Ulica 10 Lutego – jedna z najstarszych gdyńskich ulic, znajdująca się w dzielnicy Śródmieście.

Jest reprezentacyjną ulicą (kategoria: droga powiatowa) Śródmieścia Gdyni. Wspólnie z ulicą skwer Kościuszki i aleją Jana Pawła II jest wizytówką Gdyni. Skrzyżowanie z ulicami Świętojańską i skwerem Kościuszki jest punktem centralnym Gdyni.

Została nazwana dla upamiętnienia daty symbolicznych zaślubin Polski z morzem 10 lutego 1920.

Każdego roku, począwszy od 2003 w dniu 11 listopada na ulicy odbywa się Gdyńska Parada Niepodległości

Historia

Ulica została wytyczona w 1908 jako najkrótsza droga z dworca kolejowego do Domu Kuracyjnego (niem. Kurhaus), zlokalizowanego przy dzisiejszym skwerze Kościuszki i dalej do morza. Obsadzony drzewami piaszczysty trakt o szerokości 13 m otrzymał nazwę Kurhausstrasse (pol. Kuracyjna). Z biegiem czasu ulica zaczęła być zabudowywana obiektami służącymi wypoczynkowi letników, takimi jak nieistniejąca obecnie gospoda Johanna Plichty, w której zatrzymał się Stefan Żeromski (obecnie znajduje się w tym miejscu Infobox), czy zachowany dom wójta Jana Radtkego, z charakterystyczną narożną wieżyczką.

Po uzyskaniu przez Gdynię praw miejskich ulica stała się jedną z najbardziej reprezentacyjnych ulic miasta, na której odbywały się wojskowe defilady, oficjalne uroczystości czy pochody robotników. W tym czasie wybudowano przy niej kolejno budynki poczty, Banku Polskiego (styl neoklasycystyczny) i ZUS (po wojnie siedziba PLO), którego charakterystyczne opływowe kształty stały się wyznacznikiem stylu architektonicznego zwanego gdyńskim modernizmem.

Podczas okupacji Niemcy zmienili nazwę ulicy na Hermann-Göring-Straße. Budynek Banku Polskiego przeznaczono na siedzibę Reichsbanku (Banku Rzeszy).

W marcu 1946 kilku miejskich radnych wystąpiło z inicjatywą przemianowania ulicy na aleję Zwycięstwa, którą to nazwę nadano ostatecznie głównej trasie do Gdańska.

W 2020 opublikowano wyniki konkursu na zagospodarowanie narożnika z ul. Świętojańską. Przewidywana jest tu realizacja 7-piętrowego biurowca z ogólnodostępnym tarasem widokowym na dachu, według projektu pracowni architektonicznej 3MA z Gdyni. Rozpoczęcie inwestycji, wartej 35 mln zł, ma nastąpić w połowie 2021 roku.

Ważniejsze obiekty

• dom ówczesnego wójta Gdyni – Jana Radtkego z 1912, ul. 10 Lutego 2
• kamienica Bolesława i Genowefy Orłowskich (5), do 2021 funkcjonował tu najdłużej działający zakład fryzjerski w Gdyni (salon fryzjerski Rococo; nieprzerwanie od 1925, kiedy został otwarty na pl. Kaszubskim, w 1928 przeniesiony na 10 Lutego, od 1942 w obecnej lokalizacji)
• gmach głównego Urzędu Pocztowego (10)
• dom handlowy Batory z 1998 (11)
• centrum handlowo-biznesowe Centrum Kwiatkowskiego z 2004 (16)
• b. budynek ZUS, siedziba Polskich Linii Oceanicznych, ob. Urzędu Miejskiego (24)
• kamienica Antoniny Szydarowskiej (25)
• budynek szkolny (26), dawna siedziba Szkoły Podstawowej nr 1 (od 1928), a następnie Gimnazjum nr 1 i XVII LO, przeniesionego w czerwcu 2019 na Wiczlino; docelowo przewiduje się tu lokalizację Centrum Nowoczesnego Seniora, natomiast w 2022 obiekt wynajął Kościół Chrześcijan Baptystów
• zespół mieszkaniowy BGK, oficjalny adres: ul. 3 Maja 27-31
• klasycystyczny gmach Banku Polskiego z 1929 roku, o powierzchni 2,5 tys. m kw., ma kształt litery L, z głównym wejściem z obrotowymi drzwiami w narożnym podcieniu od zbiegu ulic 10 Lutego i 3 Maja. Autorem projektu (odwołującym się do dwóch stylów: klasycyzmu i neorenesansu) był znany architekt Stanisław Filasiewicz. Przez dziesięciolecia pełnił funkcję siedzib kolejnych banków, a jego prawe skrzydło zamieszkiwali pracownicy kadry kierowniczej. W 1984 obiekt wpisano do rejestru zabytków. Do połowy 2003 roku w gmachu mieścił się bank Millenium, od tamtej pory obiekt nie posiadał użytkownika. Na początku 2017 przejęty przez firmę Moderna, która zamierzała dobudować dwie dodatkowe kondygnacje, na co nie zgodził się konserwator zabytków. Od 2019 właściciel podjął pracę nad renowacją budynku

Galeria

• Dom Rzemiosła
• 10 Lutego w stronę dworca Gdynia Główna
• 10 Lutego w stronę Świętojańskiej
• Budynek biurowy byłego ZUS/PLO w Gdyni, obecnie własność Urzędu Miejskiego
• Centrum Kwiatkowskiego
• Zabytkowy trolejbus na linii wakacyjnej "326"

Przypisy