, k. 8 (b).
- ↑ Grzywacz-Świtalski 1971 ↓, s. 206.
- 1 2 Cyran, Rachwał 1979 ↓, s. 47.
- ↑ Zagórski 1995 ↓, s. 709.
- 1 2 Oberc. Pomniki 1998 ↓, s. 9.
- ↑ Cyran, Rachwał 1979 ↓, s. 46.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 47, 75.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 51.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 51, 52.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 25, 37, 56.
- ↑ Akta w sprawie Zofii Szelka o stwierdzenie zgonu Władysława Szelki (zespół 532, sygn. 2152). AP Rzeszów – O/Sanok, k. 2.
- ↑ Arnold Andrunik: Rozwój i działalność Związku Bojowników o Wolność i Demokrację na Ziemi Sanockiej w latach 1949-1984. Sanok: 1986, s. Tabela Nr 4. s. 3..
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 59.
- ↑ Władysław Pruchniak: Ciąg dalszy moich Wspomnień. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: 2012, s. 71. ISBN 978-83-903080-5-0.
- 1 2 A. Szelka 2007 ↓, s. 53.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 54.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 55.
- ↑ Righteous Among the Nations Honored by Yad Vashem by 1 January 2020. Poland. yadvashem.org. s. 99. [dostęp 2021-04-08]. (ang.).
- ↑ Szelka Wladyslaw. righteous.yadvashem.org. [dostęp 2020-04-30]. (ang.).
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 57, 58.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 57.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 60.
- ↑ A. Szelka 2007 ↓, s. 61.
Bibliografia
- Księga więźniów śledczych 1942-1944. Sanok: Archiwum Państwowe w Rzeszowie, Oddział w Sanoku (zespół 134, sygn. 101), 1944.
- Łukasz Grzywacz-Świtalski: Z walk na Podkarpaciu. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1971, s. 1-404.
- Czesław Cyran, Antoni Rachwał. Eksterminacja ludności na Sanocczyźnie w latach 1939–1944. 5. Masowe egzekucje ludności. c) Egzekucje w Olchowcach na „starej strzelnicy”. „Rocznik Sanocki”. Tom IV, s. 46-47, 1979. Wydawnictwo Literackie.
- Andrzej Brygidyn: Kryptonim „San”. Żołnierze sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: Społeczny Komitet Wydawniczy „San”, 1992, s. 1-291.
- Andrzej Zagórski: W latach drugiej wojny światowej i konspiracji. Konspiracja w Sanoku w okresie okupacji. W: Feliks Kiryk (red.): Sanok. Dzieje miasta. Kraków: Secesja, 1995, s. 699-749. ISBN 83-86077-57-3.
- Alojzy Bełza. Wspomnienie o sierż. Władysław Szelce ps. „Borsuk”, „Czajka”. „Biuletyn Informacyjno–Historyczny”. Nr 1/41, s. 28-37, 2005. Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Zarząd Okręgu Krosno. ISSN 1429-0324.
- Franciszek Oberc: Pomniki i tablice pamiątkowe Sanoka. Sanok: 1998. ISBN 83-909787-1-7.
- Nestor Kiszka: Relacja Nestora Kiszki. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: 2012, s. 222-236. ISBN 978-83-903080-5-0.
- Władysław Pruchniak: Okoliczności aresztowania dowódcy placówki nr IV Niebieszczany kol. Władysława Szelki. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: 2012, s. 558-560. ISBN 978-83-903080-5-0.
- Zdzisław Stropek: Informacja dotycząca uwolnienia z sanockiego więzienia (w czasie niemieckiej okupacji) Władysława Szelki („Borsuka”), komendanta placówki AK w Niebieszczanach, w dniu 21 lipca 1944 r.. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: 2012, s. 561-563. ISBN 978-83-903080-5-0. Także w: Zdzisław Stropek. To się zdarzyło 50 lat temu (relacja spisana 20 kwietnia 1994). „Tygodnik Sanocki”. Nr 29 (141), s. 8, 22 lipca 1994.
- Andrzej Szelka: Władysław Szelka (1907-1944). Szkic biograficzny. Gliwice-Niebieszczany: 2007, s. 1-76, seria: Biblioteka rodziny Szelków. Tom I.