Tomasz Kiciński
Tomasz Antoni Kiciński

Tomasz Kiciński (1806–1882)
Data i miejsce urodzenia

9 stycznia 1806
Lechanice

Data śmierci

1882

Zawód, zajęcie

żołnierz, właściciel ziemski

Tomasz Antoni Kiciński herbu Rogala (ur. 9 stycznia 1806 w Lechanicach, zm. 1882) – żołnierz, oficer powstania listopadowego, właściciel ziemski.

Życiorys

Urodził się z ojca Stanisława Jerzego Kicińskiego (1777–1857) i matki Zofii Zaborowskiej. W armii Królestwa Polskiego służył jako sierżant 2 Pułku Strzelców Pieszych. Od wczesnych lat młodości przyjaźnił się m.in. z Piotrem Wysockim, późniejszym przywódcą Sprzysiężenia Wysockiego, które zainicjowało wybuch powstania listopadowego. Był słuchaczem Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie.

Powstanie listopadowe

Uczestniczył w wydarzeniach nocy listopadowej (29 XI 1830) – należał m.in. do grupy Wysockiego („Termopilan”), którzy zapoczątkowali powstanie listopadowe i zaatakowali pułki rosyjskie skoszarowane w okolicy Łazienek, jednak sam Kiciński dołączył do grupy nieco później, tj. dopiero w okolicach kościoła św. Krzyża, gdy podchorążowie zmierzali już do Arsenału. Do historii przeszedł głównie jako uczestnik strzelaniny przed pałacem Namiestnikowskim na Krakowskim Przedmieściu, w wyniku której śmierć ponieśli gen. Maurycy Hauke i płk Filip Meciszewski. Według niektórych relacji, w tym samego Piotra Wysockiego, podchorążowie oddali strzały do oficerów w odpowiedzi na zranienie Kicińskiego przez płk. Meciszewskiego.

Kiciński uzyskał awans do stopnia podporucznika w dniu 9 XII. Brał następnie udział w wyprawie gen. Antoniego Giełguda na Litwę. W czasie bitwy pod Ponarami (19 VI 1831) został ciężko ranny, a następnie dostał się – wraz z bratem Adamem Kicińskim – do niewoli. Dzięki staraniom rosyjskiego gen. Korffa, z którym łączyły ich więzi rodzinne, obaj trafili do szpitala w Wilejce.

W niewoli

W szpitalu w Wilejce Kiciński przebywał do 30 III 1832, kiedy to został aresztowany pod zarzutem czynnego udziału w „rewolucji”, a następnie osadzony w więzieniu klasztoru dominikanów w Warszawie. 17 XII 1833 został skazany wyrokiem Najwyższego Sądu Kryminalnego na 4 lata ciężkiego więzienia, zamienionego później na 3 lata aresztanckich rot fortecznych. Został jednak oczyszczony z zarzutu podżegania do powstania. Jego obrońcą w procesie był mec. Jakub Józef Rudnicki z Warszawy. Kara więzienia została następnie wydłużona o kolejne kilka lat, które Kiciński spędził w rotach aresztanckich na Kaukazie, w Iszymie i Kursku. Wolność odzyskał w roku 1841, na mocy amnestii carskiej.

Życie prywatne

Po zwolnieniu z aresztu powrócił do rodzinnych Lechanic. Po latach odnowił kontakty z Piotrem Wysockim, który także powrócił z zesłania i zamieszkał w nieodległej Warce. Kiciński był ponadto dziedzicem Białopola k. Hrubieszowa. W roku 1846 poślubił w Chełmie Teresę Bielską, z którą miał sześcioro dzieci. W 1857 uzyskał potwierdzenie szlachectwa.

Rodzina Kicińskich wywodziła się od Piusa Kicińskiego herbu Rogala, sekretarza króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, a w bocznej linii od hr. Brunona Kicińskiego.

Przypisy

  1. ↑ Juliusz Stanisław Harbut, Noc listopadowa w świetle i cieniach procesu przed Najwyższym Sądem Kryminalnym, Warszawa 1926, s. 256.
  2. 1 2 3 4 5 6 Marek Minakowski, Tomasz Antoni Kiciński z Kicina h. Rogala [online], Sejm-Wielki.pl [dostęp 2018-04-22].
  3. ↑ Instytut Genealogii [online], www.instytut-genealogii.com.pl [dostęp 2018-04-22] (pol.).
  4. ↑ Andrzej Kacperski, Zapomniany bohater. Opowieść o Piotrze Wysockim i powstaniu listopadowym, Łódź 2017.
  5. ↑ Juliusz Stanisław Harbut, Noc listopadowa w świetle i cieniach procesu przed Najwyższym Sądem Kryminalnym, Warszawa 1926, s. 113.
  6. 1 2 Juliusz Stanisław Harbut, Noc listopadowa w świetle i cieniach procesu przed Najwyższym Sądem Kryminalnym, Warszawa 1926, s. 293.
  7. 1 2 Juliusz Stanisław Harbut, Noc listopadowa w świetle i cieniach procesu przed Najwyższym Sądem Kryminalnym, Warszawa 1926, s. 180.
  8. ↑ Wyborcza.pl [online], warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2018-04-22].
  9. ↑ Juliusz Stanisław Harbut, Noc listopadowa w świetle i cieniach procesu przed Najwyższym Sądem Kryminalnym, Warszawa 1926, s. 311.
  10. ↑ Juliusz Stanisław Harbut, Noc listopadowa w świetle i cieniach procesu przed Najwyższym Sądem Kryminalnym, Warszawa 1926, s. 302.
  11. ↑ Juliusz Stanisław Harbut, Noc listopadowa w świetle i cieniach procesu przed Najwyższym Sądem Kryminalnym, Warszawa 1926, s. 275.
  12. 1 2 3 Juliusz Stanisław Harbut, Noc listopadowa w świetle i cieniach procesu przed Najwyższym Sądem Kryminalnym, Warszawa 1926, s. 363.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.