| mityczna królowa Jolkos | |
| Dane biograficzne | |
| Ojciec | |
|---|---|
| Matka |
Alkidike |
| Dzieci | |
Tyro (Τυρώ) – w mitologii greckiej królewna, córka Salmoneusa i Alkidike.
W mitologii greckiej
Mitologia grecka podaje jako rodziców Tyro Salmoneusa i Alkidike. Salmoneus, wywodzący się z Tesalii albo też z Elidy, był synem albo i wnukiem Ajolosa, pochodzącego od Hellena i Prometeusza, protoplasty Eolów.
Po śmierci matki Tyro, Alkidike, Salmoneus ożenił się z Sidero; niestety dla Tyro macocha była wobec niej okrutna.
Potem Tyro została oddana do domu Kreteusa, brata Salmoneusa, wedle jednej z wersji mitu założyciela miasta Jolkos. Przebywając u swego wuja, zakochała się nieszczęśliwie w rzecznym bogu Enipeusie (chodzi tutaj o jedną z tesalskich rzek, wypływającą z gór Otrys). Tyro często przychodziła na brzeg rzeki, gdzie płakała nad swym nieodwzajemnionym uczuciem. Wykorzystał to Posejdon, który przybrał postać Enipeusa, by posiąść Tyro. Wynurzywszy się z wody, uwiódł Tyro jako Enipeus, która zaszła w ciążę i urodziła bliźniaków Neleusa i Peliasa. Choć ukryła poród, okrutna Sydero, dowiedziawszy się jednak o nim, wydała rozkaz porzucenia chłopców. Zostali oni znalezieni i uratowani przez wieśniaków, pasterzy. Dopiero w późniejszym czasie poznali prawdę o swym pochodzeniu.
Chłopcy dorastali z dala od matki. Osiągnąwszy wiek męski, powrócili do niej i uwolnili Tyro od okrucieństwa Sydero, zabijając macochę matki przed ołtarzem Hery. Następnie Tyro wyszła ze swojego wuja Kreteusa, z którym miała synów Ajzona, Amytaona i Feresa (wedle innej wersji Kreteus adoptował dzieci Tyro spłodzone z Posejdonem). Ajzon został w przyszłości królem Jolkos i był ojcem Jazona, tesalskiego herosa, wodza wyprawy Argonautów po złote runo. Pelias również władał Jolkos, po tym, gdy odebrał władzę swemu bratu. Neleus, ojciec Nestora, pokłócił się z bratem za sprawą mściwej Hery i wyjechał zakładając Pylos.
Istnieje także mit, podawany po części przez Hyginusa, mówiący o tym, jakoby Syzyf, skłócony ze swym bratem Salmoneusem, udał się do wyroczni i uzyskał informację, że jeśli zdoła spłodzić potomka ze swą bratanicą Tyro, to uda mu się zemścić na bracie. Syzyf uwiódł więc Tyro; owocem jego postępku mieli zostać dwaj chłopcy, którzy zaraz po urodzeniu zostali pozbawieni życia przez własną matkę, bowiem Tyro poznała, jaki los jest im pisany w przyszłości. Nieznana jest reakcja Syzyfa na tę zbrodnię. Jednakże w podziemiu doznał kary za swój postępek.
- Potomkowie Tyro
| Posejdon | Tyro | Kreteus | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Neleus | Pelias | Ajzon | Amytaon | Feres | Myrina | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nestor Pero 11 synów | Alkestis Akastos Hippotoe Pelopia Pejsidike | Jazon Promachos | Admet Idomene | Ajolia Bias Melampus | Hypsipyle | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
W literaturze
Tyro pojawia się w The Cantos Ezry Pounda.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Grimal 2008 ↓, s. 356.
- 1 2 3 4 5 Schmidt 2006 ↓, s. 319.
- 1 2 Schmidt 2006 ↓, s. 286.
- ↑ Kubiak 1997 ↓, s. 129.
- 1 2 3 Schmidt 2006 ↓, s. 181.
- ↑ Schmidt 2006 ↓, s. 92.
- 1 2 3 4 5 6 Schmidt 2006 ↓, s. 320.
- 1 2 3 Schmidt 2006 ↓, s. 222.
- ↑ Schmidt 2006 ↓, s. 252.
- 1 2 Parandowski 1979 ↓, s. 227.
- ↑ Grimal 1998 ↓, s. 91.
- ↑ Parandowski 1979 ↓, s. 229.
- ↑ Grimal 2008 ↓, s. 356 (tabl. 21).
- ↑ Pound, Ezra. The Cantos. New York: New Directions, 1998.
Bibliografia
- Pierre Grimal: Mitologia grecka. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen, 1998. ISBN 83-86857-07-02.
- Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo we Wrocławiu, 2008. ISBN 978-83-04-04673-3.
- Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-585-5.
- Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Warszawa: Czytelnik, 1979. ISBN 83-07-00233-8.
- Joël Schmidt: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Katowice: Książnica, 2006, seria: Słowniki encyklopedyczne „Książnicy”. ISBN 978-83-7132-841-1.