Turak zielonoczuby
Tauraco persa
(Linnaeus, 1758)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

turakowe

Rodzina

turakowate

Podrodzina

turaki

Rodzaj

Tauraco

Gatunek

turak zielonoczuby

Synonimy
  • Cuculus Persa Linnaeus, 1758
  • Opoethus Buffoni Vieillot, 1819
  • Turacus buffoni zenkeri Reichenow, 1896
Podgatunki
  • T. p. buffoni (Vieillot, 1819)
  • T. p. persa (Linnaeus, 1758)
  • T. p. zenkeri Reichenow, 1896
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania

Turak zielonoczuby (Tauraco persa) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny turakowatych (Musophagidae). Występuje w Zachodniej i Środkowej Afryce, głównie wzdłuż wybrzeża Zatoki Gwinejskiej. Zamieszkuje lasy od Senegalu na zachodzie, poprzez m.in. Wybrzeże Kości Słoniowej, Nigerię i Kamerun po Gabon, Kongo, Demokratyczną Republikę Konga i północną Angolę na wschodzie i południu. Nie jest zagrożony wyginięciem. Charakterystyczne dla tego i kilku spokrewnionych z nim gatunków jest występowanie zielonego barwnika, turakowerdyny, niespotykanej u prawie żadnych innych zwierząt.

Systematyka

Gatunek ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1758 roku Karol Linneusz w 10. edycji Systema Naturae. Autor nadał gatunkowi nazwę Cuculus Persa. Podał, że występuje on w Afryce; później uściślono, że miejsce typowe to Złote Wybrzeże. Obecnie gatunek ten zaliczany jest do rodzaju Tauraco. Wyróżniono trzy podgatunki.

Podgatunki i zasięg występowania

Wyróżnia się trzy podgatunki Tauraco persa, które zamieszkują:

  • Tauraco persa buffoni (Vieillot, 1819) – turak gwinejski – zachodnia część areału: od Senegalu i Gambii do Liberii
  • Tauraco persa persa (Linnaeus, 1758) – turak zielonoczuby – środkowa część areału: od Wybrzeża Kości Słoniowej przez Ghanę po zachodni Kamerun
  • Tauraco persa zenkeri Reichenow, 1896 – wschodnia i południowa część areału: południowy Kamerun, Kongo, północno-zachodnia Demokratyczna Republika Konga, Gabon i północna Angola

Opis gatunku

Upierzenie kolorowe: zielona głowa wraz z czubem, grzbiet, szyja i pierś; pokrywy skrzydłowe i ogon ciemnofioletowe; środkowa część lotek jaskrawoczerwona (dobrze widoczna w locie), u podgatunku T. persa buffoni czerwone lotki mają dodatkową, białą pręgę. Dziób czerwony, częściowo zakryty piórami. Oko otoczone nagą, czerwoną obwódką, z białą plamą przed okiem i czarną kreską pod. U podgatunków T. persa persa i T. persa zenkeri pod czarną kreską jest dodatkowa biała. Skrzydła dość krótkie, zaokrąglone, ogon długi. Lata słabo, za to zręcznie skacze i wspina się wśród koron drzew. Charakterystyczny, donośny głos turaka przypomina ochrypłe szczekanie (kour-kour).

Średnie wymiary

Długość ciała: 43 cm (wraz z długim ogonem). Masa ciała: 225–295 g.

Biotop

Gęste, nizinne lasy równikowe lub zadrzewienia na skraju sawann.

Pożywienie

Owoce, pąki, liście i kwiaty drzew. W okresie lęgowym także owady.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy rozpoczyna się wraz z nadejściem pory deszczowej. Każda para ustala własne terytorium, gdzie w gęstej koronie drzew (na wysokości 2–5 m) buduje niedbale złożone gniazdo. Samica składa zwykle 2 biało-kremowe jaja. Wysiadują obydwoje rodzice przez 21–23 dni. Pisklęta wykluwają się niedołężne, pokryte czarnym puchem. Młode opuszczają gniazdo po 5–6 tygodniach, lecz pozostają pod opieką dorosłych do ukończenia 4 miesięcy życia.

Status

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje turaka zielonoczubego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość pospolity w znacznej części swego zasięgu występowania. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istotne zagrożenia dla gatunku BirdLife International uznaje trend liczebności populacji za prawdopodobnie stabilny.

Przypisy

  1. ↑ Tauraco persa, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 Green Turaco ((Tauraco persa). The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-08)]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 D. Lepage: Guinea Turaco Tauraco persa. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2023-01-03]. (ang.).
  4. 1 2 Tauraco persa, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  5. 1 2 3 4 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Musophaginae Lesson, 1828 - turaki (Wersja: 2022-09-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-01-03].
  6. 1 2 Mały słownik zoologiczny. Ptaki T.II. Przemysław Busse (red.). Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 304. ISBN 83-214-0043-4.
  7. 1 2 K. Linneusz, Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis, wyd. 10, t. 1, Holmiae 1758, s. 111 (łac.).
  8. 1 2 3 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Turacos, bustards, cuckoos, mesites, sandgrouse. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-05-18]. (ang.).
  9. 1 2 Guinea Turacos. [w:] Avian Web [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-16)]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.