Władysław Hasior

Władysław Hasior
Data i miejsce urodzenia

14 maja 1928
Nowy Sącz

Data i miejsce śmierci

14 lipca 1999
Kraków

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

rzeźbiarz, malarz, scenograf

Epoka

współczesny

Muzeum artysty

Galeria Władysława Hasiora (filia Muzeum Tatrzańskiego)

Odznaczenia

Władysław Hasior (ur. 14 maja 1928 w Nowym Sączu, zm. 14 lipca 1999 w Krakowie) – polski artysta rzeźbiarz, malarz, scenograf, związany z Podhalem.

Życiorys

W latach 1947–1952 uczył się w Państwowym Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem pod kierunkiem profesora Antoniego Kenara, a następnie w latach 1952–1958 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, pod kierunkiem profesora Mariana Wnuka. W roku 1959 otrzymał stypendium francuskiego Ministra Kultury; studiował w pracowni rzeźbiarza Ossipa Zadkine’a w Paryżu. Od 1957 roku wystawiał indywidualnie oraz brał udział w wystawach zbiorowych w kraju i za granicą, m.in. w: Paryżu, Rzymie, Sztokholmie, Oslo, Montevideo, São Paulo, Helsinkach, Wiedniu, Wenecji, Kopenhadze, Brukseli, Moskwie. Uczestnik Sympozjum Plastycznego Wrocław ’70. Został pochowany na zakopiańskim Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku (kw. L-III-21a).

Twórczość

Jego twórczość nawiązuje do nowoczesnych prądów artystycznych (surrealizmu, rzeźby abstrakcyjnej, nowego realizmu), ale także do tradycyjnego rzemiosła i wytwórczości o charakterze ludowym. W pracach swych Hasior wykorzystywał przedmioty gotowe – „zużyte rekwizyty codzienności”, które kolekcjonował w swoim domu w Zakopanem. Uważany też za pioniera asamblażu w Polsce.

W 2014 MOCAK zorganizował wystawę Władysław Hasior. Europejski Rauschenberg? Na wystawie pokazano około 100 prac artysty z lat 1956–1986.

Galeria autorska artysty

Galeria Władysława Hasiora znajduje się w budynku starej Leżakowni w Zakopanem i jest filią Muzeum Tatrzańskiego im. dr. Tytusa Chałubińskiego. Budynek ten w okresie międzywojennym był miejscem werandowania kuracjuszy sanatorium przeciwgruźliczego.

Hasior zaadaptował dwukondygnacyjny budynek na własne potrzeby umieszczając w nim swoją galerię, mieszkanie i pracownię. Znajdowała się tu również „świetlica powiatowa”, będąca miejscem aranżowanych przez artystę spotkań z publicznością, podczas których Hasior wygłaszał prelekcje ilustrowane własnymi przeźroczami. Otwarcie w lutym 1984 autorskiej galerii artysty zakończyło okres „egzystencji wędrownej” w jego życiu – zgromadzony w szopie przy willi „Borek” prawie dwudziestoletni dorobek artystyczny Hasiora wreszcie znalazł miejsce stałej ekspozycji. Tworzone sukcesywnie przez artystę wnętrze galerii jest według Teresy Jabłońskiej, dyrektorki Muzeum Tatrzańskiego: „jedyną w swoim rodzaju instalacją z własnych eksponatów, kreującą przestrzeń magiczną przesyconą muzyką, światłami, odrealnioną w fantastycznych odbiciach ogromnych luster”.

W Miejskim Ośrodku Sztuki w Gorzowie Wielkopolskim znajduje się Galeria Władysława Hasiora.

