Traité de Zoologie

Traité de Zoologie – (fr. „traktat zoologiczny”) francuskojęzyczna seria wydawnicza, obejmująca ponad 40 tomów; standardowe kompendium z dziedziny zoologii, którego założycielem i długoletnim redaktorem był Pierre-Paul Grassé.

Wiadomości ogólne

Traité de Zoologie, którego pełna nazwa brzmi Traité de Zoologie – Anatomie, Systématique, Biologie, to standardowe kompendium z dziedziny zoologii. Według deklaracji redaktora naczelnego z przedmowy do tomu 1 (1), „Celem [traktatu] jest dostarczenie biologom, w najszerszym sensie tego słowa, źródła informacji tak praktycznego i tak kompletnego jak tylko możliwe; dzieło nie ma żadnych pretensji do bycia sumą wiedzy (...) Ogranicza się do przedstawienia wyboru (...) faktów (...) niezbędnych lub tylko przydatnych do zrozumienia królestwa zwierząt”.

Pierwszy tom (XI) ukazał się w roku 1948. W 1955 opublikowano już mniej więcej połowę planowanej całości, a w 1961 – mniej więcej dwie trzecie. Ostatni tom odnotowany przez Bibliotekę Narodową Francji ukazał się w 1999.

Recenzenci podkreślali trwałą wartość tomów mimo długiego okresu wydawania serii oraz to, że wysokiej jakości tekstu odpowiada staranna i elegancka szata wydawnicza.

Podział na części

Układ całości

Traité de Zoologie dzieli się na 17 tomów, oznaczonych cyframi rzymskimi. Większość tomów dzieli się na zeszyty (fascicules), oznaczane cyframi arabskimi. W niektórych tomach zeszyty mają dodatkowe oznaczenia literowe. Niektóre zeszyty miały dwa wydania. W najogólniejszych zarysach układ serii przedstawia się następująco:

tomy I–II: pierwotniaki (wyróżniane jako podkrólestwo zwierząt w momencie planowania układu serii);
tomy III–XI: bezkręgowce;
tomy XII–XVII: kręgowce.

Szczegółowy podział na tomy

Tom I: korzenionóżki, wiciowce, sporowce.
Tom II: orzęski.
Tom III: gąbki, parzydełkowce.
Tom IV: płazińce, obleńce, wrotki, wstężnice.
Tom V: pierścienice, mięczaki, ramienionogi, mszywioły.
Tom VI: pratchawce, trylobity, szczękoczułkowce.
Tom VII: skorupiaki.
Tomy VIII–X: owady (VIII: anatomia i fizjologia; IX–X: przegląd systematyczny).
Tom XI: szkarłupnie, przedstrunowce.
Tom XII: kręgowce, wiadomości ogólne.
Tom XIII: bezszczękowce i ryby.
Tom XIV: płazy i gady.
Tom XV: ptaki.
Tomy XVI–XVII: ssaki (XVI: anatomia i fizjologia; XVII: przegląd systematyczny).

Inne podobne wydawnictwa

Innym wydawnictwem o podobnie szerokim zakresie są niemieckie Dr. H.G. Bronn's Klassen und Ordnungen des Thier-Reichs. W języku angielskim istnieje nieukończona sześciotomowa monografia The Invertebrates autorstwa Libbie Henrietty Hyman oraz jednotomowe dzieło Gonzalo Giribeta i Gregory’ego D. Edgecombe’a pt. The Invertebrate Tree of Life, które ze względu na syntetyczny charakter również określono mianem kompendium.

W języku francuskim opublikowano kilka innych kompendiów z dziedziny nauk przyrodniczych, określanych jako „traktaty”: Traité de Paléontologie pod redakcją Jeana Piveteau oraz Traité de Paléobotanique pod redakcją Édouarda Boureau. Nazwy „traktat” używa też amerykańskie kompendium z dziedziny paleontologii bezkręgowców: Treatise on Invertebrate Paleontology.

