Turbosłowianie, turbolechici – określenie używane w odniesieniu do osób głoszących istnienie alternatywnej, pseudohistorycznej wersji dziejów, w której Polska przed swoim chrztem tworzyła mocarstwowe państwo zwane „Imperium Lechitów”, zaś jej historia została sfałszowana.

Określenie „turbosłowianie” bywa mylnie używane w odniesieniu do rodzimowierców słowiańskich.

Wielka Lechia

Według turbolechitów Polska przed chrztem tworzyła imperium określane mianem „Wielkiej Lechii” lub „Imperium Lechitów”, mające obejmować większość Europy i walczące z ekspansją Rzymu. Odrzucając dominującą obecnie teorię allochtonicznej genezy Słowian przyjmują podejście autochtoniczne oraz konstruują różnorodne (wzajemnie niespójne) wersje dziejów przedchrześcijańskiego imperium.

Według turbosłowian, Lechici (utożsamiani ze wszystkimi Słowianami) mieli zamieszkiwać Europę Środkowo-Wschodnią od 3800 do 3000 lat temu oraz być przedstawicielami rasy aryjskiej. Granice Imperium Lechitów miały z kolei sięgać od Renu lub Loary na zachodzie po Ural na wschodzie i od Bałtyku na północy po Adriatyk i Morze Czarne na południu. Wpływ kulturotwórczy imperium lechickiego miał sięgać daleko poza jego granice, a Lechici mieli być czczeni jako „rasa panów”, czego dowodem według turbolechitów jest między innymi semickie słowo „lah” oznaczające bóstwo (np. w teonimie Allah).

Turbosłowianie wierzą, że oficjalna historia Polski jest przedmiotem fałszerstwa, a Polacy nie znają prawdziwych dziejów swojego kraju. Jako autorów domniemanego fałszerstwa historycznego najczęściej wskazują podmioty zewnętrzne – np. Niemców, chrześcijan czy Żydów, chcących przejąć hegemoniczną pozycję Lechitów w Europie lub na świecie. Przy tym zarzucają oni historykom brak kompetencji lub celową dezinformację. Przez historyków ich teorie określane są jako pseudonauka, ze względu na niezgodność z wymogami wobec prac historycznych, obowiązującymi we współczesnej nauce.

Pochodzenie zjawiska

Turbosłowianizm ma charakter teorii spiskowej; najpopularniejsza z teorii, autorstwa Janusza Bieszka, opiera się na Kronice Prokosza, której autentyczność została obalona w połowie XIX wieku. Ponadto wykazuje on podobieństwa do ideologii sarmatyzmu. Do rozpowszechnienia turbosłowianizmu przyczyniła się wydana w 2014 roku przez wydawnictwo Bellona, bez recenzji naukowej, książka Słowiańscy królowie Lechii autorstwa Janusza Bieszka. Wizje turbosłowian najczęściej są podchwytywane wśród osób zainteresowanych historią i kulturą Słowiańszczyzny, ale też wśród młodych internautów: dzieje Wielkiej Lechii opisują zarówno książki o wielotysięcznych nakładach, jak i materiały tworzone w Internecie przez zwolenników teorii. Wykazuje analogię do popularnej w Rosji teorii spiskowej odnoszącej się do istnienia Wielkiej Tartarii, która to terenem obejmować miała współczesny Kazachstan, Chiny, Mongolię, a także rejony Turkmenistanu, Uzbekistanu, Tadżykistanu i Kirgistanu.

Krytyka

Ze strony polskich rodzimowierców podejmowane są działania mające na celu zwalczanie turbosłowianizmu jako zjawiska szkodliwego, mającego na celu ośmieszyć i zdeprecjonować nie tylko sam ruch wyznaniowy ale też podejmowane współcześnie rzeczywiste prace naukowe odnoszące się do pochodzenia, wiary i kultury dawnych Słowian.

Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie zorganizowało wystawę czasową (czynną od sierpnia 2022 do lutego 2023) „Wielka Lechia – wielka ściema”, poświęconą naukowej krytyce poglądów turbosłowian.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Robert Jurszo: Imperium Lechitów – pseudohistoryczny mit. historia.wp.pl, 2016-06-02. [dostęp 2016-09-08].
  2. ↑ Wójcik 2019 ↓.
  3. ↑ Imperium Lechitów nie istniało – baza artykułów. Portal historyczny Histmag.org, 2017-01-28. [dostęp 2017-04-17].
  4. 1 2 3 Marcin Napiórkowski. Pocztówka z imperium Lechitów. „Tygodnik Powszechny”. 12 (3532), 2017-03-12.
  5. 1 2 Paweł Rzewuski: Jan Hempel: młodopolski turbosłowianin. histmag.org, 2016-06-19. [dostęp 2016-09-08].
  6. ↑ Łukasz Włodarczyk, Lajki, memy, fejki — odbicia polityki historycznej na Facebooku widziane przez pryzmat popkultury, Polska Akademia Nauk Oddział PAN w Krakowie, 2018 [dostęp 2021-06-14].
  7. ↑ Kośnik 2018 ↓, s. 57.
  8. 1 2 Kośnik 2018 ↓, s. 59–60.
  9. 1 2 Kośnik 2018 ↓, s. 59.
  10. 1 2 3 4 Kośnik 2018 ↓, s. 60
  11. 1 2 Żuchowicz 2018 ↓.
  12. ↑ Sebastian Adamkiewicz: Co historia zapamięta z 2016 roku: subiektywne podsumowanie. Portal historyczny Histmag.org, 2016-12-31. s. 4. [dostęp 2017-04-17].
  13. ↑ Janusz Tazbir: Spotkania z historią. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1979, s. 233.
  14. ↑ Kośnik 2018 ↓, s. 61.
  15. ↑ Roman Żuchowicz: Wielka Lechia. Czy Słowianie rządzili potężnym imperium?. Newsweek, 2016-12-28. [dostęp 2017-04-17].
  16. ↑ Kośnik 2018 ↓, s. 57–58.
  17. ↑ IV Ogólnopolski Zjazd i Wiec Rodzimowierczy (19-21.08.2016). rodzimawiara.org.pl, 2018-01-02.
  18. ↑ Historia Polski a mity tożsamościowe (Wielka Lechia, Turbosłowianie). [dostęp 2019-04-13].
  19. ↑ Ogólnopolski Zjazd Rodzimowierczy Czesław Białczyński. [dostęp 2023-01-24].
  20. ↑ Archeologia Żywa
  21. ↑ Strona muzeum

Bibliografia

  • Konrad Kośnik, Internetowe narracje historyczne a słowiańska tożsamość Polaków. Prolegomena teoretyczna, „Sensus Historiae”, 2018, s. 57–68, ISSN 2082-0860 [dostęp 2021-01-19].
  • Artur Wójcik, Fantazmat Wielkiej Lechii Jak pseudonauka zawładnęła umysłami Polaków, Wydawnictwo Napoleon V, 2019, ISBN 978-83-8178-145-9.
  • Roman Żuchowicz, Wielka Lechia. Źródła i przyczyny popularności teorii pseudonaukowej okiem historyka, Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, 2018, ISBN 978-83-65886-33-0.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.