Niektóre prace

  • Niobe (1961)
  • Przesłuchiwanym (1964)
  • cykl Sztandary (1965–1975)
  • Golgota (1971)
  • Czarny krajobraz I – Dzieciom Zamojszczyzny (1974)
  • Wyszywanie charakteru (1974)
  • Przesłuchanie anioła (1962)

Pomniki i rzeźby plenerowe

Nagrody i odznaczenia

  • 1971: Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia.
  • 1974: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
  • 1975: Nagroda Polskiego Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA dla najwybitniejszego twórcy powojennego 30-lecia.
  • 1976: Powołany przez Ministerstwo Kultury i Sztuki do Rady Programowej Plastyki.
  • 1976: Dyplom Ministra Spraw Zagranicznych za osiągnięcia w propagowaniu sztuki polskiej za granicą.
  • 1989: Medal Kalos Kagathos.
  • 1998: Nagroda Fundacji Kultury Polskiej.
  • 1999: Tytuł doktora honoris causa przyznany przez Akademię Sztuk Pięknych w Gdańsku (pośmiertnie).

Z okazji 10. rocznicy śmierci Poczta Polska wydała serię czterech okolicznościowych znaczków pocztowych z fotografiami prac artysty.

Władysław Hasior w filmie

Władysław Hasior był bohaterem kilku polskich filmów dokumentalnych:

  • Polska rzeźba współczesna 1963 (reż. Konstanty Gordon)
  • Władysław Hasior 1968 (reż. Grzegorz Dubowski)
  • Żywioły 1976 (reż. Grzegorz Dubowski)
  • Hasior 1982 (reż. Jerzy Passendorfer)
  • Pracownia 1984 (reż. Jerzy Biały)
  • Alarm ekologiczny 1992 (reż. Grzegorz Dubowski)
  • Pejzaże 1995 (reż. Grzegorz Dubowski)
  • Nie buduję już pomników 1998 (reż. Urszula Dubowska i Paweł Sosnowski)
  • Będzie wciąż ogromniał 2000 (reż. Lucyna Smolińska i Mieczysław Sroka)
  • Hasior inaczej 2019 (reż. Urszula Dubowska)

Przypisy

  1. ↑ Galeria Władysława Hasiora - Zakopane, Tatry i Podhale - Zakopiański Portal Internetowy - z-ne.pl [online], z-ne.pl [dostęp 2017-11-27].
  2. ↑ Danuta Dziedzic, Zbigniew Makarewicz (red.), Sympozjum Plastyczne Wrocław '70, Wrocław: Zjednoczone Przedsiębiorstwa Rozrywkowe. Ośrodek Teatru Otwartego "Kalambur", 1983, s. 177, OCLC 830242745.
  3. ↑ śp. Władysław Hasior
  4. ↑ Władysław Hasior. Europejski Rauschenberg? MKiDN - Wydarzenia 2014 [online] [dostęp 2022-03-26] (pol.).
  5. ↑ Mosart - Miejski Ośrodek Sztuki w Gorzowie Wielkopolskim [online], www.mosart.pl [dostęp 2022-03-26].
  6. ↑ Odznaczenia dla wybitnych twórców i działaczy kultury. „Dziennik Polski”. Nr 175 (9456), s. 2, 26 lipca 1974.
  7. ↑ Dziennik Polski, nr z 9.01.1989
  8. ↑ Doktoraty Honoris Causa. [dostęp 2016-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-11)].
  9. ↑ Poczta Polska, Numer katalogowy 4263-4266, data wydania: 6.03.2009

Bibliografia

  • Irena Grzesiuk-Olszewska: Polska rzeźba pomnikowa w latach 1945–1995. Warszawa: 1995.
  • Władysław Hasior. Dlaczego pomników nie robiłem?. „Rzeźba Polska”. 4, 1989. 
  • Władysław Hasior. Płomienne ptaki. „Sztuka”. 8 (1), 1981. 
  • Zbigniew Michta. Zamiast kwiatów. „Sztuka”. 8 (1), 1981. 
  • Andrzej Osęka, Wojciech Skrodzki: Współczesna rzeźba polska. Warszawa: 1977.
  • Maciej Szybist. Pomnik tym, którzy walczyli o polskość i wolność Pomorza. „Sztuka”. 8 (1), 1981. 

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.