Tuszewo
Dzielnica Grudziądza
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miasto

Grudziądz

W granicach Grudziądza

1934 (I), 1954 (II)

SIMC

0983451

Strefa numeracyjna

56

Kod pocztowy

86-300

Tablice rejestracyjne

CG

Położenie na mapie Grudziądza
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
53°29′18″N 18°48′07″E/53,488333 18,801944

Tuszewo (niem. Tusch) – dzielnica Grudziądza, położona we wschodniej części miasta.

Nazwa

Pochodzenie nazwy Tuszewo nie jest znane. Nazwa miejscowości na przestrzeni lat miała różne brzmienie, np. Tusch, Tuseph, Tuschino, Tuschow, Tawsche i Tusschaw.

Na przywileju łowickim z 1222 roku wieś figuruje pod nazwą Tuseph. Rok później w przywileju księcia mazowieckiego Konrada Tuszewo jest wymienione jako Tuschino qude Naroschinik dicitur (z łac. Tuschino, które się Naroschinik zowie), co miało związek z tzw. narocznikami – średniowiecznymi powinnościami ludności wiejskiej osady wobec pobliskiego grodu.

Historia

Tuszewo już w 1173 r. wchodziło w skład rozległych dóbr ziemi chełmińskiej (26 wsi), którymi z nadania książąt mazowieckich władał wojewoda Żyrosław z rodu Powałów. Po śmierci syna wojewody Olta w 1207 roku, majętności te, wraz z Tuszewem, wróciły do rąk księcia Konrada Mazowieckiego. W przywileju lokacyjnym Grudziądza z 18 czerwca 1291 jako jeden z punktów granicznych miasta wymienione jest jezioro Tuszewskie, u którego brzegów usytuowane było Tuszewo.

W XIV wieku folwark Tuszewo należał do zamku grudziądzkiego. W 1398 roku Krzyżacy mieli w Tuszewie folwark, a w nim hodowali ponad 2000 owiec. Na podstawie pierwszego znanego przywileju wystawionego przez grudziądzkiego starostę Jana Zborowskiego, osiedlili się tu holenderscy menonici jako dzierżawcy.

W 1789 roku Tuszewo było wsią królewską o 25 dymach. W 1857 roku uwłaszczono 17 dzierżawców. W 1885 roku Tuszewo miało powierzchnię 336 ha, zamieszkiwało je 195 mieszkańców w 29 domach. Z okresu XIX i 1 pół. XX wieku w Tuszewie zachowały się 3 (obecne zapomniane) cmentarze.

W 1906 roku wybudowano w Tuszewie fort. W 1913 roku oddano do użytku Zakłady Graficzne Wiktora Kulerskiego. W 1925 roku odwiedził je prezydent Rzeczypospolitej Stanisław Wojciechowski.

W roku 1931 obszar Tuszewa obejmował 345,5 ha, zamieszkiwało je 607 osób. Tuszewo włączono do Grudziądza w dwóch etapach: pierwszą część 15 czerwca 1934 roku, drugą 5 października 1954 roku.

Komunikacja

Do Tuszewa można dojechać autobusami MZK Grudziądz linii nr: 4, 8, 15, oraz autobusami komunikacji powiatowej linii: P4, P11.

W rejonie dzielnicy zlokalizowany jest przystanek kolejowy Grudziądz Tuszewo, na którym zatrzymują się pociągi POLREGIO.

Istnieje także prywatne połączenie autobusowe przewoźnika Merc-Bus w kierunku Wielkich Lnisk i Salna.

Przypisy

  1. 1 2 Dz.U. 1934 nr 49 poz. 448
  2. 1 2 Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 12, Poz. 63
  3. 1 2 3 4 Tuszewo nad jeziorem [online], Nowości Dziennik Toruński, 28 lutego 2007 [dostęp 2023-08-30] (pol.).
  4. 1 2 3 Edward Wiśniewski, Historia Tuszewa, „Biuletyn Koła Miłośników Dziejów Grudziądza”, Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa, 2005 [dostęp 2023-09-06] (pol.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.