Trynityt (trinitit, trinityt) – nazwa szkliwa powstałego z ziaren piasku stopionych podczas wybuchu ładunku jądrowego.

Stopiony piasek po zastygnięciu ma postać szklistych kilkucentymetrowych nieregularnych kamyków i charakteryzuje się zauważalną radioaktywnością (typowe pojedyncze bryłki wywołują ekspozycję poniżej jednego milirentgena na godzinę), będącą skutkiem pojawienia się w wyniku wybuchu jądrowego domieszek izotopów promieniotwórczych takich jak cez 137Cs, ameryk 241Am, bar 133Ba, kobalt 60Co, europ 152Eu, 154Eu i 155Eu, jak również stront 90Sr, pluton 239Pu i 241Pu, a także różne izotopy uranu i toru.

Nazwa „trynityt” (oryg. ang. trinitite) utworzona została od kryptonimu pierwszego testowego wybuchu atomowego, przeprowadzonego nieopodal miasta Alamogordo na pustyni Nowego Meksyku w ramach tzw. Projektu Manhattan. Doświadczenie to, wykonane o świcie 16 lipca 1945, nazwano kryptonimem Trinity (dosłownie: „Trójca”). Nazwa używana jest (zamiennie z Alamogordo glass albo atomic glass, czyli „szkło z Alamogordo” albo „szkło atomowe”) także w odniesieniu do materiałów powstałych podczas innych doświadczeń z bronią atomową, w innych terminach i miejscach (także tych prowadzonych W ZSRR na poligonie atomowym koło Semipałatyńska). Trynityt występuje w kilku odmianach, różniących się barwą. Najczęściej spotykany – zielony – zawdzięcza kolor obecności żelaza, rzadszy – czerwony – obecności miedzi. Istnieje też trynityt czarny, a także biały – w postaci perełek.

W latach czterdziestych i na początku lat pięćdziesiątych XX wieku trynityt był sprzedawany kolekcjonerom minerałów, ale w 1952 amerykańska Komisja Energii Atomowej nakazała usunięcie z poligonów utworzonych podczas doświadczeń atomowych warstw tego materiału i zakazała przechowywania go przez osoby prywatne.

W roku 2005 opublikowano teorię, według której trynityt mógł nie być efektem stopienia i połączenia się ze sobą ziaren piasku znajdujących się na obrzeżach kuli gorąca utworzonej przez wybuch jądrowy, jak przyjmuje się powszechnie, a raczej wessania tego piasku do wnętrza tej kuli, skąd opadł w postaci ciekłej, jak deszcz.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Steven L. Kay: Trinitite Varieties. Nuclearon, 2008. [dostęp 2012-01-23]. (ang.).

Bibliografia

  • Richard Rhodes: Jak powstała bomba atomowa. Prószyński i S-ka, 2000. ISBN 83-7255-131-6.
  • F.M. Szasz: The Day the Sun Rose Twice: The Story of the Trinity Site Nuclear Explosion, July 16, 1945. University of New Mexico Press, 1984. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.