| Triturus carnifex | |||
| (Laurenti, 1768) | |||
Samiec z widocznym grzebieniem na grzbiecie | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
traszka bladoskóra | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ) | |||
Traszka bladoskóra (Triturus carnifex) – gatunek płaza ogoniastego z rodziny salamandrowatych występujący głównie we Włoszech. Dorasta do 18 cm długości i z wyglądu przypomina spokrewnioną traszkę grzebieniastą, od której różni się m.in. jaśniejszym ubarwieniem. Do rozrodu dochodzi w stałych i okresowych zbiornikach wodnych, a IUCN klasyfikuje traszkę bladoskórą jako gatunek najmniejszej troski (LC) w związku z m.in. rozległym zasięgiem występowania.
Wygląd
Duży płaz ogoniasty. Samice dorastają do 18,0 cm, a samce do 15,0 cm długości. Z wyglądu przypomina spokrewnioną traszkę grzebieniastą (Triturus cristatus) i tak jak ona posiada m.in. żółtawy brzuch pokryty czarnymi plamami. Od T. cristatus T. carnifex różni się:
- jaśniejszym ubarwieniem i bardziej widocznymi plamami
- mniej wyraźnymi (lub nieobecnymi) białymi kropkami na bokach ciała
- niższym, bardziej ząbkowanym grzebieniem u samca
Zasięg występowania i siedlisko
Gatunek ten obecnie występuje we włoskich Apeninach (na północ od regionu Kalabria), na południu Szwajcarii, w górzystych obszarach Austrii, na bardzo niewielkim obszarze w południowo-wschodnich Niemczech, w południowych Czechach, a także w Chorwacji, zachodniej Bośni i Hercegowinie oraz w Słowenii. Introdukowane populacje występują również w okolicach Genewy, w Portugalii, Holandii, Francji oraz Wielkiej Brytanii. Traszka bladoskóra spotykana jest na wysokościach 0–2000 m n.p.m. W zachodniej Szwajcarii i w Holandii traszka bladoskóra jest gatunkiem inwazyjnym i wypiera lokalne populacji traszki grzebieniastej, głównie dzięki zdolności do zasiedlania większej liczby zbiorników wodnych, w tym tych zanieczyszczonych.
Populacje z zachodniej Bośni i Hercegowiny, Serbii, Macedonii Północnej, Albanii, północno-wschodniej Bułgarii oraz północno-zachodniej i środkowej Grecji od 2007 roku zaliczane są do gatunku Triturus macedonicus. Ponadto populacje ze środkowej i południowo-wschodniej części Serbii zaliczane są obecnie do gatunku Triturus ivanbureschi.
Gatunek ten zasiedla różnorakie siedliska lądowe takie jak buczyny czy suche obszary charakteryzujące się klimatem śródziemnomorskim, a także obszary zmodyfikowane przez działalność człowieka jak np. kamieniołomy.
Rozmnażanie i rozwój
Okres godowy trwa od marca do lipca, a do rozrodu i rozwoju larw dochodzi w stałych i tymczasowych zbiornikach wodnych.
Status i ochrona
IUCN klasyfikuje traszkę bladoskórą jako gatunek najmniejszej troski w związku z rozległym zasięgiem występowania, zdolnością do zasiedlania wielu rodzajów siedlisk oraz dużymi rozmiarami populacji.
Gatunkowi temu zagrażać może natomiast utrata siedlisk, w tym zbiorników rozrodczych spowodowana intensyfikacją rolnictwa oraz zanieczyszczeniami agrochemikaliami. Obserwuje się spadek populacji na Bałkanach oraz na niektórych nizinnych obszarach Włoch (co spowodowane jest introdukcją skorupiaków z rodziny rakowatych). Testy laboratoryjne wykazały również podatność traszki bladoskórej na infekcje patogenicznego grzyba Batrachochytrium salamandrivorans.
T. carnifex występuje na wielu obszarach chronionych. Chroniony jest ponadto przez ustawodawstwo krajowe kilku państw, na terenie których występuje. Wymieniony jest również w załączniku II konwencji berneńskiej oraz załączniku IV dyrektywy siedliskowej Unii Europejskiej.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Triturus carnifex, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 IUCN SSC Amphibian Specialist Group, Triturus carnifex, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2022 [dostęp 2023-05-02] (ang.).
- ↑ Recenzje/Reviews: European Commission 2009. Life Focus/Life and Europe´s reptiles and amphibians: Conservation in practice. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, ss. 56. [ISSN 1725-5619], „Przegląd Przyrodniczy”, 2011.
- ↑ AmphibiaWeb - Triturus carnifex [online], amphibiaweb.org [dostęp 2023-05-02].
- 1 2 3 Dufresnes Ch., Amphibians of Europe, North Africa and the Middle East, 19 stycznia 2019, s. 134, ISBN 978-1-4729-4137-4.
- ↑ J.W. Arntzen, G. Espregueira Themudo, B. Wielstra, The phylogeny of crested newts (Triturus cristatus superspecies): nuclear and mitochondrial genetic characters suggest a hard polytomy, in line with the paleogeography of the centre of origin, „Contributions to Zoology”, 76 (4), 2007, s. 261–278, DOI: 10.1163/18759866-07604005, ISSN 1875-9866.