Ursula von Rydingsvärd
Data i miejsce urodzenia

1942
Deensen

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

rzeźba

Odznaczenia
Strona internetowa

Ursula von Rydingsvärd z domu Karoliszyn (ur. 1942 w Deensen) – amerykańska rzeźbiarka narodowości polskiej, jedna z najbardziej znanych artystek w Stanach Zjednoczonych.

Życiorys

Pochodzi z polskiej, chłopskiej rodziny, która w czasie II wojny światowej została wywieziona na roboty przymusowe do Niemiec, gdzie urodziła się w Dolnej Saksonii. Po wojnie rodzina trafiła do obozu dla uchodźców przeznaczonego dla Polaków. Dzięki oddziałowi Związku Narodowego Polskiego z New Jersey i katolickiemu sponsorowi The National Catholic Welfare Council rodzina w 1950 przyjechała do Stanów Zjednoczonych. Artystka zamieszkała z rodzicami i sześciorgiem rodzeństwa w Plainville w Connecticut.

W 1975 ukończyła nowojorski Uniwersytet Columbia, gdzie uzyskała tytuł magistra sztuki (studiowała również na uniwersytetach: University of New Hampshire w Durham, Uniwersytecie Miami w Coral Gables na Florydzie, Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley). Od 1973 mieszka i tworzy w Nowym Jorku.

Pierwszy raz odwiedziła Polskę w wieku 43 lat. Pierwsza wystawa artystki w Polsce odbyła się w 1992 w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, druga w 2021 w trzech miejscach: Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Muzeum Narodowym w Krakowie i Łazienkach Królewskich w Warszawie.

Zostały zrealizowane filmy biograficzne dotyczące Ursuli von Rydingsvärd: The Making of Hand-e-over (1997), Unorthodox Geometry (1998) i Into Her Own (2019), który w 2020 roku został uznany za jeden z dziesięciu najlepszych filmów dokumentalnych w Stanach Zjednoczonych.

Życie prywatne

Była żoną Paula Greengarda, amerykańskiego neurobiologa, w 2000 laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny.

Twórczość

Rzeźby Ursuli von Rydingsvärd są inspirowane sztuką pozaeuropejską (sztuką Afryki, Australii i Oceanii), naturą oraz tradycją sztuki ludowej i rzeźby drewnianej (zwłaszcza Podhala). Artystka zajmuje się również rysunkiem tworzonym na ręcznie wyrabianym własną techniką papierze abaka. Początkowo wykonywała rzeźby w metalu, ale za najbardziej odpowiednie dla siebie tworzywo uznała drewno cedrowe. Niektórym swoim pracom nadaje polskie nazwy. W ostatnich latach zaczęła stosować takie materiały, jak brąz, papier i żywica.

Prace artystki znajdują się w stałych kolekcjach ponad 30 muzeów oraz w kolekcjach prywatnych. We wrześniu 2021 została odznaczona Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 „Ona” – rzeźba Urszuli von Rydingsvard na Brooklynie. dzieje.pl, 19 lipca 2016. [dostęp 2021-10-12].
  2. ↑ Ursula von Rydingsvard: Damski Czepek. ysp.org.uk. [dostęp 2024-03-22].
  3. 1 2 Otwarto wystawę prac rzeźbiarki Ursuli von Rydingsvärd w Orońsku. rdc.pl, 4 września 2021. [dostęp 2021-10-12].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 TYLKO SZTUKA Ursula von Rydingsvard. rzezba-oronsko.pl, 2021. [dostęp 2021-10-27].
  5. 1 2 „Moi przodkowie byli polskimi chłopami”. Jej rzeźby zachwycają Amerykę. wyborcza.pl, 29 września 2021. [dostęp 2021-10-27].
  6. 1 2 Ursula von Rydingsvard uhonorowana Złotym Medalem Gloria Artis [online], gov.pl, 2 września 2021 [dostęp 2021-10-12] [zarchiwizowane z adresu 2021-09-10].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.