Tønder (niem. Tondern) – miasto w Danii, w regionie Dania Południowa, siedziba administracyjna gminy Tønder.

Tønder leży w południowo-zachodniej Jutlandii, około 5 km od granicy duńsko-niemieckiej. W okolicy miasta znajduje się największy obszar tzw. madów morskich w Danii. Tønder wyróżnia piękna zabytkowa architektura. Co roku w sierpniu odbywa się tutaj tradycyjny Tønderfestival, na którym króluje muzyka folkowa i jazz. W okresie bożonarodzeniowym atrakcją są świąteczne jarmarki. Życie kulturalne miasta jest bardzo zróżnicowane dzięki ponad 200 stowarzyszeniom, w tym mniejszości niemieckiej.

Historia

Pierwsze wzmianki o Tønder pojawiły się w zapiskach arabskiego geografa Al-Idrisiego w 1130 roku pod nazwą Tundira. W 1243 roku Tønder uzyskało lubeckie prawa miejskie. Miasto było początkowo miastem portowym (o czym świadczy herb z trójżaglowym statkiem i niektóre nazwy ulic, np. Skibbrogade, Skibbroen), straciło jednak bezpośredni dostęp do morza w latach 50. XVI wieku podczas budowy systemu tam morskich. Powodem dla budowy tam były poważne powodzie z roku 1532 – poziom wody w miejskim kościele sięgał 1,8 m.

Rozwój miasta postępował dzięki handlowi z północnymi Niemcami oraz Holandią. Rozwijało się również koronkarstwo - pod koniec XVI wieku miasto stało się centrum tego rzemiosła w Danii.

Kultura

W mieście znajduje się muzeum kultury - Kulturhistorie Tønder (wcześniej Tønder Museum). W 1972 roku założono Muzeum Sztuki w Tønder, prezentujące zwiedzającym szeroką kolekcję dzieł sztuki głównie współczesnych duńskich artystów. Obie placówki są częścią Museum Sønderjylland.

Tønder znane jest z charakterystycznej formy koronek klockowych, zwanych tønderkniplinger (koronki z Tønder). Co trzy lata organizowany jest w mieście festiwal koronkarski, który przyciąga turystów z całego świata.

Z Tønder związani są m.in. skrzypek Siegfried Saloman, malarz Conrad Christian Bøhndel oraz słynny projektant mebli Hans Wegner.

Przypisy