Tkanka wydzielnicza – rodzaj tkanki roślinnej stałej. Tkanki wydzielnicze mogą znajdować się na powierzchni organów roślinnych lub w ich wnętrzu. Te tkanki wydzielnicze, które znajdują się wewnątrz organu mogą wydzielane substancje gromadzić wewnątrz komórki lub wydzielać je do przestrzeni międzykomórkowych.

Utwory wydzielnicze powierzchniowe to:

  • Komórki gruczołowe epidermy, wydzielające często olejki eteryczne, nadające zapach kwiatom liściom i innym organom. Zwykle takie komórki występują na górnej powierzchni epidermy, rzadziej dolnej. Olejki eteryczne uwalniane są stopniowe przez błonę komórek epidermy.
  • Włoski gruczołowe występujące na przykład u pelargonii. Składają się z kilku komórek, a właściwa komórka wydzielnicza umieszczona jest na samym szczycie włoska. Do włosków wydzielniczych należą także włoski pokrzywy i chmielu. Włosek pokrzywy zakończony jest małą główka, która odłamuje się pod naciskiem, a ostry, impregnowany krzemionką koniec wbija się w ciało wstrzykując parzącą ciecz.
  • Miodniki występujące w kwiatach roślin zapylanych przez owady. Miodnik, nazywany też nektarnikiem, jest grupa komórek wydzielających nektar.
  • Wypotniki wydzielające wodę lub rozcieńczony roztwór soli mineralnych.

Utwory wydzielnicze wewnątrz organów roślin to:

  • Przewody żywiczne tworzące zespół kanałów otoczonych komórkami żywicorodnymi. Wewnątrz przewodów znajduje się żywica.
  • Rurki mleczne tworzone przez rozgałęzione systemy komórek mlecznych, pozbawionych poprzecznych ścian komórkowych. Znaczne ilości wydzieliny komórek mlecznych znajdują się na przykład w cebuli, nadając jej charakterystyczny zapach. U maku lekarskiego w skład soku mlecznego wchodzą trujące alkaloidy.
  • Komórki gruczołowe, które wytwarzają olejki eteryczne, gromadzone w przestworzach po rozpadzie komórek wydzielniczych. W ten sposób powstają wewnętrzne zbiorniki olejków lotnych w owocach cytrusowych.
  • Idioblasty wydzielnicze, czyli komórki gromadzące wydzielinę w swoim wnętrzu. Zależnie od rodzaju wydzieliny zalicza się do nich komórki: garbnikowe, krzemionkowe, myrozynowe, kryształonośne, śluzowe oraz litocysty i wewnętrzne trichomy wydzielnicze.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Malinowski Edmund: Anatomia roślin. warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 134-136.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Szweykowska Alicja, Szweykowski Jerzy: Botanika t.1 Morfologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 139-141. ISBN 83-01-13953-6.
  3. 1 2 Hejnowicz Z.: Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Warszawa: PWN, 1980, s. 131-151. ISBN 83-01-00420-7.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.