Villa panisca

	Villa panisca
	(Rossi, 1790)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	muchówki
Rodzina	bujankowate
Podrodzina	Exoprosopinae
Plemię	Villini
Rodzaj	słońcówka
Gatunek	Villa panisca
Synonimy
	Bibio paniscus Rossi, 1790; Villa paniscus (Rossi, 1790); Anthrax cingulata Meigen, 1820 (nec: Meigen, 1804); Anthrax bimaculata Macquart, 1834;
	Bibio paniscus Rossi, 1790; Villa paniscus (Rossi, 1790); Anthrax cingulata Meigen, 1820 (nec: Meigen, 1804); Anthrax bimaculata Macquart, 1834;

Villa panisca – gatunek muchówki z rodziny bujankowatych i podrodziny Exoprosopinae. Zamieszkuje palearktyczną część Eurazji.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1790 roku przez Pietro Rossiego pod nazwą Bibio paniscus. Jako miejsce typowe wskazano Włochy.

Morfologia

Muchówka o ciele długości od 11 do 15 mm i czarnym oskórku. Niemal kulista głowa ma czarne włoski na czole i dominujące jaskrawe owłosienie na twarzy. Tułów jest krótki, lekko wypukły na przedzie i wyraźnie spłaszczony z tyłu. Ubarwienie przezmianek jest znacznie jaśniejsze niż odnóży. Tegule u samca mają wyłącznie łuski o ciemnym zabarwieniu. Skrzydła są przezroczyste z brunatnym do czarnego przyciemnieniem nasady i przedniej krawędzi, obejmującym komórkę kostalną i pierwszą komórkę bazalną. Płat analny skrzydła jest wąski. Odwłok jest krótki i szeroki. U samca odwłok jest całkiem czarny, pozbawiony jasnych łusek zarówno na tergitach jak i na sternitach. Części środkowe tergitów piątego i szóstego u samca są czarno owłosione, a na ich bokach rosną kępki czarnych włosków. Samica ma na tergitach odwłokowych przepaski z białawych lub żółtych łusek; przepaska na przedniej krawędzi tergitu czwartego jest najszersza, często podzielona pośrodku, ale obejmuje tylko przednią jego połowę; przepaska na tergicie drugim jest węższa; na tergicie trzecim jasnych łusek brak jest zupełnie. Tergity piąty i szósty u samicy mają po bokach kępki srebrnobiałych włosków, a w narożach kępki długich włosków czarnych, które kontrastują ze sobą. Wierzchołek odwłoka u samicy ma wieniec długich, zakrzywionych szczecinek.

Ekologia i występowanie

Owad ten zasiedla ciepłe i otwarte stanowiska. Larwy są parazytoidami gąsienic motyli z rodziny sówkowatych. Owady dorosłe żerują na nektarze i chętnie odpoczywają na nasłonecznionych powierzchniach. Latają od czerwca do sierpnia.

Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Malty, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskiej części Rosji. W Azji znany jest z Turcji, Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu, Mongolii, Chin oraz północnoindyjskich stanów Arunachal Pradesh, Himachal Pradesh, Tamilnadu i Uttar Pradesh. Z Polski podawany jest z zachodniej i południowej części kraju.

Przypisy

1 2 Villa paniscus (Rossi, 1790). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2021-06-27].
1 2 3 4 N.L. Evenhuis, D.J. Greathead: World catalog of bee flies (Diptera: Bombyliidae). Revised September 2015. Bishop Museum, 2015. s. 290-532. [dostęp 2019-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu].
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Przemysław Trojan: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVIII Muchówki – Diptera, zeszyt 24 Bujanki – Bombyliidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1967.
1 2 3 4 Frank M.F.M. Hull Frank M.F.M., Bee flies of the world: the genera of the family Bombyliidae, Washington: Smithsonian Institution Press, 1973, DOI: 10.5962/bhl.title.48406, ISBN 0-87474-131-9 .
1 2 3 4 5 6 7 8 Morten Falck. The Norwegian species of Villa Lioy, 1864 (Diptera, Bombyliidae). „Norwegian Journal of Entomology”. 56, s. 120–130, 2009.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[fe-1] 1 2 Villa paniscus (Rossi, 1790). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2021-06-27].

[cat-2] 1 2 3 4 N.L. Evenhuis, D.J. Greathead: World catalog of bee flies (Diptera: Bombyliidae). Revised September 2015. Bishop Museum, 2015. s. 290-532. [dostęp 2019-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu].

[Trojan-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Przemysław Trojan: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVIII Muchówki – Diptera, zeszyt 24 Bujanki – Bombyliidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1967.

[Hull-4] 1 2 3 4 Frank M.F.M. Hull Frank M.F.M., Bee flies of the world: the genera of the family Bombyliidae, Washington: Smithsonian Institution Press, 1973, DOI: 10.5962/bhl.title.48406, ISBN 0-87474-131-9 .

[Falck-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 Morten Falck. The Norwegian species of Villa Lioy, 1864 (Diptera, Bombyliidae). „Norwegian Journal of Entomology”. 56, s. 120–130, 2009.