Tercet (łac. tertius ‘trzeci’) – strofa trójwersowa.

Strofa stosowana głównie w poezji lirycznej, często jako komponent w utworach złożonych ze strof różnego typu. Stanowi człon sonetu. W polskiej poezji ma różne warianty rymowe (aab, abb, abc). Szczególną formą tercetu jest tercyna.

Strofa trójwersowa monorymowa nazywana jest strofą hejnałową lub strofą Dies irae, od tytułu średniowiecznego hymnu, w której została użyta:

Dzień gniewu, dzień płomienisty
Rozwiąże świat w proch wieczysty,
Wedle słów króla psalmisty.
Jakiż strach na duszach siędzie,
Kiedy w archaniołów rzędzie
Pan na sąd straszny przybędzie.
tłumaczenie Antoni Czajkowski

Przy użyciu tercetów zostały napisane między innymi wiersze Nieznana podróż Sindbada Żeglarza Bolesława Leśmiana, Ribič (Rybak) Francego Prešerena, The Pope and the Net Roberta Browninga i Do pusté naší krajiny ni měsíc nezasvítí z cyklu Mściwa kantylena Karela Hlaváčka.

Klasyczne sonety włoskie są najczęściej dzielone na dwa kwartety i dwa tercety.

Jak ptaki, kiedy odlatywać poczną,
Bez przerwy ciągną w dal przestrzeni siną
I horyzontu granicę widoczną
Raz przekroczywszy, gdzieś bez śladu giną —
Tak pokolenia w nieskończoność mroczną
Nieprzerwanymi łańcuchami płyną,
Nie wiedząc nawet skąd wyszły?.. gdzie spoczną?..
Ani nad jaką wznoszą się krainą?
W chmurach i burzy, lub w blasku promieni,
Podległe skrytych instynktów wskazówce,
Lecą, badając wąski szlak przestrzeni,
Który im znaczą poprzedników hufce,
I tę przelotną grę świateł i cieni,
Jaką w swej krótkiej zobaczą wędrówce.
Adam Asnyk, Nad głębiami, IV

Przypisy

  1. Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1988, s. 534.
  2. Jacek Baluch, Piotr Gierowski: Czesko-polski słownik terminów literackich. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2016, s. 380. ISBN 978-83-233-4066-9.
  3. Terza Rima: Poetic Term. poets.org. [dostęp 2017-04-16]. (ang.).
  4. Wiktor Jarosław Darasz: Mały przewodnik po wierszu polskim. Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego, 2003, s. 135-136. ISBN 83-900829-6-9.
  5. Bolesław Leśmian: Nieznana podróż Sindbada Żeglarza. wolnelektury.pl. [dostęp 2017-04-16]. (pol.).
  6. Robert Browning: The Pope and the Net. telelib.com. [dostęp 2017-04-16]. (ang.).
  7. Karel Hlaváček: Mstivá kantiléna. web2.mlp.cz. [dostęp 2017-04-16]. (cz.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.