Tadeusz Chełmecki
Komisarz Straży Granicznej II RP
Data i miejsce urodzenia

27 sierpnia 1886
Szczawnica

Data i miejsce śmierci

1940
Kalinin

Przebieg służby
Lata służby

1918–1940
(od 1928 roku w Straży Granicznej)

Siły zbrojne

Wojsko Polskie
Straż Graniczna

Główne wojny i bitwy

wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia

Tadeusz Franciszek Chełmecki (ur. 27 sierpnia 1896 w Szczawnicy, zm. 1940 w Kalininie) – kapitan artylerii rezerwy Wojska Polskiego, komisarz Straży Granicznej II RP, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Jana i Marii ze Studnickich. Absolwent gimnazjum w Krakowie. Żołnierz 3 plutonu 1 kompanii Legionów Polskich. Ranny. W latach 1918–1921 w Wojsku Polskim, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Na kapitana został mianowany ze starszeństwem 19 marca 1939 i 20. lokatą w korpusie oficerów rezerwy artylerii.

Od sierpnia 1928 roku w Straży Granicznej. Przydzielony do Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego Służby Granicznej w Czersku. Od 8 sierpnia 1928 został mianowany kierownikiem Komisariatu Sierakowice, Inspektoratu Granicznego Tczew Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego. W styczniu 1929 zdał egzamin przed komisją z przepisów obowiązujących w SG. służył m.in. w Kościerzynie (1929) i Gniewie (1931, 1933). W 1935 został członkiem Komisji Dyscyplinarnej przy Wschodnio-Małopolskim IOSG we Lwowie. Od 1937 roku do września 1939 roku oficer wywiadowczy i zastępca naczelnika w Inspektoracie Straży Granicznej w Łomży.

Po agresji ZSRR na Polskę w 1939 roku znalazł się w niewoli radzieckiej w specjalnym obozie NKWD w Ostaszkowie. Zamordowany przez NKWD wiosną 1940 roku w Kalininie jako jedna z ofiar zbrodni katyńskiej. Pochowany w Miednoje.

Ostatnią wiadomość rodzina otrzymała 5 lutego 1940, wynikało z niej że znajduje się na terenie. Rodzina złożyła wniosek w 1949 do Sądu Grodzkiego w Łomży o uznaniu Tadeusza Chełmeckiego zaginionym.

Autor wielu publikacji w Czasopiśmie Straży Granicznej „Czata”.

W 1933 wydał Wspomnienie Rarańczy: (gawędy harcerskie osnute na tle życia legjonowego) II-giej Żelaznej Brygady. Gniew 1933.

Tadeusza Chełmeckiego upamiętniono posadzeniem Dębu Pamięci na ul. Spacerowa 14 w Sierakowicach, drzewo posadzone przez miejscowe Gimnazjum.

Życie prywatne

W lutym 1920 ożenił się z Marią Amelią Szczygielską. Miał dwie córki (Amelię i Marię) i syna Jaromira

Mieszkaniec Łomży.

Awanse

  • podkomisarz – 1928
  • komisarz – 1936

Awans pośmiertny i upamiętnienie

18 września 1976 roku Maria Chełmecka, wdowa po Tadeuszu Chełmeckim, dokonała odsłonięcia Pomnika Katyńskiego w Londynie. Została odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi. Miejsce zamieszkania w akcie nadania podano Anglia, by uniknąć represji aparatu komunistycznego.

26 października 2007 roku Tadeusz Chełmecki został pośmiertnie awansowany na stopień nadkomisarza Straży Granicznej.

W 2009 roku przy Gimnazjum im. Józefa Piłsudskiego na ul. Spacerowej 14 w Sierakowicach posadzono Dąb Pamięci przez miejscowe Gimnazjum, poświęcony Tadeuszowi Chełmeckiemu. Certyfikat nr 000726/004302/WE/2009.

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Piotr Kozłowski, Zapomniani obrońcy granic południowo-wschodnich II Rzeczypospolitej 1922-1939, 2015, s. 65.
  2. ↑ Lista chorych, rannych, i zaginionych Legionistów do kwietnia 1915, 1915, s. 7.
  3. ↑ Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 610.
  4. ↑ Księga kancelaryjna KOSG „Łomża” w 1938
  5. ↑ Akta Sądu Grodzkiego w Łomży, Zgłoszenie 61/1949, 1949.
  6. ↑ Andrzej Przewoźnik, Jolanta Adamska, Katyń. Zbrodnia, prawda, pamięć, Warszawa: Świat Książki, 2010, s. 414, ISBN 978-83-247-2036-1, OCLC 750956033.
  7. ↑ Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej nr 7, 1979, 31 grudnia 1979.
  8. ↑ Funkcjonariusze Straży Granicznej – Uroczysty Apel Pamięci 9 listopada 2007 roku, plac marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie polskieradio.pl [dostęp 2012-03-28].
  9. ↑ Bożena Łojek: Pośmiertne awansowanie żołnierzy i funkcjonariuszy Rzeczypospolitej Polskiej zamordowanych w 1940 r. w ZSRR w wyniku zbrodni katyńskiej, [w:] Zeszyty Katyńskie (nr 23), Warszawa 2008, s. 204–230. ISBN 978-83-917780-5-0.
  10. ↑ LISTA OSÓB ZAMORDOWANYCH W KATYNIU, CHARKOWIE, TWERZE I MIEDNOJE MIANOWANYCH POŚMIERTNIE NA KOLEJNE STOPNIE. katedrapolowa.pl. s. 128. [dostęp 2015-12-21]. (pol.).
  11. ↑ Chełmecki, Tadeusz Franciszek katyn-pamietam.pl [dostęp 2012-03-28].
  12. ↑ Tomasz Lewandowski, Adam Nielski, Katyń - strona główna [online], www.katyn-pamietam.pl [dostęp 2017-07-18] [zarchiwizowane z adresu 2012-08-04] (ang.).
  13. ↑ Na podstawie zdjęcia.
  14. ↑ Zarządzenie Nr 1/86 Ministra Spraw Wojskowych z 1 stycznia 1986 r. w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939 r.” Dziennik Ustaw RP Nr 2 z 10 kwietnia 1986 r., s. 30.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.