Tamilskie Tygrysy (Tygrysy Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu, LTTE, tamil. தமிழீழ விடுதலைப் புலிகள், syng. දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි) − organizacja tamilska żądająca utworzenia w północnej części Sri Lanki niepodległego państwa tamilskiego Ilamu. Powstała w 1976 roku i prowadziła działalność do końca wojny domowej na Sri Lance w 2009 roku. Jej przywódcą był Velupillai Prabhakaran.

Historia i działalność

Po uzyskaniu niepodległości przez Cejlon w 1948 syngaleska większość, dominująca w rządzie, stopniowo ograniczała prawa i dyskryminowała mniejszość tamilską np. w 1956 uchwalono ustawę ustanawiającą język syngaleski jedynym językiem urzędowym Sri Lanki (tzw. Sinhala Only Act). Wskutek napięć między obiema grupami etnicznymi dochodziło wielokrotnie do krwawych pogromów Tamilów inspirowanych przez władze. Do największych masakr doszło w 1956, 1958, 1961, 1974, 1977 i w 1983. 31 maja 1981 podpalono bibliotekę w Dżafnie przechowującą bezcenne zbiory kultury Tamilów. W 1983 miały miejsce wydarzenia zwane „Czarnym Lipcem” podczas których w stolicy Sri Lanki – Kolombo syngaleskie tłumy kierowane przez urzędników, polityków, żołnierzy, policjantów i mnichów buddyjskich zamordowały 1–3 tys. Tamilów. Organizacja Tamilskich Tygrysów podjęła próbę realizacji postulatów niepodległościowych w drodze przemocy i mimo znacznej przewagi wojsk rządowych przejęła kontrolę nad częścią terytorium objętego roszczeniami. W 1987 w wojnie domowej doszło do interwencji zbrojnej wojsk Indii, które wycofały się w 1990. W 1992 i 1993 walki między partyzantami tamilskimi a armią rządową nasiliły się. W konflikcie zginęło już ok. 64 tys. osób. W maju 1993 w zamachu bombowym zginął prezydent Sri Lanki Ranasinghe Premadasa. Dokładna siła organizacji nie była znana. Szacuje się, że Tamilskie Tygrysy liczyły około 8-15 tys. dobrze uzbrojonych bojowników. Kontrolowały północne i wschodnie wybrzeża Sri Lanki, a swoje akcje przeprowadzały na całej wyspie. Organizacja miała rozległe kontakty na całym świecie. Uzyskiwała fundusze od dużej tamilskiej diaspory w Ameryce Północnej, Azji i Europie. Od połowy lat 80. służby bezpieczeństwa państw europejskich otrzymywały sygnały, że mieszkający na ich terenie Tamilowie zamieszani są w przemyt narkotyków. Pod koniec lat 80., po masowych aresztowaniach mężczyzn przez wojska rządowe, tamilscy partyzanci zaczęli wysyłać na front także dziewczęta - początkowo jako sanitariuszki lub pracownice biurowe, potem jako uzbrojone bojowniczki. Pod koniec wojny domowej stanowiły one połowę Tamilskich Tygrysów. Były zgrupowane w dwóch pułkach piechoty, pułku przeciwlotniczym, medycznym, mechanicznym, politycznym i Czarnych Tygrysów - samobójców. Organizacja wykorzystywała również dzieci do prowadzenia walki zbrojnej, często zmuszając je do tego przy użyciu siły. 17 maja 2009 Tamilskie Tygrysy, pobite i zdziesiątkowane w wyniku ofensywy armii rządowej, ogłosiły złożenie broni.

Struktura

Struktura organizacyjna LTTE składała się z wojsk lądowych oraz trzech innych rodzajów sił zbrojnych:

• Morskie Tygrysy - marynarka wojenna
• Powietrzne Tygrysy - lotnictwo
• Czarne Tygrysy - zamachowcy samobójcy

Bilans działalności

Szacuje się, że organizacja w czasie wojny domowej przeprowadziła około 200 ataków terrorystycznych na cele cywilne, w których zginęło pomiędzy 3700 a 4100 osób.

Jako organizacja terrorystyczna

Tamilskie Tygrysy zostały uznane przez USA w 1997 oraz UE w 2006 i Wielką Brytanię w 2001, jak również rządy Indii oraz Kanady za organizację terrorystyczną.

Galeria

• Pluton cyklistów Tamilskich Tygrysów
• Defilada oddziału sekcji żeńskiej Tamilskich Tygrysów
• Patrol Tamilskich Tygrysów w Killinochi
• Łódź motorowa Morskich Tygrysów przepływająca obok zatopionego kontenerowca

Zobacz też

• Ofensywa na Sri Lance (2008–2009)

Przypisy

Uwagi

Bibliografia

• Jarosław Tomasiewicz: Terroryzm na tle przemocy politycznej: (zarys encyklopedyczny). Katowice: Apis, 2000, s. 332-333. ISBN 83-907096-2-7.
• Child Soldiers in Armed Conflict. W: Mia Bloom: Armed Conflict Survey 2018. IISS (International Institute for Strategic Studies), s. 36-50. [dostęp 2023-06-25].
• FazeehaF. Azmi FazeehaF., I Want My Wings Back to Fly in a New Sky: Stories of Female Ex-LTTE Combatants in Post-War Sri Lanka, SeemaS. Shekhawat (red.), London: Palgrave Macmillan UK, 2015, s. 200–215, DOI: 10.1057/9781137516565_13, ISBN 978-1-349-56073-8 [dostęp 2023-06-19]  (ang.).
• Peter Chalk. The Tigers Abroad: How the LTTE Diaspora Supports the Conflict in Sri Lanka.. „Georgetown Journal of International Affairs”. 2 (9), s. 97-104, 2008. ISSN 1526-0054. (ang.). 
• Janice Anderson, Vivian Head, Leopold Hess, Anne Williams: Rzezie, masakry i zbrodnie wojenne: od starożytności do współczesności. Warszawa: Bellona, 2009, s. 257-258. ISBN 978-83-11-11464-7. (pol.).
• Praveen Abhayaratne: Liberation Tigers of Tamil Eelam. W: Richard F. Pilch, Raymond A. Zilinskas: Encyclopedia of Bioterrorism Defense. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, 2005, s. ebd0077. DOI: 10.1002/0471686786.ebd0077. ISBN 978-0-471-68678-1. (ang.).
• V.G. Julie Rajan: Women Suicide Bombers (LTTE, Sri Lanka). W: Angela Wong, Maithree Wickramasinghe, Renee Hoogland, Nancy A. Naples: The Wiley Blackwell Encyclopedia of Gender and Sexuality Studies. Singapore: John Wiley & Sons, 2016, s. 1-2. DOI: 10.1002/9781118663219.wbegss741. ISBN 978-1-4051-9694-9. (ang.).
• Tharindi Udalagama: Group Violence Against the State: The Hindsight Story of the Thirty-Year War in Sri Lanka. W: James Hawdon: The causes and consequences of group violence: from bullies to terrorists. Lanham: Lexington Books, 2014, s. 98. ISBN 978-0-7391-8896-5. (ang.).
• Barnett R. Rubin: Cycles of violence: human rights in Sri Lanka since the Indo-Sri Lanka agreement. Washington, DC: Asia Watch, 1987, s. 50-52. ISBN 978-0-938579-43-4. (ang.).

Linki zewnętrzne

• Tamilnet - protamilski portal informacyjny
• Wpis na listę organizacji terrorystycznych wg Departamentu Stanu USA
• Profil organizacji