Torbjörn Caspersson
Data i miejsce urodzenia

15 października 1910
Motala

Data śmierci

7 grudnia 1997

Zawód, zajęcie

chemik, cytolog, genetyk

Narodowość

szwedzka

Torbjörn Caspersson (ur. 15 października 1910 w Motala, zm. 7 grudnia 1997) – szwedzki chemik, cytolog, genetyk.

Życiorys

W latach 30. studiował biofizykę i medycynę w Instytucie Karolinska w Sztokholmie lub na Uniwersytecie Sztokholmskim. W 1936 uzyskał tytuł doktora medycyny. Po ukończeniu studiów znalazł zatrudnienie w Instytucie Karolinska; wykładał tam biochemię i biofizykę. W 1944 został profesorem. Od 1944 do 1977 był dyrektorem Wallenberg Lab oraz Nobel Institute for Medical Cell Research and Genetics. W 1950 założył czasopismo „Journal of Experimental Cell Research”. W 1977 został dyrektorem instytutu badań cytologicznych i genetyki na Wydziale Medycznym Karolinska Medical-Surgical Institute.

Osiągnięcia naukowe

Pierwszy artykuł naukowy opublikował w 1932. W latach 30. wraz z Einarem Hammerstenem odkrył, że DNA jest makromolekułą, składającą się z wielu powtarzających się elementów. Później wraz z amerykańskim naukowcem Jackiem Schultzem badał obecność i funkcje kwasu nukleinowego w jądrze komórkowym; wspólnie doszli do wniosku, że kwas rybonukleinowy bierze udział w procesie tworzenia białek. Odkrycia tego dokonali niezależnie od Jeana Bracheta. Caspersson podsumował wyniki swoich badań nad komórkami w wydanej w 1950 pracy pt. Cell Growth and Cell Function. Był pionierem wykorzystania spektroskopii i mikroskopów ultrafioletowych w cytologii. Zajmował się też badaniami roli jąderka w syntezie protein. Wspólnie z badaczką Lore Zech opracował technikę prążkowania chromosomów, umożliwiającą identyfikację poszczególnych chromosomów.

Wyróżnienia

Otrzymał doktorat honoris causa siedmiu uczelni: w Giessen, Gencie, Bostonie (MA), Turynie, Rotterdamie, Helsinkach i Benares. Dawał wykłady gościnne m.in. na Uniwersytecie Harvarda (1945) i New York University (1948). W 1973 Akademia Leopoldina przyznała mu nagrodę Schleidena. American Society of Cytology przyznało mu nagrodę im. Mauricego Goldblatta w 1973 i nagrodę im. Geoge Papanicolau w 1979. W 1979 otrzymał też Międzynarodową Nagrodę Balzana. Był członkiem realnym bądź honorowym licznych stowarzyszeń naukowych, m.in. Royal Society of London, Akademii Leopoldiny, Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk czy Polskiej Akademii Nauk.

Przypisy

Bibliografia

  • Frank H. Ruddle, Tribute to Torbjörn Caspersson, „American Journal of Human Genetics”, 44, 1989, s. 439–440, PMID: 2648818.
  • Brian H. Mayall, Torbjorn Oskar Caspersson: Curriculum vitae and selected publications, „Cytometry”, 5 (4), 1984, s. 314–317, DOI: 10.1002/cyto.990050404.
  • George Klein, Eva Klein, Torbjörn Caspersson, 15 October 1910 · 7 December 1997, „Proceedings of the American Philosophical Society”, 147 (1), 2003, s. 73–75, JSTOR: 1558129.
  • Caspersson Torbjörn Oskar, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2022-12-15].
  • Torbjörn Oskar Caspersson, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-12-15] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.