Teresa Carreño

Teresa Carreño
	; Teresa Carreño (1916)
Imię i nazwisko	María Teresa Gertrudis de Jesús Carreño García de Sena
Data i miejsce urodzenia	22 grudnia 1853 ; Caracas
Pochodzenie	wenezuelskie
Data i miejsce śmierci	12 czerwca 1917 ; Nowy Jork
Gatunki	muzyka poważna
Zawód	pianistka, śpiewaczka, kompozytorka, dyrygentka

María Teresa Gertrudis de Jesús Carreño García de Sena (ur. 22 grudnia 1853 w Caracas, zm. 12 czerwca 1917 w Nowym Jorku) – wenezuelska pianistka, śpiewaczka (sopran), kompozytorka i dyrygentka.

Życiorys

Drugie dziecko Manuela Antonio Carreño i Clorindy García de Sena y Toro. Pochodziła z uzdolnionej muzycznie rodziny, powiązanej ze światem wenezuelskiej polityki. Jej cioteczna babka, María Teresa Toro, była żoną Simóna Bolívara. Uzdolnienia muzyczne zaczęła przejawiać w wieku trzech lat, początkowo uczyła się gry na fortepianie od ojca, później zaś pobierała lekcje u Juliusa Hohenusa. W lipcu 1862 roku Manuel Antonio Carreño z powodów politycznych musiał emigrować z Wenezueli i wraz z rodziną wyjechał do Nowego Jorku. Tam Teresa rozpoczęła występy publiczne jako pianistka, debiutując w nowojorskim Irving Hall. Uczyła się u Louisa Moreau Gottschalka, jednocześnie by wspomóc finansowo rodzinę podróżowała z koncertami. Pod koniec 1863 roku wystąpiła w Białym Domu przed Abrahamem Lincolnem.

W 1866 roku wyjechała wraz z rodziną do Paryża, gdzie poznała m.in. Berlioza, Liszta, Gounoda, Rossiniego, Saint-Saënsa oraz Antona Rubinsteina, z którym nawiązała serdeczną przyjaźń. Kontynuowała swoją edukację muzyczną pod okiem Emmanuela Bazina i Georges’a Mathiasa. Występowała z programem koncertowym we Francji, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. W 1872 roku w operze w Edynburgu wystąpiła w roli Królowej w Hugonotach Giacomo Meyerbeera. Pod koniec tegoż roku wróciła do USA.

Po powrocie do Stanów Zjednoczonych występowała jako śpiewaczka operowa, koncertowała także wspólnie ze swoim wieloletnim przyjacielem, pianistą Edwardem MacDowellem. W 1885 roku gościnnie występowała w rodzinnym Caracas. W 1899 roku dała w Berlinie serię zwieńczonych olbrzymim sukcesem koncertów fortepianowych. W późniejszych latach wielokrotnie podróżowała z koncertami, odbyła m.in. tournée po Nowej Zelandii, Australii i Południowej Afryce, wielokrotnie wracała też do USA. Zajmowała się również działalnością pedagogiczną.

Zmarła w Nowym Jorku w wieku 63 lat na skutek miastenii. Jej ciało skremowano i pochowano w Berlinie. W 1938 roku prochy artystki zostały sprowadzone do Caracas, gdzie spoczęły w Panteonie Narodowym Wenezueli.

Życie prywatne

Była czterokrotnie zamężna. W połowie 1873 roku poślubiła skrzypka Émile’a Saureta, z którym doczekała się córki Emility (ur. 1874) oraz zmarłego w niemowlęctwie syna. Krótko po urodzeniu drugiego dziecka w 1875 roku małżeństwo zakończyło się separacją. Emilita została wówczas oddana do adopcji. W 1876 roku ostatecznie rozwiodła się z pierwszym mężem i wyszła za śpiewaka operowego Giovanniego Tagliapietrę. Miała z nim trójkę dzieci: Lulu (ur. 1878, zm. 1881), Teresitę (ur. 1882) i Giovanniego (ur. 1885). Małżeństwo okazało się nieszczęśliwe i także zakończyło się rozwodem.

27 lipca 1892 roku poślubiła niemieckiego kompozytora Eugena d’Alberta, z którym doczekała się dwóch córek: Eugenii i Herthy. Również ten związek okazał się nieudany i rozpadł się w 1895 roku. 30 czerwca 1902 roku wyszła za Arturo Tagliapietrę, młodszego brata swojego drugiego męża. Małżeństwo to przetrwało do śmierci artystki.

Twórczość

W programach koncertowych Teresy Carreño znajdowały się utwory fortepianowe m.in.: Saint-Saënsa, Liszta, Griega, Czajkowskiego i Edwarda MacDowella. Wykonywała również własne kompozycje. Skomponowała m.in. Patite danse tsigane na orkiestrę, Kwartet smyczkowy h-moll, etiudy koncertowe oraz różne mniejsze utwory na fortepian, w tym cieszący się dużą popularnością walc Mi Teresita.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 New Historical Anthology of Music by Women. edited by James R. Briscoe. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press, 2004, s. 237–238. ISBN 0-253-21683-4.
1 2 3 4 5 6 7 8 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 2. Część biograficzna cd. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1984, s. 34. ISBN 83-224-0223-6.
1 2 3 4 The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 138. ISBN 0-674-37299-9.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 Notable American Women, 1607–1950: A Biographical Dictionary. T. 1. Cambridge: Belknap Press of Harvard University Press, 1971, s. 288–289. ISBN 0-674-62734-2.

Linki zewnętrzne

Teresa Carreño – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[anthology-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 New Historical Anthology of Music by Women. edited by James R. Briscoe. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press, 2004, s. 237–238. ISBN 0-253-21683-4.

[encmuz-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 2. Część biograficzna cd. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1984, s. 34. ISBN 83-224-0223-6.

[harvard-3] 1 2 3 4 The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 138. ISBN 0-674-37299-9.

[notable-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 Notable American Women, 1607–1950: A Biographical Dictionary. T. 1. Cambridge: Belknap Press of Harvard University Press, 1971, s. 288–289. ISBN 0-674-62734-2.