Volubilis (arab. وليلي Walili) – stanowisko archeologiczne w północnym Maroku, niedaleko miasta Meknes. Zachował się tu rozległy kompleks ruin rzymskiego miasta – starożytnej stolicy Mauretanii Tingitana – wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Historia

• III wiek p.n.e. – pierwsze ślady osadnictwa – punicko-mauretańska osada obronna
• II wiek p.n.e. – osada przekształca się w miasteczko handlowe otoczone murem
• 25 p.n.e.–23 n.e. – umocnienie murów przez króla numidyjskiego Jubę II
• 40–285 – największy rozkwit miasta jako siedziby rzymskiego namiestnika. Zostały zbudowane m.in. bazylika, forum, kapitol, łuk Karakalli. Rozbudowa murów miejskich – w roku 169 osiągnęły one łączną długość 2500 m.
• W kolejnych stuleciach miasto pod rządami Arabów rozwijało się nieprzerwanie aż do XVIII wieku, kiedy to sułtan Mulaj Ismail wykorzystał zachowane tu marmury do budowy Meknes.

Stanowisko archeologiczne

Na terenie wykopalisk w Volubilis widoczne są pozostałości murów obronnych, forum, kapitolu (będącego kopią świątyni Jowisza w Rzymie), termy, łuk triumfalny i domy mieszkalne. W wielu pomieszczeniach widoczne są starożytne rzymskie mozaiki. Odnaleziono tu liczne artefakty, w tym rzeźby z brązu.

Galeria

Bibliografia

• Encyklopedia sztuki starożytnej, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1974, str. 437
• Maroko, seria: Przewodnik Pascala, Pascal, Bielsko Biała 2006, str. 236, ISBN 83-7304-573-2
• Wielka Historia Świata, t.11, Polskie Media Amer.Com, 2006, str. 23-25, ISBN 83-7425-366-5