Uwertura francuska – forma muzyczna, powstała w XVII wieku we Francji, upowszechniona w całej Europie i praktykowana przez wielu kompozytorów do połowy XVIII wieku. Zbudowana jest z dwóch zasadniczych części:

  • pierwszej o marszowym, uroczystym charakterze, rytmie punktowanym i fakturze akordowej,
  • drugiej najczęściej w żywszym tempie, w formie fugi.

W wielu utworach tego gatunku po części fugowanej następowała coda, nawiązująca charakterem i motywiką do pierwszego odcinka.

Pierwszym kompozytorem, który z rozmysłem stosował oba typy uwertury i uznany został za twórcę tej formy, był Jean-Baptiste Lully, który w 1658 roku tak właśnie rozpoczął balet Alcidiane. Formę tę uprawiało wielu kompozytorów barokowych, m.in. Jan Sebastian Bach, Georg Friedrich Händel, Georg Philipp Telemann, Jean-Philippe Rameau i inni.

Specyficzny charakter uwertury francuskiej, zwłaszcza jej pierwszej części, majestatycznej w wyrazie, a jednocześnie o rytmice marszowej, wynikał prawdopodobnie z tego, że w praktyce dworu w Wersalu służyła ona jako tło muzyczne dla wejścia króla na salę, w której odbywało się przedstawienie operowe.

Nie należy mylić uwertury francuskiej z uwerturą włoską, trzyczęściową formą muzyczną o układzie części szybka-wolna-szybka.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 G. Waterman, J. Anthony, French overture, „Grove Music Online”, Oxford University Press, 2001, DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.10210 [dostęp 2017-06-11].
  2. 1 2 3 4 OnMusic Dictionary - Term [online], dictionary.onmusic.org [dostęp 2017-06-11].
  3. 1 2 D. Kern Holoman, French Overture [online], smartsite.ucdavis.edu [dostęp 2017-06-11].
  4. ↑ Definition of FRENCH OVERTURE [online], www.merriam-webster.com [dostęp 2017-06-11] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.