Uakari dżunglowy
Cacajao ayresi
Boubli, M.N.F. Silva, Amado, Hrbek, Pontual & Farias, 2008
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Rząd

naczelne

Nadrodzina

małpy szerokonose

Rodzina

sakowate

Podrodzina

saki

Rodzaj

uakari

Gatunek

uakari dżunglowy

Synonimy
  • Cacajao melanocephalus ayresi Boubli, M.N.F. Silva, Amado, Hrbek, Pontual & Farias, 2008
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania

Uakari dżunglowy (Cacajao ayresi) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny saki (Pitheciinae) w obrębie rodziny sakowatych (Pitheciidae).

Taksonomia

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 2008 roku międzynarodowy zespół zoologów (Brytyjczyk Jean P. Boubli, Brazylijczycy Maria Nazareth Ferreira da Silva, Manuella V. Amado, Francisco Boavista Pontual, Izeni P. Farias i Czech Tomas Hrbek), nadając mu nazwę Cacajao ayresi. Miejsce typowe to prawy brzeg dolnego biegu rzeki Araçá (0°33′S 62°55′W/-0,548083 -62,911222), w stanie Amazonas, w Brazylii. Holotyp to skóra, czaszka i tkanki wątroby zakonserwowanej w etanolu dorosłej samicy (INPA 5248) przechowywany w Instituto Nacional de Pesquisas da Amazônia w Manaus; okaz zebrany 2 grudnia 2005 roku przez Boubli’ego.

Cacajao ayresi został opisany w 2008 jako nowy gatunek oparty na morfologii i w pewnej części poparty analizami molekularnymi. Niektóre autorytety traktują C. ayresi jako podgatunek C. hosomi (pod nazwą C. melanocephalus), dlatego zachodzi potrzeba przeprowadzenia dalszych badań.

Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.

Etymologia

  • Cacajao: port. cacajão „uakari”, od tupi cacajao – lokalnej nazwy uakari czarnogłowego w niektórych częściach Brazylii i Wenezueli.
  • ayresi: dr José Márcio Ayres (1954–2003), brazylijski biolog, konserwator przyrody i prymatolog.

Zasięg występowania

Uakari dżunglowy występuje w północno-zachodniej Amazonii w Brazylii, zasięg jest wyraźnie ograniczony do niewielkiego obszaru obejmującego dorzecze rzeki Curuduri i środkowego oraz dolnego biegu rzeki Araçá na północ od rzeki Negro.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 30–40 cm, długość ogona samic 15–18 cm; masa ciała 2–2,5 kg.

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (ang. least concern ‘najmniejszej troski’).

Przypisy

  1. 1 2 Cacajao ayresi, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 J.P. Boubli, M.N.F. da Silva, M.V. Amado, T. Hrbek, F.B. Pontual, I.P. Farias. A taxonomic reassessment of black uakari monkeys, Cacajao melanocephalus group, Humboldt (1811), with the description of two new species. „International Journal of Primatology”. 29 (3), s. 737, 2008. DOI: 10.1007/s10764-008-9248-7.
  3. 1 2 J.P. Boubli i inni, Cacajao ayresi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2021-2 [dostęp 2021-08-14] (ang.).
  4. ↑ Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 41. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  5. 1 2 N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Cacajao ayresi Boubli, M. N. F. Silva, Amado, Hrbek, Pontual, & Farias, 2008. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-09-14]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 210. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  7. ↑ S. Ferrari, P.G. Guedes, W.M.B. Figueiredo-Ready & A.A. Barnett. Reconsidering the taxonomy of the Black-Faced Uacaris, Cacajao melanocephalus group (Mammalia: Pitheciidae), from the northern Amazon Basin. „Zootaxa”. 3866 (3), s. 353–370, 2014. DOI: 10.11646/zootaxa.3866.3.3. (ang.).
  8. ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 149, 1904. (ang.).
  9. ↑ Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 137. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.