Tinancja

Tinancja
	; Tinantia anomala
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	Euphyllophyta
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	jednoliścienne
Rząd	komelinowce
Rodzina	komelinowate
Rodzaj	tinancja
	Nazwa systematyczna
	Tinantia Scheidweiler; Allg. Gartenzeitung 7: 365 (1839)
	Typ nomenklatoryczny
	Tinantia fugax Schweidw. ≡ T. erecta (Jacq.) Fenzl
Synonimy
	Commelinantia Tharp; Pogomesia Raf.;
	Commelinantia Tharp; Pogomesia Raf.;
	Homonimy
	Tinantia Martens et Galeotti ≡ Cyphomeris Standl.;

Tinancja (Tinantia Scheidw.) – rodzaj roślin z rodziny komelinowatych. Obejmuje 13 gatunków występujących w Ameryce, na obszarze od Teksasu do północnej Argentyny. Gatunek T. erecta został introdukowany w Angoli, na Jawie, Azorach i Maderze.

Nazwa naukowa rodzaju honoruje François Tinanta, luksemburskiego botanika, żyjącego w latach 1803–1853.

Morfologia

Pokrój: Jednoroczne rośliny zielne.

Korzenie: Włókniste.

Liście: Ulistnienie skrętoległe. Blaszki liściowe zwykle ogonkowe, rzadziej siedzące, omszone.

Kwiaty: Zebrane w baldachowate lub wiechowate bukiety lub pojedyncze albo podwójne, wydłużone dwurzędki, wyrastające na pędzie wierzchołkowo oraz niekiedy z pachwin liści, od jednej do kilku, wsparte przypominającą liść podsadką. Przysadki trwałe. Szypułki dobrze rozwinięte. Okwiat grzbiecisty. Listki okwiatu wolne, położone w dwóch okółkach, zewnętrzne wydatne, niemal równej wielkości, wewnętrzne wydatne, nierówne, proksymalny mały lub duży, dystalne dwa równej wielkości, niebieskie, niebieskofioletowe, białe do różowych. Sześć polimorficznych pręcików, proksymalne trzy długie, boczne bródkowate, środkowy nagi, dystalne trzy krótkie, gęsto bródkowate. Nitki pręcików zrośnięte u nasady. Zalążnia trójkomorowa z dwoma do kilku zalążkami w każdej komorze.

Owoce: Trójkomorowe torebki.

Genetyka: Podstawowa liczba chromosomów x u roślin z tego rodzaju wynosi 13, 14, 16 lub 17, natomiast liczba diploidalna (2n) to 26, 28, 32, 34, 64, 66–68 i ok. 128.

Systematyka

Pozycja systematyczna: Rodzaj z podplemienia Thyrsantheminae w plemieniu Tradescantieae podrodziny Commelinoideae w rodzinie komelinowatych (Commelinaceae).

Wykaz gatunków

Tinantia anomala (Torr.) C.B.Clarke
Tinantia caribaea Urb.
Tinantia erecta (Jacq.) Fenzl – tinancja wzniesiona
Tinantia glabra (Standl. & Steyerm.) Rohweder
Tinantia leiocalyx C.B.Clarke
Tinantia longipedunculata Standl. & Steyerm.
Tinantia macrophylla S.Watson
Tinantia parviflora Rohweder
Tinantia pringlei (S.Watson) Rohweder
Tinantia sprucei C.B.Clarke
Tinantia standleyi Steyerm.
Tinantia umbellata (Vahl) Urb.
Tinantia violacea Rohweder

Znaczenie użytkowe

Różne gatunki, w szczególności tinancja wzniesiona T. erecta, uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Przypisy

↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-07-27] (ang.).
↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2023-01-22]. (ang.).
↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2023-01-08]. (ang.).
1 2 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 185. ISBN 978-83-925110-5-2.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Tinantia. Flora of North America, wol. 22. [dostęp 2023-01-22].
1 2 3 4 5 Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 4: Flowering Plants. Monocotyledons: Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998. DOI: 10.1007/978-3-662-03531-3. ISBN 978-3-662-03531-3. (ang.).
↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2023-01-15]. (ang.).
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 926, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[apweb-1] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-07-27] (ang.).

[ruggiero-2] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[kew-3] 1 2 3 4 5 6 7 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2023-01-22]. (ang.).

[ing-4] Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2023-01-08]. (ang.).

[gawrys-5] 1 2 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 185. ISBN 978-83-925110-5-2.

[fna-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Tinantia. Flora of North America, wol. 22. [dostęp 2023-01-22].

[kub-7] 1 2 3 4 5 Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 4: Flowering Plants. Monocotyledons: Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998. DOI: 10.1007/978-3-662-03531-3. ISBN 978-3-662-03531-3. (ang.).

[grin-8] USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2023-01-15]. (ang.).

[mabberley-9] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 926, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .