Uskok Wellington (ang. Wellington Fault) – uskok dekstralny (prawoprzesuwczy), położony w południowej części Wyspy Północnej w Nowej Zelandii. Uskok Wellington przyczynia się do powstawania ruchów pionowych, które powodują podniesienie się terenu w północno-zachodniej części uskoku, które uwidaczniają się jako pasma górskie. Uskok wchodzi w skład systemu uskoków Wyspy Północnej, tzw. North Island Fault System, który umożliwia przenoszenie przemieszczeń wzdłuż uskoku transformacyjnego, stanowiącego granicę pomiędzy płytą pacyficzną i indoaustralijską.
Przebieg
Uskok Wellington składa się z trzech głównych segmentów tektonicznych: Wellington-Hutt Valley, Tararua i Pahiatua.
Segment Wellington-Hutt Valley
Segment Wellington-Hutt Valley charakteryzuje się zakrzywionym przebiegiem i ciągnie się na odcinku 75 km. Rozpoczyna swój bieg na dnie oceanicznym w Cieśninie Cooka i następnie przecina półwysep Wellington wzdłuż Long Valley, zahacza o port morski w Wellington i przecina centralnie stolice kraju – Wellington. Segment kończy swój bieg za miastem Lower Hutt w pobliżu kotliny Kaitoke w okolicach miasta Upper Hutt (położonej w dolinie Hutt Valley). Na podstawie datowania radiowęglowego teras rzecznych określono, że tempo przesuwania się sekcji Wellington-Hutt Valley w ciągu ostatnich 140 tys. lat wynosiło 6-7,6 mm/rok. Ostatnie pęknięcie wzdłuż tej części uskoku miało miejsce 150-400 lat BP. Na podstawie sekcji Wellington-Hutt Valley określa się charakterystyczne trzęsienia ziemi zachodzące wzdłuż uskoku tektonicznego. Pojedyncze trzęsienia ziemi powodują przemieszczanie segmentu o 3,8-4,6 m. Przerwy pomiędzy trzęsieniami ziemi wynoszą średnio od 550 do 770 lat. Kotlina Kaitoke jest małą kotliną utworzoną w wyniku powstałych przesunięć bocznych na odcinku 2 km pomiędzy segmentami Wellington-Hutt Valley i Tararua.
Segment Tararua
Segment Tararua charakteryzuje się łukowatym przebiegiem na długości 53 km. Segment Tararua rozpoczyna swój bieg na północ od Kotliny Kaitoke, wzdłuż wschodniej części pasma górskiego Tararua Range i kończy swój bieg w pobliżu Putara. Segment składa się z dwóch aktywnych uskoków, które przenoszą przemieszczenia uskoku w kierunku południowo-wschodnim co uwidacznia się poprzez kierunek spływu sieci rzecznej. Bieg tego segmentu zmienia się z 41° w części południowej do 20° w części północnej. Tempo przemieszczania się segmentu Tararua wynosi 4,9-7,6 mm/rok; pojedyncze trzęsienie ziemi powodują przemieszczanie segmentu o 3,5-5,5 m. Przerwy pomiędzy trzęsieniami ziemi wynoszą średnio od 500 do 1120 lat.
Segment Pahiatua
Segment Pahiatua ciągnie się na długości 42 km. Rozpoczyna swój bieg w pobliżu Putara na południu, a kończy w pobliżu miasteczka Woodville na północy; gdzie uskok Wellington rozgałęzia się na uskoki Ruahine i Mohaka. Bieg tego segmentu na całej długości wynosi około 33°. Tempo przemieszczania się segmentu Pahiatua wynosi 4,9-6,2 mm/rok; pojedyncze trzęsienie ziemi powodują przemieszczanie segmentu o 4,5 m (+/- 1 m). Przerwy pomiędzy trzęsieniami ziemi wynoszą średnio od 560 do 1120 lat.
Aktywność sejsmiczna
Pomimo faktu, że nie odnotowano żadnego trzęsienia ziemi wzdłuż uskoku Wellington, potencjalne jego skutki wystąpienia wzdłuż segmentu Wellington-Hutt Valley, mogą być katastrofalne, ze względu na usytuowanie stolicy kraju – Wellington wzdłuż jego biegu. Przypuszcza się, że wzdłuż uskoku Wellington mogą wystąpić trzęsienia ziemi o magnitudzie 8° w skali Richtera.
Przypisy
- ↑ Mouslopoulou ↓.
- 1 2 3 4 5 Langridge ↓.
- 1 2 GNS ↓.
- 1 2 3 van Dissen ↓.
Bibliografia
- Palaeoearthquake surface rupture in a transition zone from strike-slip to oblique-normal slip and its implications to seismic hazard, North Island Fault System, New Zealand. W: Reicherter K. i inni (red.), Mouslopoulou, V. i inni: Palaeoseismology: historical and prehistorical records of earthquake ground effects for seismic hazard assessment. Londyn: Geological Society, 2009, s. 269–292. ISBN 978-1-86239-276-2.
- Langridge, R. i inni: Defining the geometric segmentation and Holocene slip rate of the Wellington Fault, New Zealand: the Pahiatua section. New Zealand Journal of Geology & Geophysics, 2005. [dostęp 2017-08-13]. (ang.).
- van Dissen, R.J. i inni: Paleoseismicity of the Wellington – Hutt Valley Segment of the Wellington Fault, North Island, New Zealand. New Zealand Journal of Geology and Geophysics, 1992. [dostęp 2017-08-13]. (ang.).
- Wellington Fault. GNS. [dostęp 2017-08-13]. (ang.).