Topotekan
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny

C23H23N3O5

Masa molowa

421,45 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

123948-87-8
119413-54-6 (HCl)

PubChem

60700

DrugBank

DB01030

Klasyfikacja medyczna
ATC

L01CE01

Stosowanie w ciąży

kategoria D

Topotekan – organiczny związek chemiczny, chemioterapeutyk z grupy inhibitorów topoizomerazy. Lek ten jest przyjmowany w postaci chlorowodorku. Topotekan (w preparacie Hycamtin) jest pierwszym zarejestrowanym inhibiotorem topoizomerazy I, który może być stosowany doustnie. Poza tym lek może być stosowany we wlewie dożylnym.

Wskazania do stosowania

Eksperymentalne zastosowania leku

Trwają badania, które wskazują na skuteczność zastosowania topotekanu w przypadku:

Mechanizm działania

Topotekan jest półsyntetyczną pochodną kamptotecyny, która jest alkaloidem pozyskiwanym z drzewa Camptotheca acuminata. Działanie przeciwnowotworowe leku polega na hamowaniu topoizomerazy I. Topoizomeraza I jest enzymem jądrowym, który odpowiada za zmniejszenie napięcia torsyjnego DNA, poprzez wywoływanie powstawania odwracalnych pęknięć w obrębie pojedynczych nici, co pozwala na powstanie widełek replikacyjnych. Natomiast topotekan interkaluje pomiędzy zasady azotowe w DNA. Gdy widełki replikacyjne dotrą do miejsca, w którym pomiędzy zasadami znajduje się topotekan, dochodzi do zahamowania procesu replikacji. Łącząc się z kompleksem topoizomeraza I–DNA, topotekan uniemożliwia odtwarzanie wiązań w miejscach pęknięć i uszkadza strukturę podwójnych łańcuchów DNA. Komórka niezdolna do replikacji po pewnym czasie umiera.

Działania niepożądane

Występujące bardzo często
Występujące często
  • reakcje nadwrażliwości
  • hiperbilirubinemia
  • świąd
  • złe samopoczucie
  • posocznica
Występujące rzadko
  • reakcja anafilaktyczna
  • obrzęk naczynioruchowy
  • pokrzywka
Występujące bardzo rzadko
  • wynaczynienie
  • śródmiąższowa choroba płuc

Specjalne środki ostrożności

  • Podczas stosowania leku należy wykonywać regularnie pełne badanie morfologiczne krwi.
  • U pacjentów z gorączką, neutropenią oraz bólem brzucha należy rozważyć możliwość zapalenia okrężnicy.
  • W przypadku stwierdzenia śródmiąższowego zapalenia płuc należy przerwać terapię topotekanem.
  • Nie zaleca się stosowania leku u chorych z ciężkimi zaburzeniami nerek lub wątroby (wywołanymi marskością).

Interakcje z innymi lekami

  • Nie hamuje enzymów cytochromu P-450 u ludzi – nie wykazano wpływu na farmakokinetykę topotekanu, po zastosowaniu granisetronu, ondansetronu, morfiny lub kortykosteroidów.
  • W przypadku stosowania terapii skojarzonej topotekanu z innymi lekami istnieje możliwość zmniejszenia dawek leków w celu zwiększenia tolerancji leczenia.

Stosowanie podczas ciąży i karmienia piersią

W czasie stosowania topotekanu należy zaleca się unikanie zajścia w ciążę. Nie zaleca się stosowania leku w czasie karmienia piersią.

Wpływ na prowadzenie pojazdów mechanicznych

Należy zachować ostrożność ze względu na często występujące efekty uboczne stosowania leku w postaci osłabienia i zmęczenia.

Przedawkowanie

Nie jest znane swoiste antidotum. W przypadku przedawkowania może dojść do zahamowania funkcji szpiku i zapalenia błon śluzowych.

Preparaty

Preparaty na polskim rynku zawierające topotekan: Hycamtin, Potactasol, Topotecan medac, Topotecanum Accord.

Przypisy

  1. ↑ Clinical Pharmacology & Therapeutics – Wiley Online Library [online], www.nature.com [dostęp 2017-11-20] (ang.).
  2. ↑ Meeting Library Redesign | ASCO [online], www.asco.org [dostęp 2017-11-20] [zarchiwizowane z adresu 2012-02-24] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Topotekan, [w:] Indeks Leków MP, opis substancji, Medycyna Praktyczna [dostęp 2022-03-09].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Topotecan Teva, INN-Topotecan – Europa. [dostęp 2014-05-30].
  5. ↑ Fda Approves Ovarian Cancer Drug [online], fda.gov [dostęp 2024-04-26] [zarchiwizowane z adresu 1997-05-05].
  6. ↑ FDA Approval for Topotecan Hydrochloride – National Cancer Institute [online], www.cancer.gov [dostęp 2017-11-20] [zarchiwizowane z adresu 2015-04-06] (ang.).
  7. ↑ http://web.archive.org/web/20070326051854/http://www.fda.gov/cder/Offices/OODP/whatsnew/topotecan.htm FDA.
  8. ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2014-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-06-26)].
  9. ↑ http://www.drugs.com/newdrugs/gsk-receives-approval-hycamtin-topotecan-capsules-relapsed-small-cell-lung-cancer-671.html Press release.
  10. ↑ Alberto Garaventa i inni, A phase II study of topotecan with vincristine and doxorubicin in children with recurrent/refractory neuroblastoma, „Cancer”, 98 (11), 2003, s. 2488–2494, DOI: 10.1002/cncr.11797, PMID: 14635085 [dostęp 2022-03-09] (ang.).
  11. ↑ Thierry Lesimple i inni, Phase I study of topotecan in combination with concurrent radiotherapy in adults with glioblastoma, „Journal of Neuro-Oncology”, 65 (2), 2003, s. 141–148, DOI: 10.1023/b:neon.0000003647.66788.3b, PMID: 14686734 [dostęp 2022-03-09] (ang.).
  12. ↑ Camptothecin-Based Regimens for Treatment of Ewing Sarcoma: Past Studies and Future Directions. [dostęp 2014-05-30].
  13. ↑ Topotecan. [dostęp 2014-05-31].
  14. ↑ Yves Pommier i inni, DNA topoisomerases and their poisoning by anticancer and antibacterial drugs, „Chemistry & Biology”, 17 (5), 2010, s. 421–433, DOI: 10.1016/j.chembiol.2010.04.012, PMID: 20534341, PMCID: PMC7316379 [dostęp 2022-03-09] (ang.).
  15. ↑ Bart L. Staker i inni, The mechanism of topoisomerase I poisoning by a camptothecin analog, „Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America”, 99 (24), 2002, s. 15387–15392, DOI: 10.1073/pnas.242259599, PMID: 12426403, PMCID: PMC137726 [dostęp 2022-03-09] (ang.).
  16. ↑ Topotekan, [w:] Indeks Leków MP, lista preparatów, Medycyna Praktyczna [dostęp 2022-03-09].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.