Tritoniopsis caffra | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Tritoniopsis | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Tritoniopsis H.M.L. Bolus S. African Gard. 19: 123. Apr 1929 | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
T. lesliei H. M. L. Bolus | |||
| Synonimy | |||
| |||
Tritoniopsis – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae). Obejmuje 23 gatunki. Wszystkie rośliny są endemitami niewielkiego florystycznego Państwa Przylądkowego (Prowincja Przylądkowa Zachodnia w Afryce Południowej), z jednym gatunkiem o szerszym zasięgu sięgającym East London w Prowincji Przylądkowej Wschodniej. Rośliny te zasiedlają gleby powstające z piaskowców w formacji fynbos, często w miejscach skalistych. Kwitną latem, gdy liście obumierają, przy czym często kwitnienie jest inicjowane przez pożary.
Morfologia
- Pokrój
- Tęgie byliny z głęboko w gruncie osadzonymi bulwocebulami okrytymi włóknisto poszarpanymi łuskami. Pędy kwiatostanowe osiągają u różnych gatunków od 40 do 100 cm wysokości.
- Liście
- Dwurzędowe, płaskie i sztywne, bez wiązki centralnej, z dwiema lub większą liczbą wiązek przewodzących.
- Kwiaty
- Zebrane w kłosokształtne, spiralne dwurzędki. Wsparte są dwoma skórzastymi przysadkami, z zewnętrzną krótszą od wewnętrznej. Okwiat efektowny, barwny (najczęściej różowy do fioletowego i czerwonego, rzadziej biały, żółty, brązowy lub kremowy). Sześć listków okwiatu zrośniętych jest się w krótszą lub dłuższą rurkę, na końcu dwuwargową (grzbiecistą). Pręciki trzy wygięte wzdłuż górnego listka okwiatu. Zalążnia jest dolna, trójkomorowa. Szyjka słupka pojedyncza, ale rozgałęzia się na trzy krótkie ramiona.
- Owoce
- Trójkomorowe, okazałe, skórzaste torebki zawierające kanciaste nasiona, często oskrzydlone.
Systematyka
Rodzaj z plemienia Tritoniopsideae, z podrodziny Crocoideae z rodziny kosaćcowatych (Iridaceae).
- Wykaz gatunków
- Tritoniopsis antholyza (Poir.) Goldblatt
- Tritoniopsis bicolor J.C.Manning & Goldblatt
- Tritoniopsis burchellii (N.E.Br.) Goldblatt
- Tritoniopsis caledonensis (R.C.Foster) G.J.Lewis
- Tritoniopsis dodii (G.J.Lewis) G.J.Lewis
- Tritoniopsis elongata (L.Bolus) G.J.Lewis
- Tritoniopsis flava J.C.Manning & Goldblatt
- Tritoniopsis flexuosa (L.f.) G.J.Lewis
- Tritoniopsis intermedia (Baker) Goldblatt
- Tritoniopsis lata (L.Bolus) G.J.Lewis1
- Tritoniopsis latifolia G.J.Lewis
- Tritoniopsis lesliei L.Bolus
- Tritoniopsis nemorosa (E.Mey. ex Klatt) G.J.Lewis
- Tritoniopsis nervosa (Baker) G.J.Lewis
- Tritoniopsis parviflora (Jacq.) G.J.Lewis1
- Tritoniopsis pulchella G.J.Lewis
- Tritoniopsis pulchra (Baker) Goldblatt
- Tritoniopsis ramosa (Klatt) G.J.Lewis1
- Tritoniopsis revoluta (Burm.f.) Goldblatt
- Tritoniopsis toximontana J.C.Manning & Goldblatt
- Tritoniopsis triticea (Burm.f.) Goldblatt
- Tritoniopsis unguicularis (Lam.) G.J.Lewis
- Tritoniopsis williamsiana Goldblatt
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2019-03-03] (ang.).
- 1 2 Tritoniopsis. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-03-03]. (ang.).
- 1 2 Genus: Tritoniopsis L. Bolus. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-03-03].
- 1 2 Tritoniopsis. The Plant List. [dostęp 2019-03-03]. (ang.).
- ↑ David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 294, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ John C. Manning, P. Goldblatt. Three new species of Tritoniopsis (Iridaceae: Crocoideae) from the Cape Region of South Africa. „Bothalia - African Biodiversity and Conservation”. 31, 2, 2001.
- 1 2 3 4 Cameron McMaster: Tritoniopsis – the striking mountain pipes. Farmer's Weekly, 2008. [dostęp 2019-03-03].
- 1 2 Tritoniopsis. Pacific Bulb Society. [dostęp 2019-03-03].
- 1 2 3 4 John Manning: Field Guide to Wild Flowers of South Africa. Penguin Random House South Africa, 2013. ISBN 1-920544-86-0.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.