Tarczowiec ryjący

Tarczowiec ryjący
	Broadleysaurus major
	(Duméril, 1851)
	; Tarczowiec ryjący z Zoo w Oakland
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Gromada	zauropsydy
Rząd	łuskonośne
Infrarząd	Scincomorpha
Rodzina	tarczowcowate
Rodzaj	Broadleysaurus; Bates & Tolley, 2013
Gatunek	tarczowiec ryjący
Synonimy
	Gerrhosaurus major Duméril, 1851; Gerrhosaurus bottegoi Del Prato, 1895;
	Gerrhosaurus major Duméril, 1851; Gerrhosaurus bottegoi Del Prato, 1895;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski

Tarczowiec ryjący, tarczołusk sudański (Broadleysaurus major) – gatunek jaszczurki z rodziny tarczowcowatych (Gerrhosauridae). Występuje w Afryce Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia

Po raz pierwszy tarczowiec ryjący został opisany przez Auguste’a Dumérila w 1851 roku pod nazwą Gerrhosaurus major. Jako miejsce typowe autor wskazał wyspę Zanzibar. W 2013 roku w oparciu o badania filogenetyczne Bates i Tolley przenieśli gatunek do monotypowego rodzaju Broadleysaurus.

Środowisko

Występuje głównie w Afryce Wschodniej od Sudanu po północny Mozambik. Sporadycznie jaszczurka była też obserwowana w Beninie, Nigerii, Ghanie i Kamerunie. Preferuje teren suchy i kamienisty.

Opis

Jaszczurkę tę charakteryzuje długi ogon oraz kwadratowe łuski podobne do tarczek. Zwierzę to sprawnie się wspina oraz potrafi szybko biec, podnosząc ogon do góry. Osiąga długość 40–50 cm i masę do 450 g.

Biologia i ekologia

Żywi się głównie owadami, roślinami oraz mniejszymi ssakami. Gatunek nieinwazyjny. Rozmnażając się składa dwa jaja.

Hodowany w ogrodach zoologicznych i domach.

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) tarczowiec ryjący został zaliczony do kategorii LC (ang. least concern ‘najmniejszej troski’).

Przypisy

1 2 Broadleysaurus major, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 Broadleysaurus major, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
1 2 3 4 5 Tarczołusk sudański [online], www.medianauka.pl [dostęp 2023-09-15] (pol.).
↑ A.M.C.A.M.C. Duméril A.M.C.A.M.C., A.H.A.A.H.A. Duméril A.H.A.A.H.A., Catalogue méthodique de la collection des reptiles du Muséum d’Histoire Naturelle de Paris, Paryż 1851, s. 139–140 (fr.).
1 2 Broadleysaurus major [online], The Reptile Database [dostęp 2023-09-15] .
↑ Broadleysaurus major (Duméril, 1851) [online], www.gbif.org [dostęp 2023-09-15] (ang.).
↑ Michael F.M.F. Bates Michael F.M.F. i inni, A molecular phylogeny of the African plated lizards, genus Gerrhosaurus Wiegmann, 1828 (Squamata: Gerrhosauridae), with the description of two new genera, „Zootaxa”, 3750 (5), 2013, s. 465–493 (ang.).
1 2 Tarczołusk sudański [online], Orientarium Łódź [dostęp 2023-09-15] (pol.).
↑ Gatunki obce w Polsce [online], www.iop.krakow.pl [dostęp 2023-09-15] .
↑ HortensjaH. Lewandowska HortensjaH., Tarczowiec sudański [online], Sklep zoologiczny ZOO-MAR Racibórz, 3 września 2020 [dostęp 2023-09-15] (pol.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[itis-1] 1 2 Broadleysaurus major, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[iucn-2] 1 2 Broadleysaurus major, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[:0-3] 1 2 3 4 5 Tarczołusk sudański [online], www.medianauka.pl [dostęp 2023-09-15] (pol.).

[oryg-4] A.M.C.A.M.C. Duméril A.M.C.A.M.C., A.H.A.A.H.A. Duméril A.H.A.A.H.A., Catalogue méthodique de la collection des reptiles du Muséum d’Histoire Naturelle de Paris, Paryż 1851, s. 139–140 (fr.).

[RD-5] 1 2 Broadleysaurus major [online], The Reptile Database [dostęp 2023-09-15] .

[6] Broadleysaurus major (Duméril, 1851) [online], www.gbif.org [dostęp 2023-09-15] (ang.).

[bates-7] Michael F.M.F. Bates Michael F.M.F. i inni, A molecular phylogeny of the African plated lizards, genus Gerrhosaurus Wiegmann, 1828 (Squamata: Gerrhosauridae), with the description of two new genera, „Zootaxa”, 3750 (5), 2013, s. 465–493 (ang.).

[:2-8] 1 2 Tarczołusk sudański [online], Orientarium Łódź [dostęp 2023-09-15] (pol.).

[:1-9] Gatunki obce w Polsce [online], www.iop.krakow.pl [dostęp 2023-09-15] .

[10] HortensjaH. Lewandowska HortensjaH., Tarczowiec sudański [online], Sklep zoologiczny ZOO-MAR Racibórz, 3 września 2020 [dostęp 2023-09-15] (pol.).