| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość |
węgierska |
| Dziedzina sztuki |
malarstwo |
| Epoka |
Valéria Dénes, primo voto Galimberti (ur. 2 listopada 1877 w Budapeszcie, zm. 18 lipca 1915 w Peczu) – węgierska malarka należąca do pierwszych kubistów węgierskich.
Życiorys
Urodziła się 2 listopada 1877 roku w Budapeszcie. Uczyła się w prywatnej szkole artystycznej Ferenca Szablya-Frischaufa w Budapeszcie. Podczas dwuletniego pobytu w Paryżu pobierała nauki u Henri Matisse’a oraz wystawała na tamtejszych Salonach. W silnej linii konturu i mocnych barwach jej martwych natur i widoków ulic z tego okresu widać wpływ fowizmu.
W 1911 roku wyszła za mąż za malarza Sándora Galimberti. Razem małżeństwo zaczęło tworzyć w tej samej stylistyce i jako pierwsze pośród węgierskich artystów zastosowało idee kubizmu w malarstwie. W swoich pracach powstałych na południu Francji Dénes zastosowała np. dynamiczne, geometryczne kształty przy malowaniu domów i dachów, wprowadziła także nowy typ kompozycji, podkreślając monumentalny pierwszy plan dzieł i umieszczając drobne elementy w ich górnej części. Choć w jej pracach widać wpływ kubizmu analitycznego, stosowała łagodniejsze formy i bledszą paletę barw.
Wojna zastała małżeństwo Galimbertich we Francji, którą para musiała szybko opuścić. Pozostawione w paryskiej pracowni dzieła zostały zarekwirowane przez policję. Jedynie nieliczne prace Valérii zachowały się do współczesności.
Valéria zmarła 18 lipca 1915 roku w Peczu na zapalenie płuc. W dniu pogrzebu jej mąż popełnił samobójstwo.
Galeria
- Kościół, 1908
- Martwa natura z kwiatami, 1908–1910
- Dachy Paryża, ok. 1912
- Ulica, 1913
- Cygańska dziewczyna, 1913
- Słonecznik, 1913
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Éva Bajkay, Galimberti family, [w:] Grove Art Online, Oxford: Oxford University Press, 2003, ISBN 1-884446-05-1, OCLC 268889955 [dostęp 2021-05-06].
- 1 2 3 4 Dénes Valéria, Galimberti Sándorné [online], Magyar Életrajzi Lexikon 1000-1990 [dostęp 2021-05-06] (węg.).
- 1 2 3 4 Katalin Gellér, Valéria Dénes [online], AWARE Women artists / Femmes artistes [dostęp 2021-05-06] (ang.).
- 1 2 Dénes Valéria Bruges-t ábrázoló festménye 107 év után került elő – és most eladják [online], Librarius.hu, 1 maja 2019 [dostęp 2021-05-06] (węg.).