Tripterygium

*Tripterygium*
	; Tripterygium regelii
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	dławiszowce
Rodzina	dławiszowate
Rodzaj	Tripterygium
	Nazwa systematyczna
	Tripterygium Hook.f.; G.Bentham & J.D.Hooker, Gen. Pl. 1: 368 (1862)
	Typ nomenklatoryczny
	T. wilfordii J. D. Hooker

Tripterygium Hook.f. – rodzaj roślin należący do rodziny dławiszowatych (Celastraceae). Obejmuje trzy gatunki, w niektórych ujęciach traktowane jako jeden – T. wilfordii. Występują one we wschodniej Azji na obszarze od Wietnamu i Mjanmy po Japonię i Półwysep Koreański. Rosną w lasach i zaroślach. Wyróżniają się na tle rodziny suchymi owocami zaopatrzonymi w trzy skrzydełka.

Rośliny te są uprawiane jako ozdobne. Korzenie używane są jako insektycydy i leczniczo, przeciw nowotworom. Zawierają alkaloidy skutecznie ograniczające aktywność wirusa HIV.

Morfologia

Pokrój: Wspinający się półkrzew, czasem częściowo drewniejące pnącze osiągające do 6 m, rzadko do 10 m wysokości. Młode pędy są krótko owłosione, czasem nieco kanciaste.
Liście: Sezonowe, skrętoległe, pojedyncze. Ogonek od 1 do 2 cm, wsparty równowąskimi i odpadającymi przylistkami. Blaszka od okrągławej do eliptycznej i jajowatej, długości zwykle ok. 8–12 cm, piłkowana na brzegu.
Kwiaty: Obupłciowe, czasem też jednopłciowe, zebrane w okazałe kwiatostany wiechowate wyrastające w kątach liści i na szczycie pędu. Poszczególne kwiaty są drobne, do 4–6 mm średnicy i długości, białawe, zielonkawe lub żółtawozielone. Kielich jest półkulisty o średnicy 1 mm, z 5 działkami. Korona kwiatu składa się z pięciu płatków, owalnych, o szczycie zaokrąglonym, osiągających do 2,5 mm długości. Pręcików jest 5, osadzone są na mięsistym, zielonym dysku. Zalążnia górna, z trzech owocolistków, trójkanciasta, szyjka słupka krótka zwieńczona purpurowym, główkowatym znamieniem.
Owoce: Trójkanciaste skrzydlaki o długości ok. 1–2 cm, zielone do różowych.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj należy do podrodziny Celastroideae w obrębie rodziny dławiszowatych (Celastraceae).

Wykaz gatunków

Tripterygium doianum Ohwi
Tripterygium regelii Sprague & Takeda
Tripterygium wilfordii Hook.f.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-01-30] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-01-30] (ang.).
1 2 3 4 Tripterygium. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-01-30].
↑ Tripterygium. [w:] ing [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-01-29].
1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 941, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 Jin-shuang Ma, Michele Funston: Tripterygium J. D. Hooker. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-01-29].
1 2 3 4 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 335. ISBN 0-333-73003-8.
↑ Genus Tripterygium Hook. f.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-01-30].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-01-30] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-01-30] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 Tripterygium. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-01-30].

[4] Tripterygium. [w:] ing [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-01-29].

[mabb-5] 1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 941, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[china-6] 1 2 3 4 Jin-shuang Ma, Michele Funston: Tripterygium J. D. Hooker. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-01-29].

[philips-7] 1 2 3 4 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 335. ISBN 0-333-73003-8.

[grin-8] Genus Tripterygium Hook. f.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-01-30].