Teodor Leon Zaniewski
podpułkownik saperów
Data i miejsce urodzenia

10 maja 1897
Suwałki

Data i miejsce śmierci

4 czerwca 1975
Londyn

Przebieg służby
Lata służby

1916–1940

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

1 Dywizja Grenadierów

Stanowiska

dowódca saperów

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
kampania francuska

Odznaczenia

Teodor Leon Zaniewski (ur. 10 maja 1897 w Suwałkach, zm. 4 czerwca 1975 w Londynie) – podpułkownik saperów Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 10 maja 1897 w Suwałkach, w rodzinie Józefa i Melanii z Dunin-Borkowskich. W latach młodzieńczych uczęszczał do gimnazjum w Suwałkach, gdzie w ławie szkolnej rozpoczął działalność niepodległościową. W 1916 roku, po zdaniu matury w polskiej szkole realnej w Moskwie, został powołany do wojska i skierowany do Oficerskiej Szkoły Inżynierii w Petersburgu. Jesienią 1917 roku, podczas zamieszek rewolucyjnych, z grupą Polaków uciekł z jednostki rosyjskiej. Dotarł do I Korpusu Polskiego w Rosji i otrzymał przydział do Legionu Oficerskiego, w składzie którego jako miner brał udział w walkach o Twierdzę Bobrujską.

Na początku 1918 roku wrócił do kraju do kompanii zapasowej VI batalionu saperów, a następnie został przeniesiony do organizującego się Suwalskiego pułku piechoty, w którym organizował kompanię techniczną. Jako dowódca tej kompanii w składzie 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej, a następnie 41 pułku piechoty wziął udział w walkach z bolszewikami. Za dokonany wypad na tyły nieprzyjaciela pod Kijowem i wysadzenie mostu kolejowego został odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Po wojnie służył w 3 pułku saperów w Wilnie. 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień kapitana ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 24. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów. W 1928 pełnił służbę w 3 Okręgowym Szefostwie Saperów w Grodnie. W 1929 został szefem saperów 29 Dywizji Piechoty w Grodnie. 5 stycznia 1931 roku został powołany do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie na dwuletni Kurs 1930–1932. Kursu nie ukończył i nie otrzymał dyplomu naukowego oficera dyplomowanego. Z dniem 1 listopada 1932 roku został przeniesiony do 6 batalionu saperów w Brześciu na stanowisko oficera sztabowego do spraw wyszkolenia. W lutym 1935 został przeniesiony do 29 Dywizji Piechoty w Grodnie na stanowisko oficera saperów sztabu. 27 czerwca 1935 prezydent RP nadał mu stopień majora z dniem 1 stycznia 1935 i 2. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów. W latach 1935–1937 był szefem Wydziału Ogólnego w Dowództwie Saperów Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. Wraz z wydzieloną grupą oficerów pracował nad „motoryzacją saperów” – do pospiesznego zakładania pól minowych oraz niszczenia mostów i dróg, a także „szybkich oddziałów mostowych” – do budowy mostów pontonowych. Do września 1939 był dowódcą batalionu mostowego w Kazuniu. Na podpułkownika został awansowany starszeństwem z 19 marca 1939 i 8. lokatą w korpusie oficerów saperów, grupa liniowa. Jednocześnie pełnił funkcję redaktora Przeglądu Saperskiego.

W kampanii wrześniowej 1939 dowodził Grupą Mostową. Kierował budową i utrzymaniem mostów pontonowych w środkowym biegu Wisły, czym stworzył warunki do wykonania manewru operacyjnego wojsk.

Po kampanii wrześniowej przedostał się do Francji, gdzie został dowódcą saperów 1 Dywizji Grenadierów. Po upadku Francji przebywał w obozie jenieckim w Niemczech.

Po wojnie osiedlił się w Anglii. Aktywnie działał w Stowarzyszeniu Polskich Saperów na Obczyźnie, w którym rozpoczął pracę nad historią saperów. Zmarł 4 czerwca 1975 w Londynie i został pochowany na Cmentarzu Gunnersbury.

Był żonaty z Amalią z Kulów, z którą miał dwóch synów: Zbigniewa (ur. 14 listopada 1925) i Bogusława (ur. 29 kwietnia 1929). Amalia (1901–1987) była siostrą pułkownika Leopolda Lis-Kuli (1896–1919).

Awanse

Ordery i odznaczenia

Opinie

Był oficerem o dużych zaletach osobistych – pracowitym i obowiązkowym, dobrym organizatorem, inteligentnym, o wyjątkowej umiejętności kierowania ludźmi.

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  2. ↑ Wojskowe Biuro Historyczne [online], wbh.wp.mil.pl [dostęp 2021-06-08].
  3. 1 2 Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 4 z 7 lutego 1920 roku, s. 63.
  4. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 802, 831.
  5. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 176.
  6. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 585, 597.
  7. ↑ Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 129.
  8. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 7.
  9. ↑ Rocznik oficerski 1932, s. 801.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932, s. 424.
  11. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 6 lutego 1935, s. 4.
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 28 czerwca 1935, s. 72.
  13. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 810.
  14. 1 2 3 4 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 243.
  15. ↑ Kosior 1965 ↓, s. 120.
  16. 1 2 Zdzisław Barszewski, Sylwetki saperów, s. 148–149.
  17. ↑ The Polish Heritage Society UK Ltd. : Honours : Polish Graves in North, West & South London cemeteries and churches. The Polish Heritage Society UK Ltd.. [dostęp 2023-02-27]..
  18. ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
  19. ↑ Rocznik oficerski 1923, s. 908.
  20. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-02-27]..
  21. ↑ Kolekcja ↓, s. 3.
  22. ↑ M.P. z 1925 r. nr 5, poz. 18.
  23. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 24 stycznia 1925, s. 38.
  24. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1 foto.
  25. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 585.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.