Uniwersam Grochów

Uniwersam od strony ronda Wiatraczna (2014)
Państwo

 Polska

Miejscowość

Warszawa

Adres

ul. Grochowska 207

Typ budynku

handlowo-usługowy

Styl architektoniczny

brutalizm

Architekt

Józef Zaborowski

Ukończenie budowy

1977

Rozebrano

2016

Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
52°14′40,51″N 21°05′19,19″E/52,244586 21,088664

Uniwersam lub Universam, także Dom Handlowy „Uniwersam” – nieistniejący obecnie budynek handlowo-usługowy znajdujący się w latach 1977–2016 pod adresem ul. Grochowska 207, przy rondzie Wiatraczna, na warszawskim Grochowie. Obecnie w jego miejscu znajduje się galeria handlowa Rondo Wiatraczna.

Uniwersam został oddany do użytku w lipcu 1977. Był pierwszym w stolicy dzielnicowym centrum handlowo-usługowym.

Opis

Do 1952 w miejscu Uniwersamu znajdowała się stacja Grochów II kolejki jabłonowskiej. W 1973 Prezydium Stołecznej Rady Narodowej zatwierdziło projekt dzielnicowego centrum handlowo-usługowego przewidzianego do realizacji przy rondzie Wiatraczna.

Budynek został zaprojektowany przez Józefa Zaborowskiego w stylu brutalistycznym. Pierwsze stoiska uruchomiono 19 lipca 1977. Na trzech kondygnacjach Uniwersamu mieściły się: megasam z artykułami spożywczymi, bar szybkiej obsługi, oddziały NBP i PKO, pralnia, punkt usług fotograficznych „Polifoto”, „Predomu”, Toto-Lotka, kiosk „Ruchu”, sklep „Warmetu” oraz kwiaciarnia. Na pierwszym piętrze działał megasam z artykułami przemysłowymi, kawiarnia z dyskoteką, restauracja z barem i salą bankietową, punkt usług zegarmistrzowskich, dział odszkodowań samochodowych PZU, spółdzielnia krawiecko-kuśnierska oraz salon fryzjerski z biosauną. W kondygnacji podziemnej znalazły się magazyny i urządzenia techniczne (m.in. agregaty klimatyzacyjno-wentylacyjne, chłodnicze, stacja uzdatniania wody, itp.). Przed budynkiem umieszczono rzeźbę Poranek dłuta Kazimierza Zielińskiego przedstawiającą pannę i nazywaną przez mieszkańców Panienką.

Pierwsze stoiska otwarto 29 czerwca 1977. Uniwersam był dumą miejscowych władz, łatwiej tam było o towary niedostępne w innych miejscach. Budynek został wykonany z materiałów niskiej jakości, jednak remontu doczekała się jedynie fontanna. Obok Uniwersamu powstało targowisko z pawilonami handlowymi różnych branż.

Budynek uzyskał wyróżnienie w konkursie „Mister Warszawy” 1977 organizowanym przez dziennik Życie Warszawy.

Do 31 grudnia 2015 roku do godziny 16. w Uniwersamie funkcjonował sam spożywczo-przemysłowy. Pozostałe punkty usługowe zakończyły działalność w pierwszych dniach 2016 roku. W 2016 budynek Uniwersamu został zburzony. W jego miejscu powstała dwukondygnacyjna galeria handlowa i dwie 17-piętrowe wieże z 470 mieszkaniami. Inwestorem było konsorcjum utworzone przez spółkę developerską Dantex oraz „Społem" – Warszawską Spółdzielnię Spożywców Praga Południe.

28 lutego 2018 sklep wznowił działalność w galerii handlowej Rondo Wiatraczna. Na parterze zlokalizowano supermarket, a na pierwszym piętrze sklep branży przemysłowej „Universam - dla ciebie i dla domu". We wnętrzu galerii ustawiono rzeźbę Kazimierza Zielińskiego, a na fasadzie umieszczono pochodzący ze zburzonego budynku jasnoniebieski neon Universam „Grochów".

W kulturze masowej

  • Film dokumentalny Universam Grochów (reż. Tomasz Knittel, 2018).

Przypisy

  1. 1 2 3 Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 914. ISBN 83-01-08836-2.
  2. 1 2 Kronika wydarzeń w Warszawie 1 VII–30 IX 1977. „Kronika Warszawy”. 1(33), s. 176, 1978.
  3. ↑ Jerzy Kasprzycki: Warszawa-Praga. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, s. 26.
  4. ↑ Kronika wydarzeń w Warszawie 1 I–31 III 1973. „Kronika Warszawy”. 3 (15), s. 140, 1973.
  5. 1 2 3 4 Rondo Wiatraczna. „Stolica”, s. 6, marzec 2018.
  6. ↑ Anna Cymer, Architektura w Polsce 1945-1989, wyd. 1, Centrum Architektury, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, 2019, s. 323.
  7. ↑ Krzysztof Jabłoński i in.: Warszawa: portret miasta. Warszawa: Arkady, 1984, s. strony nienumerowane (Kronika odbudowy, budowy i rozbudowy 1945−1982). ISBN 83-213-2993-4.
  8. ↑ "Uniwersam Grochów", "Stolica", Nr 33 (1548), 14 sierpnia 1977 r.
  9. ↑ Michał Wojtczuk. Uniwersam zniknie, neony wrócą. „Gazeta Stołeczna”, s. 5, 17–18 października 2015.
  10. ↑ Kronika wydarzeń w Warszawie 1 IV–30 VI 1977. „Kronika Warszawy”. 4 (32), s. 160, 1977.
  11. 1 2 U jak Uniwersam, Cezary Polak, gazeta.pl, 22 lipca 2004 r.
  12. ↑ Krystyna Krzyżakowa, Mister Warszawy 1977, „Stolica” (4 (1468)), Warszawa, 21 maja 1978, s. 9, ISSN 0039-1689.
  13. ↑ Budzi się Grochów. „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 9–10 kwietnia 2016.
  14. 1 2 3 4 Ponowne otwarcie Uniwersamu „Grochów” w galerii handlowej „Rondo Wiatraczna”.. [w:] Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców „Społem” [on-line]. kzrss.spolem.org.pl, 15 marca 2018. [dostęp 2018-03-19].
  15. ↑ Martyna Śmigiel. Mikrokosmos z innej epoki. Rozmowa z Tomaszem Knittelem, reżyserem filmu dokumentalnego Universam Grochów. „Gazeta Stołeczna”, s. 14–15, 9 marca 2018.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.