Tarczogrotkowate

Tarczogrotkowate
	Aspiceratinae
	; Przedstawiciel rodzaju Callaspidia
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	błonkoskrzydłe
Podrząd	trzonkówki
Infrarząd	owadziarki
Nadrodzina	galasówki
Rodzina	Figitidae
Podrodzina	tarczogrotkowate
Synonimy
	Aspiceratidae; Aspicerinae; Aspiceridae;
	Aspiceratidae; Aspicerinae; Aspiceridae;

Tarczogrotkowate (Aspiceratinae) – podrodzina błonkówek z nadrodziny galasówek i rodziny Figitidae, obejmująca ponad 100 gatunków. Parazytoidy muchówek z dwóch rodzin. Wyróżniają się m.in. bogatym urzeźbieniem tułowia i charakterystycznym kształtem trzeciego tergitu odwłoka.

Taksonomia

Dawniej część autorów, np. E. Kierych, traktowała tarczogrotkowate jako osobną rodzinę. Obecnie klasyfikowane są jako podrodzina w obrębie monofiletycznej rodziny Figitidae. Monofiletyzm samych tarczogrotkowatych również jest dobrze poparty wynikami analiz.

Zalicza się tu ponad 100 gatunków, zgrupowanych w 8 rodzajach:

Anacharoides Cameron, 1904
Aspicera Dahlbom 1842
Balna Cameron 1883
Callaspidia Dahlbom 1842
Omalaspis Giraud 1860
Paraspicera Kieffer 1907
Prosaspicera Kieffer 1907
Pujadella Ros-Farré, 2007

Zaliczany tu wcześniej rodzaj Ceraspidia został przeniesiony do Figitinae i zsynonimizowany z Xyalophora, a rodzaj Conaspidula umieszczony w galasówkowatych.

Opis

Ciało, jak na galasówki, dość duże, masywnie, przysadziście zbudowane, długości do 5 mm. Głowa i tułów są bogato urzeźbione. Na głowie zwykle silnie rozwinięte żeberko policzkowe. Dolna część twarzy silnie wgłębiona między czułkami. Tylna powierzchnia głowy płaska do lekko wklęsłej, pokryta poprzecznymi listewkami. Żeberko potyliczne silnie wyniesione. Na tarczce śródtułowia wielu gatunków obecny jest skierowany ku tyłowi kolec (grot), od którego pochodzi nazwa rodziny. Grotu brak u rodzajów Anacharoides, Callaspidia i Omalaspis. Tarczka u rodzajów Balna, Anacharoides, Callaspidia i Omalaspis ma trzy wyraźnie zaznaczone podłużne żeberka. Na tylnej, wewnętrznej powierzchni goleni odnóży tylnej pary zazwyczaj obecne podłużne listewki. Skrzydła o otwartej komórce marginalnej oraz zredukowanych: owłosieniu błony i orzęsieniu brzegu. Stylik szerszy niż dłuższy. Charakterystyczną cechą rodziny jest budowa drugiego tergitu metasomy, czyli trzeciego tergitu odwłoka. Jest on trójpłatkowy, przy czym środkowy płat jest w widoku grzbietowym języczkowato wydłużony ku tyłowi. Z kolei w widoku bocznym tergit ten ma formę wyraźnie siodełkowatą. Tergit ten jest generalnie nagi, ale u rodzajów Balna, Callaspida, Omalaspis i Anacharoides ma małą, środkowo-grzbietową łatkę włosków, usytuowaną w zagłębieniu.

Biologia i występowanie

Wszyscy przedstawiciele rodziny są wewnętrznymi parazytoidami mszycożernych muchówek z rodzin: bzygowatych (Syrphidae) i srebrnikowatych (Chamaemyiidae). Ich larwy rozwijają się w ciele larw wymienionych muchówek i są koinobiontami, tj. nie powodują wstrzymania rozwoju larwy gospodarza. Po opuszczeniu ciała żywiciela larwy Figitidae żerują jeszcze przez jakiś czas zewnętrznie na jego poczwarce

Europę, w tym Polskę zasiedlają trzy rodzaje: Aspicera, Callaspidia i Omalaspis. W Polsce występuje co najmniej 5 gatunków.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Eugeniusz Kierych. Aspiceratidae (Hym., Cyniopoidea) Polski wraz z opisem nowego gatunku. „Fragmenta Faunistica”. 29 (7), 1985. Polska Akademia Nauk. Instytut Zoologii.
1 2 3 4 5 6 7 Palmira Ros-Farré, Frederik Ronquist, Juli Pujade-Villar. Redescription of Acanthaegilips Ashmead, 1897, with characterization of the Anacharitinae and Aspiceratinae (Hymenoptera: Cynipoidea: Figitidae). „Zoological Journal of the Linnean Society”. 129 (4), s. 467–488, 2000. DOI: 10.1006/zjls.1999.0204.
1 2 Palmira Ros-Farré. Pujadella Ros-Farré, a New Genus from the Oriental Region, with a Description of Two New Species (Hymenoptera: Figitidae: Aspicerinae). „Zoological Studies”. 46 (2), s. 168-175, 2007.
↑ Mauricio Jiménez, Jordi Paretas-Martínez, Juli Pujade-Villar. Revision of Xyalophora Kieffer and description of Xyalophoroides gen. n. (Hymenoptera: Figitidae: Figitinae). „European Journal of Entomology”. 105, s. 751-769, 2008. DOI: 10.14411/eje.2008.101.
↑ Dicky Sick Ki Yu: Aspiceratinae. [w:] Hymenoptera - Proctotrupoidea etc [on-line]. 1997-2012. [dostęp 2016-03-26].
↑ Conaspidula Strand, 1928. [w:] GBIF Backbone Taxonomy [on-line]. [dostęp 2016-03-27].
1 2 3 4 5 Henri Goulet, John T. Huber: Hymenoptera of the world: An identification guide to families. Ottawa: Minister of Supply and Services Canada, 1993, s. 521-527. ISBN 0-660-14933-8.
1 2 R. D. Eady, J. Quinlan: Handbooks for the identification of British Insects. Vol. 8 Part 1a. Hymenoptera. Cynipoidea. Key to families and subfamilies and Cynipinae (including galls). Londyn: Royal Entomological Society of London, 1963, s. 7-9.
↑ Frederick Ronquist, Jose Louis Nieves-Aldrey. A new subfamily of Figitidae (Hymenoptera, Cynipoidea). „Zoological Journal of the Linnean Society”. 133, s. 483–494, 2001.
↑ Aspicerinae. [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2016-03-26].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[Kierych-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Eugeniusz Kierych. Aspiceratidae (Hym., Cyniopoidea) Polski wraz z opisem nowego gatunku. „Fragmenta Faunistica”. 29 (7), 1985. Polska Akademia Nauk. Instytut Zoologii.

[Ros-2] 1 2 3 4 5 6 7 Palmira Ros-Farré, Frederik Ronquist, Juli Pujade-Villar. Redescription of Acanthaegilips Ashmead, 1897, with characterization of the Anacharitinae and Aspiceratinae (Hymenoptera: Cynipoidea: Figitidae). „Zoological Journal of the Linnean Society”. 129 (4), s. 467–488, 2000. DOI: 10.1006/zjls.1999.0204.

[Ros7-3] 1 2 Palmira Ros-Farré. Pujadella Ros-Farré, a New Genus from the Oriental Region, with a Description of Two New Species (Hymenoptera: Figitidae: Aspicerinae). „Zoological Studies”. 46 (2), s. 168-175, 2007.

[Jimenez-4] Mauricio Jiménez, Jordi Paretas-Martínez, Juli Pujade-Villar. Revision of Xyalophora Kieffer and description of Xyalophoroides gen. n. (Hymenoptera: Figitidae: Figitinae). „European Journal of Entomology”. 105, s. 751-769, 2008. DOI: 10.14411/eje.2008.101.

[Yu-5] Dicky Sick Ki Yu: Aspiceratinae. [w:] Hymenoptera - Proctotrupoidea etc [on-line]. 1997-2012. [dostęp 2016-03-26].

[gbif-6] Conaspidula Strand, 1928. [w:] GBIF Backbone Taxonomy [on-line]. [dostęp 2016-03-27].

[GouletetHuber-7] 1 2 3 4 5 Henri Goulet, John T. Huber: Hymenoptera of the world: An identification guide to families. Ottawa: Minister of Supply and Services Canada, 1993, s. 521-527. ISBN 0-660-14933-8.

[res-8] 1 2 R. D. Eady, J. Quinlan: Handbooks for the identification of British Insects. Vol. 8 Part 1a. Hymenoptera. Cynipoidea. Key to families and subfamilies and Cynipinae (including galls). Londyn: Royal Entomological Society of London, 1963, s. 7-9.

[Ronquist-9] Frederick Ronquist, Jose Louis Nieves-Aldrey. A new subfamily of Figitidae (Hymenoptera, Cynipoidea). „Zoological Journal of the Linnean Society”. 133, s. 483–494, 2001.

[fe-10] Aspicerinae. [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2016-03-26].