Szymon Szewc (Simon z Aten, gr. Σίμων Ἀθηναῖος, σκυτοτόμος; V w p.n.e.) – był uczniem Sokratesa i „ pracującym filozofem”. Znany jest głównie z relacji podanej w Żywotach i poglądy słynnych filozofów Diogenesa Laertiosa. Wspomniany jest również przez Plutarcha i Synezjusza; wiadomo, że uczeń Sokratesa, Fedon z Elidy, napisał dialog zatytułowany Szymon.
Wpływ
Ksenofont donosi, że ponieważ młodzież nie miała wstępu na Agorę, gromadziła się w okolicznych warsztatach. Sokrates odwiedzał te sklepy, aby rozmawiać z kupcami, wśród których był Szymon. Szymon spisał te rozmowy, na ile je pamiętał. Były to pierwsze dialogi sokratejskie. Rzeczywiście, doskonałość Szymona w sztuce szewskiej była formą wiedzy, którą Sokrates z Apologii Platona przedstawił jako jedyny przykład prawdziwej wiedzy.
Pisma Szymona zwróciły uwagę Peryklesa, który zaoferował mu utrzymanie, pod warunkiem, że zamieszka on z nim. Szewc odmówił, argumentując, że nie chce rezygnować z niezależności. Wielu późniejszych filozofów kojarzyło Szymona z określonym filozoficznym stylem życia.
Wydaje się, że cynicy wyidealizowali Szymona. Wśród ocalałych listów cynickich znajduje się kilka fałszywych listów sokratejskich, napisanych w II lub III wieku, w których różni uczniowie Sokratesa, w tym Antystenes, Arystyp i Ksenofont, omawiają filozofię z cynicznego punktu widzenia. Szymon jest opisany w tych listach jako idealna postać cynika. Jeden z tych listów rzekomo pochodzi od samego Szymona i jest skierowany do Arystypa:
Słyszałem, że wyśmiewasz naszą mądrość w obecności Dionizego. Przyznaję, że jestem szewcem i wykonuję taką pracę, i podobnie, gdyby to było konieczne, przeciąłbym jeszcze raz rzemyki, aby napomnieć głupców, którzy myślą, że żyją w wielkim luksusie. Antystenes będzie karcił twoje głupie żarty. Piszecie bowiem do niego listy, w których wyśmiewacie się z naszego sposobu życia. Ale niech wystarczy to, co ci powiedziałem żartem. W każdym razie pamiętaj o głodzie i pragnieniu, gdyż są one wiele warte dla tych, którzy dążą do panowania nad sobą.
W dialogu Cataplus Lukiana grupa zmarłych, w tym tyran Megapenthes, dociera do Zaświatów w łodzi Charona. Lukian łączy swojego idealnego cynika, Cyniskusa, z szewcem Micyllusem, który jako jedyny - choć z rezygnacją - akceptuje swój los. Tutaj Lukian podąża za konwencją literacką swoich czasów, łącząc cynika z szewcem. Pod wpływem cyników stoicy również czerpali inspirację od Szymona. Mówi się, że Zenon z Kition stworzył zbiór anegdot o Kratesie. Stobajos zachował jedną z nich:
Zenon powiedział, że Krates siedział w warsztacie szewskim i czytał na głos Protrepictus Arystotelesa, napisany dla Temisona, króla Cypru. Stwierdził on o nim, że nikt nie ma większych korzyści z bycia filozofem, ponieważ miał wielkie bogactwo, aby móc wydawać pieniądze na tę działalność i nadal mieć nienaruszoną reputację. Zenon powiedział, że kiedy Krates czytał, szewc był uważny, ale cały czas szył. Na co Krates powiedział: „Wydaje mi się, Philiscusie, że powinienem napisać dla ciebie Protreptyk, ponieważ widzę, że masz więcej korzyści z bycia filozofem niż człowiek, o którym pisał Arystoteles”.
