Tritoniopsis

Tritoniopsis caffra
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

kosaćcowate

Rodzaj

Tritoniopsis

Nazwa systematyczna
Tritoniopsis H.M.L. Bolus
S. African Gard. 19: 123. Apr 1929
Typ nomenklatoryczny

T. lesliei H. M. L. Bolus

Synonimy
  • Anapalina N. E. Br.
  • Hebea L. Bolus
  • Tanaosolen N. E. Br.

Tritoniopsisrodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae). Obejmuje 23 gatunki. Wszystkie rośliny są endemitami niewielkiego florystycznego Państwa Przylądkowego (Prowincja Przylądkowa Zachodnia w Afryce Południowej), z jednym gatunkiem o szerszym zasięgu sięgającym East London w Prowincji Przylądkowej Wschodniej. Rośliny te zasiedlają gleby powstające z piaskowców w formacji fynbos, często w miejscach skalistych. Kwitną latem, gdy liście obumierają, przy czym często kwitnienie jest inicjowane przez pożary.

Morfologia

Pokrój
Tęgie byliny z głęboko w gruncie osadzonymi bulwocebulami okrytymi włóknisto poszarpanymi łuskami. Pędy kwiatostanowe osiągają u różnych gatunków od 40 do 100 cm wysokości.
Liście
Dwurzędowe, płaskie i sztywne, bez wiązki centralnej, z dwiema lub większą liczbą wiązek przewodzących.
Kwiaty
Zebrane w kłosokształtne, spiralne dwurzędki. Wsparte są dwoma skórzastymi przysadkami, z zewnętrzną krótszą od wewnętrznej. Okwiat efektowny, barwny (najczęściej różowy do fioletowego i czerwonego, rzadziej biały, żółty, brązowy lub kremowy). Sześć listków okwiatu zrośniętych jest się w krótszą lub dłuższą rurkę, na końcu dwuwargową (grzbiecistą). Pręciki trzy wygięte wzdłuż górnego listka okwiatu. Zalążnia jest dolna, trójkomorowa. Szyjka słupka pojedyncza, ale rozgałęzia się na trzy krótkie ramiona.
Owoce
Trójkomorowe, okazałe, skórzaste torebki zawierające kanciaste nasiona, często oskrzydlone.

Systematyka

Rodzaj z plemienia Tritoniopsideae, z podrodziny Crocoideae z rodziny kosaćcowatych (Iridaceae).

Wykaz gatunków
  • Tritoniopsis antholyza (Poir.) Goldblatt
  • Tritoniopsis bicolor J.C.Manning & Goldblatt
  • Tritoniopsis burchellii (N.E.Br.) Goldblatt
  • Tritoniopsis caledonensis (R.C.Foster) G.J.Lewis
  • Tritoniopsis dodii (G.J.Lewis) G.J.Lewis
  • Tritoniopsis elongata (L.Bolus) G.J.Lewis
  • Tritoniopsis flava J.C.Manning & Goldblatt
  • Tritoniopsis flexuosa (L.f.) G.J.Lewis
  • Tritoniopsis intermedia (Baker) Goldblatt
  • Tritoniopsis lata (L.Bolus) G.J.Lewis1
  • Tritoniopsis latifolia G.J.Lewis
  • Tritoniopsis lesliei L.Bolus
  • Tritoniopsis nemorosa (E.Mey. ex Klatt) G.J.Lewis
  • Tritoniopsis nervosa (Baker) G.J.Lewis
  • Tritoniopsis parviflora (Jacq.) G.J.Lewis1
  • Tritoniopsis pulchella G.J.Lewis
  • Tritoniopsis pulchra (Baker) Goldblatt
  • Tritoniopsis ramosa (Klatt) G.J.Lewis1
  • Tritoniopsis revoluta (Burm.f.) Goldblatt
  • Tritoniopsis toximontana J.C.Manning & Goldblatt
  • Tritoniopsis triticea (Burm.f.) Goldblatt
  • Tritoniopsis unguicularis (Lam.) G.J.Lewis
  • Tritoniopsis williamsiana Goldblatt

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2019-03-03] (ang.).
  3. 1 2 Tritoniopsis. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-03-03]. (ang.).
  4. 1 2 Genus: Tritoniopsis L. Bolus. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-03-03].
  5. 1 2 Tritoniopsis. The Plant List. [dostęp 2019-03-03]. (ang.).
  6. David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 294, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
  7. John C. Manning, P. Goldblatt. Three new species of Tritoniopsis (Iridaceae: Crocoideae) from the Cape Region of South Africa. „Bothalia - African Biodiversity and Conservation”. 31, 2, 2001.
  8. 1 2 3 4 Cameron McMaster: Tritoniopsis – the striking mountain pipes. Farmer's Weekly, 2008. [dostęp 2019-03-03].
  9. 1 2 Tritoniopsis. Pacific Bulb Society. [dostęp 2019-03-03].
  10. 1 2 3 4 John Manning: Field Guide to Wild Flowers of South Africa. Penguin Random House South Africa, 2013. ISBN 1-920544-86-0.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.