Władimir Kara-Murza (2017) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Wiceprzewodniczący Partii Narodowej Wolności | |
| Okres |
od 5 lipca 2015 |
Władimir Kara-Murza (ros. Владимир Владимирович Кара-Мурза; ur. 7 września 1981) – rosyjski dziennikarz, polityk, reżyser filmowy, pisarz, działacz na rzecz praw człowieka i demokratyzacji Rosji, wieloletni krytyk Władimira Putina.
Życiorys
Jego ojcem był dziennikarz Wladimir Kara-Murza senior (1959–2019). Studiował historię na Uniwersytecie w Cambridge. Współpracuje między innymi z: „The Washington Post”, „Echem Moskwy”, „BBC”, „RTVI”, „Kommiersantem”.
W 1999 roku rozpoczął działalność polityczną. Należał do Demokratycznego Wyboru Rosji oraz Sojuszu Sił Prawicowych. Od 5 lipca 2015 do 17 grudnia 2016 roku był wiceprzewodniczącym Partii Narodowej Wolności, której liderem jest Michaił Kasjanow. 17 grudnia 2016 roku odszedł z partii po tym, jak nie przyjęto oświadczenia w sprawie wyników wyborów do Dumy Państwowej, w którym skrytykowano współpracę z kandydatami o poglądach nacjonalistycznych i antysemickich.
Od 2000 roku był współpracownikiem rosyjskiego opozycjonisty Borisa Niemcowa, zastrzelonego 27 lutego 2015 roku w Moskwie. Odegrał dużą rolę w uchwaleniu w 2012 roku tzw. Ustawy Magnickiego, przewidującej zakaz wjazdu do Stanów Zjednoczonych i zamrożenie aktywów przedstawicieli rządu Rosji, odpowiedzialnych za rażące naruszenia praw człowieka. Jest koordynatorem ruchu Otwarta Rosja, założonego przez Michaiła Chodorkowskiego.
W 2011 roku wydał książkę pt. Reforma albo rewolucja. Wyreżyserował dwa filmy dokumentalne: Wybrali wolność (2005) i Niemcow (2015).
Dwukrotnie (26 maja 2015 i 2 lutego 2017) doszło do prób otrucia Kara-Murzy nieznanymi substancjami. Zdaniem Kara-Murzy, próby morderstwa stanowiły zemstę za lobbowanie na rzecz nałożenia przez Unię Europejską i Stany Zjednoczone sankcji na rosyjskich urzędników oskarżanych o łamanie praw człowieka. Po otruciu Aleksieja Nawalnego jako jeden z nielicznych rosyjskich opozycjonistów postanowił pozostać w kraju.
Krytykował aneksję Krymu przez Rosję w 2014 roku oraz inwazję Rosji na Ukrainę w 2022 roku. Powołał komitet antywojenny, zrzeszający czołowych rosyjskich opozycjonistów. W wywiadzie dla CNN nazwał Kreml „reżimem morderców”.
11 kwietnia 2022 roku został aresztowany. 12 kwietnia został skazany na 15 dni więzienia za niestosowanie się do poleceń policji. 22 kwietnia sąd oskarżył go o rozpowszechnienie nieprawdziwych informacji o armii rosyjskiej oraz zdradę stanu. Kara-Murza nie przyznał się do winy i uznał, że oskarżenia są motywowane politycznie. Podczas pobytu w areszcie jego stan zdrowia uległ pogorszeniu.
17 kwietnia 2023 roku moskiewski sąd miejski skazał Kara-Murzę na 25 lat kolonii o zaostrzonym rygorze i grzywnę w wysokości 700 tys. rubli za zdradę stanu, rozpowszechnianie fałszywych informacji o armii rosyjskiej oraz współpracę z „niepożądaną organizacją”. Jednocześnie otrzymał zakaz wykonywania zawodu dziennikarza przez siedem lat. Kara-Murza nie przyznał się do stawianych mu zarzutów. Na początku czerwca 2023 roku Unia Europejska nałożyła sankcje na dziewięciu obywateli Rosji uczestniczących w procesie przeciwko dziennikarzowi. 31 lipca 2023 roku sąd apelacyjny w Moskwie utrzymał w mocy wyrok na Kara-Murzę. W odpowiedzi na wyrok Rada Europy wezwała Kreml do uwolnienia dziennikarza.