Historyczność
Wątpliwości
Niektórzy uczeni sugerowali, że Szymon był postacią czysto fikcyjną. Główną podstwą wątpliwości jest fakt pominięcia go w dziełach Platona, Ksenofonta i Arystofanesa – głównych źródeł o Sokratesie. Inni uczeni zwracają uwagę, że brak dowodów istnienia nie jest dowodem na nieistnienie.
Jeśli rzeczywiście jest postacią fikcyjną, najprawdopodobniej mógł być wymyślony przez Fedona z Elidy w jego dialogu Szymon – z którego zachowało się tylko kilka fragmentów.
Argumenty za
Badania archeologiczne ujawniły pozostałości sklepu w pobliżu Tholos w południowo-zachodnim rogu agory w Atenach, w którym znaleziono duże ilości ćwieków i podstawę garnka z inskrypcją „Szymona” (gr. ΣΙΜΟΝΟΣ). Sceptycy twierdzą, że nie ma pewności, czy to sklep Szymona.
W listach cyników Szymon jest wymieniany przez Antystenesa i Arystypa, a nawet bierze udział w rozmowie. Jednak te listy są późniejszymi dziełami rzymskimi.
W Heraklesie Antystenes odwołuje się do Szymona. Byłoby więc mało prawdopodobne, aby był postacią literacką wykorzystaną przez dwóch wczesnych pisarzy: Antystenesa i Fedona z Elidy.
W spisie dialogów Szymona u Diogenesa Laertiosa brak porządku, a powtórzenia niektórych tytułów przemawiają przeciwko sfabrykowaniu dzieł.
Prace
Według Diogenesa Laertiosa, pisma Szymona były pierwszymi dialogami sokratejskimi. Sugerowano, że wszystkie jego prace mogły zmieścić się na dwóch paginacji Stefana.
Podobnie jak w przypadku samego Szymona, również podano w wątpliwość prawdziwość tych zaginionych dzieł, ale brak jakiegokolwiek porządku w liście Diogenesa i powtarzanie się niektórych tytułów przemawiają przeciwko jej sfabrykowaniu.
Diogenes Laertios wymienia trzydzieści trzy rozmowy (dialogi), które znalazły się w jednym tomie. Tytuły jego prac są następujące:
1) O bogach
2) O dobru
3) O pięknie
4) Czym jest piękno
5 i 6) O sprawiedliwości dwa dialogi
7) O tym, że cnoty nie można się nauczyć
8, 9 i 10) O męstwie trzy dialogi
11) O prawie
12) O przywódcach ludu
13) O honorze
14) O poezji
15) O dobrym samopoczuciu
16) O miłości
17) O filozofii
18) O wiedzy
19) O muzyce
20) O poezji
21) Czym jest piękno
22) O nauczaniu
23) O umiejętności prowadzenie rozmów
24) O wydawaniu sądów
25) O bycie
26) O liczbach
27) O staranności
28) O sprawności
29) O chciwości
30) O chełpliwości
31) O pięknie
Jednak ostatnio argumentowano, że Diogenes Laertios miał na myśli raczej to, że Szymon był pierwszym, z którym Sokrates prowadził filozoficzne rozmowy.
Bibliografia
- ↑ Plutarch, Maxime cum principibus philosopho esse disserendum, 776b
- ↑ Synezjusz, Dion, 14
- ↑ Diogenes Laërtius, Lives and Opinions of Eminent Philosophers, ii. 105; Suda, Phaidon
- ↑ Ksenofont, Memorabilia. 4.2.1
- ↑ Diogenes, Żywoty i poglądy słynnych filozofów
- ↑ Plato, Obrona Sokratesa 22c–e
- 1 2 3 4 5 J. Sellars, (2003), Simon the Shoemaker and the Problem of Socrates. Classical Philology 98, 207-216.
- ↑ Socratic Epistle 12, in A. J. Malherbe, (1977) The Cynic Epistles, A Study Edition. SBL.
- 1 2 3 4 R. F. Hock, (1976), Simon the Shoemaker as an ideal Cynic, