Taphrina pruni | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
Taphrina |
| Nazwa systematyczna | |
| Taphrina Fr. Observ. Mycol (Havniae) 1: 217 (1815) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Taphrina aurea (Pers.) Fr. 1815 | |
Taphrina DC. – rodzaj grzybów z klasy szpetczaków (Taphrinomycetes).
Charakterystyka
Grzyby pasożytnicze żyjące na paprociach i roślinach naczyniowych, zwłaszcza drzewach liściastych. Są szeroko rozpowszechnione i występują w różnych strefach klimatycznych. U porażonych roślin wywołują specyficzne oznaki etiologiczne, głównie zniekształcenia, dzięki którym łatwo zidentyfikować gatunki. Występują zarówno w postaci strzępkowej, jak i drożdżowej. Teleomorfa występuje w postaci strzępkowej pod skórką lub kutykulą porażonych roślin tworząc dikariotyczne komórki wytwarzające worki. Worki te ułożone są palisadowo, zazwyczaj są cylindryczne i są trwałe, tzn. w miarę dojrzewania zarodników nie zanikają. Powstaje w nich po 8 askospor uwalnianych równocześnie, czasami zlepionych z sobą. Askospory są szkliste, kuliste lub elipsoidalne, bezseptowe. Anamorfa jest drożdżopodobna. Powstaje z askospor przez pączkowanie. Ma dwuwarstwowe ściany.
Wiele gatunków Taphrina można hodować na sztucznych podłożach, ale tworzą na nich tylko anamorfy (kultury kolonii pączkujących). Na sztucznych podłożach teleomorfy nie rozwijają się.
Gatunki z rodzaju Taphrina wywołują wiele groźnych chorób o dużym znaczeniu gospodarczym. T. deformans powoduje kędzierzawość liści brzoskwini, T. pruni torbiel śliwek, T. cerasi czarcie miotły czereśni, T. bullata pęcherzykowatą plamistość gruszy, T. betulina czarcią miotłę brzozy, T. carpini czarcią miotłę grabu, T. crataegi czerwoną plamistość liści głogu.
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Taphrinaceae, Taphrinales, Taphrinomycetidae, Taphrinomycetes, Taphrinomycotina, Ascomycota, Fungi.
Synonimy: Ascomyces Mont. & Desm., Ascosporium Berk., Entomospora Sacc. ex Jacz., Exoascus Fuckel, Magnusiella Sadeb., Sarcorhopalum Rabenh.
Gatunki występujące w Polsce
- Taphrina alni (Berk. & Broome) Gjaerum 1966
- Taphrina betulae (Fuckel) Johanson 1886
- Taphrina betulina Rostr. 1883
- Taphrina bullata (Berk.) Tul. 1866
- Taphrina carnea Johanson 1886
- Taphrina carpini (Rostr.) Johanson 1886
- Taphrina cerasi (Fuckel) Sadeb. 1890
- Taphrina crataegi Sadeb. 1890
- Taphrina deformans (Berk.) Tul. 1866
- Taphrina epiphylla (Sadeb.) Sacc. 1889
- Taphrina filicina Rostr. 1887
- Taphrina johansonii Sadeb. 1891
- Taphrina lutescens Rostr. 1891
- Taphrina nana Johanson 1886
- Taphrina padi (Jacz.) Mix 1947
- Taphrina polyspora (Sorokīn) Johanson 1886
- Taphrina populina Fr. 1815
- Taphrina pruni (Fuckel) Tul. 1866
- Taphrina rhizophora Johanson 1887
- Taphrina rostrupiana (Sadeb.) Giesenh. 1895
- Taphrina sadebeckii Johanson 1886
- Taphrina tosquinetii (Westend.) Magnus 1890
- Taphrina ulmi (Fuckel) Johanson 1886
- Taphrina vestergrenii Giesenh. 1901
- Taphrina wiesneri (Ráthay) Mix 1954
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków Polski na podstawie „Grzyby mikroskopijne Polski” (bez przypisów) i inne (oznaczone przypisami).
Przypisy
- 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2021-01-25].
- 1 2 Joanna Marcinkowska, Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii, Warszawa: PWRiL, 2012, ISBN 978-83-09-01048-7.
- ↑ Selim Kryczyński, Zbigniew Weber (red.), Fitopatologia. Podstawy fitopatologii, t. 1, Poznań: PWRiL, 2010, ISBN 978-83-09-01-063-0.
- 1 2 Zbigniew Borecki, Małgorzata Solenberg (red.), Polskie nazwy chorób roślin uprawnych, wyd. 2, Poznań: Polskie Towarzystwo Fitopatologiczne, 2017, ISBN 978-83-948769-0-6.
- ↑ Karol Manka, Fitopatologia leśna, Warszawa: PWRiL, 2005, ISBN 83-09-01793-6.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2016-10-30] (ang.).
- 1 2 3 Takson niepewny.
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2016-10-30].
- ↑ Wiesław Mułenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska, Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, ISBN 978-83-89648-75-4.