Przypisy

↑ Ch.Ch. Jeuniaux Ch.Ch., Book review: Traité de Zoologie Tome VII Crustacés, premier fascicule (Éditions Masson, 1994)., „Belgian Journal of Zoology”, 124 (2), 1994, s. 199–200 .
↑ Pierre-PaulP.P. Grassé Pierre-PaulP.P., Préface, [w:] Pierre-PaulP.P. Grassé (red.), Traité de Zoologie, Vol. I, fasc. 1, Paris: Masson, 1952, x (fr.).
↑ F.G. WaltonF.G.W. Smith F.G. WaltonF.G.W., Book reviews. Traité de Zoologie: Anatomie, Systématique, Biologie: Echinodermes, Stomocordés, Procordés, Vol. XI. Pierre-P. Grassé, ed. Paris (VI), Masson et Cie, 1948. Pp. 1077. 3800 fr., „Science”, 110 (2856), 23 września 1949, s. 311 .
↑ Sous la dir. de P.-P. Grasse Traité de Zoologie (Anatomie, Systématique, Biologie), T. XVII, Fasc. I et II, Mammifères, 1955, „Bulletin mensuel de la Société linnéenne de Lyon”, 25 (5), 1956, s. 136–136 [dostęp 2023-10-20] .
↑ RenéR. Ginet RenéR., Traité de zoologie (Anatomie, Systématique, Biologie) publié sous la direction de Pierre-P. Grasse. – Tome IV, 1er fascicule : Plathelminthes, Mésozoaires, Acanthocéphales, Némertiens, Paris, 1961, „Bulletin mensuel de la Société linnéenne de Lyon”, 32 (2), 1963, s. 63–64 [dostęp 2023-10-20] .
↑ BnF Catalogue général [online], catalogue.bnf.fr [dostęp 2023-10-20] (fr.).
↑ Clyde F.E.C.F.E. Roper Clyde F.E.C.F.E., [Book review] Cephalopodologie. Traité de Zoologie. Anatomie, Systématique, Biologie. PIERRE P. GRASSE, Ed. Tome 5, fascicule 4, Cephalopodes. KATHARINA. MANGOLD, Ed. Masson, Paris, 1989. 804 pp., „Science”, 248, 18 maja 1990, s. 898-899 .
↑ Casper deC. Villiers Casper deC. i inni, Book Reviews, „African Zoology”, 28 (1), 1993, s. 63–66, ISSN 2224-073X [dostęp 2023-10-20] (ang.).
↑ G.G. Ravindranath G.G., Acknowledging Libbie Hyman – An Inspiring Zoologist, „Resonance”, 27 (9), 2022, s. 1563–1577, DOI: 10.1007/s12045-022-1449-4, ISSN 0973-712X [dostęp 2023-10-20] (ang.).
↑ A.T.A.T. Halamski A.T.A.T., A compendium of zoology, „Acta Palaeontologica Polonica”, 65 (4), 2020, s. 732 .
↑ John W.J.W. Wells John W.J.W., A New Omnium Gatherum of Paleozoology, JeanJ. Piveteau (red.), „Ecology”, 35 (1), 1954, s. 100–102, DOI: 10.2307/1931416, ISSN 0012-9658, JSTOR: 1931416 [dostęp 2023-10-20] .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[1] Ch.Ch. Jeuniaux Ch.Ch., Book review: Traité de Zoologie Tome VII Crustacés, premier fascicule (Éditions Masson, 1994)., „Belgian Journal of Zoology”, 124 (2), 1994, s. 199–200 .

[2] Pierre-PaulP.P. Grassé Pierre-PaulP.P., Préface, [w:] Pierre-PaulP.P. Grassé (red.), Traité de Zoologie, Vol. I, fasc. 1, Paris: Masson, 1952, x (fr.).

[3] F.G. WaltonF.G.W. Smith F.G. WaltonF.G.W., Book reviews. Traité de Zoologie: Anatomie, Systématique, Biologie: Echinodermes, Stomocordés, Procordés, Vol. XI. Pierre-P. Grassé, ed. Paris (VI), Masson et Cie, 1948. Pp. 1077. 3800 fr., „Science”, 110 (2856), 23 września 1949, s. 311 .

[4] Sous la dir. de P.-P. Grasse Traité de Zoologie (Anatomie, Systématique, Biologie), T. XVII, Fasc. I et II, Mammifères, 1955, „Bulletin mensuel de la Société linnéenne de Lyon”, 25 (5), 1956, s. 136–136 [dostęp 2023-10-20] .

[5] RenéR. Ginet RenéR., Traité de zoologie (Anatomie, Systématique, Biologie) publié sous la direction de Pierre-P. Grasse. – Tome IV, 1er fascicule : Plathelminthes, Mésozoaires, Acanthocéphales, Némertiens, Paris, 1961, „Bulletin mensuel de la Société linnéenne de Lyon”, 32 (2), 1963, s. 63–64 [dostęp 2023-10-20] .

[6] BnF Catalogue général [online], catalogue.bnf.fr [dostęp 2023-10-20] (fr.).

[7] Clyde F.E.C.F.E. Roper Clyde F.E.C.F.E., [Book review] Cephalopodologie. Traité de Zoologie. Anatomie, Systématique, Biologie. PIERRE P. GRASSE, Ed. Tome 5, fascicule 4, Cephalopodes. KATHARINA. MANGOLD, Ed. Masson, Paris, 1989. 804 pp., „Science”, 248, 18 maja 1990, s. 898-899 .

[8] Casper deC. Villiers Casper deC. i inni, Book Reviews, „African Zoology”, 28 (1), 1993, s. 63–66, ISSN 2224-073X [dostęp 2023-10-20] (ang.).

[9] G.G. Ravindranath G.G., Acknowledging Libbie Hyman – An Inspiring Zoologist, „Resonance”, 27 (9), 2022, s. 1563–1577, DOI: 10.1007/s12045-022-1449-4, ISSN 0973-712X [dostęp 2023-10-20] (ang.).

[10] A.T.A.T. Halamski A.T.A.T., A compendium of zoology, „Acta Palaeontologica Polonica”, 65 (4), 2020, s. 732 .

[11] John W.J.W. Wells John W.J.W., A New Omnium Gatherum of Paleozoology, JeanJ. Piveteau (red.), „Ecology”, 35 (1), 1954, s. 100–102, DOI: 10.2307/1931416, ISSN 0012-9658, JSTOR: 1931416 [dostęp 2023-10-20] .