Kara-Murza odbywa wyrok w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze IK-7 w Omsku.
Jest żonaty, ma troje dzieci.
Nagrody i odznaczenia
- W 2022 roku otrzymał Nagrodę Praw Człowieka im. Václava Havla
- W listopadzie 2023 roku uhonorowano go Liberalną Międzynarodową Nagrodą Wolności, przyznawaną przez Międzynarodówkę Liberalną.
Przypisy
- 1 2 3 Kara-Murza should never have been in prison. nhc.no. [dostęp 2023-09-02]. (ang.).
- 1 2 Защита будет добиваться освобождения Кара-Мурзы по состоянию здоровья. RIA Nowosti, 2023-04-17. [dostęp 2023-11-03]. (ros.).
- 1 2 3 Od lat krytykuje Putina. Twierdzi, że dwa razy próbowano go otruć. Kim jest Władimir Kara-Murza. kultura.onet.pl, 2022-04-13. [dostęp 2023-09-02].
- 1 2 Vladimir Kara-Murza. docs.house.gov. [dostęp 2023-09-02]. (ang.).
- ↑ РПР-ПАРНАС сменила название и избрала Касьянова председателем. svoboda.org, 2015-07-05. [dostęp 2023-09-02]. (ros.).
- 1 2 Зампред ПАРНАСа Владимир Кара-Мурза-младший вышел из партии. pln-pskov.ru, 2016-12-17. [dostęp 2023-09-02]. (ros.).
- ↑ S.1039 – Sergei Magnitsky Rule of Law Accountability Act of 2012. congress.gov. [dostęp 2023-09-02]. (ang.).
- 1 2 3 Opozycjonista w szpitalu. „Ostre zatrucie nieznaną substancją”. tvn24.pl, 2017-02-07. [dostęp 2023-09-02].
- ↑ Russia Update: Condition of Opposition Journalist Kara-Murza Remains ‘Critical’. interpretermag.com, 2015-05-28. [dostęp 2023-09-02]. (ang.).
- 1 2 3 Pjotr Sauer: Prominent Russian opposition activist jailed in Moscow. theguardian.com, 2022-04-12. [dostęp 2023-09-02]. (ang.).
- ↑ „Nie zdołałem ich przekonać, jak groźny jest Kreml”. Kara-Murza nie bał się, opowiadał Polskiemu Radiu o próbach otrucia. polskieradio24.pl, 2023-04-01. [dostęp 2023-09-02].
- 1 2 Saeima joins international call for release of Vladimir Kara-Murza. eng.lsm.lv, 2022-04-28. [dostęp 2023-09-02]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Sąd odrzucił apelację od wyroku Władimira Kara-Murzy. Czeka go 25 lat kolonii. rp.pl, 2023-07-31. [dostęp 2023-09-02].
- 1 2 3 Russian opposition politician Vladimir Kara-Murza sentenced to 25 years in prison. meduza.io, 2023-04-17. [dostęp 2023-09-02]. (ang.).
- ↑ Mark Trevelyan, Russian dissident Kara-Murza moved to isolation cell in new Siberian prison [online], reuters.com, 30 stycznia 2024 [dostęp 2024-03-07] (ang.).
- ↑ 2022 Václav Havel Prize awarded to imprisoned Russian opposition leader Vladimir Kara-Murza. pace.coe.int, 2022-10-10. [dostęp 2023-09-02]. (ang.).
- ↑ Evgenia Kara-Murza to receive the Liberal International Prize for Freedom on behalf of Vladimir Kara-Murza in London [online], Liberal International [dostęp 2024-03-07] (ang.).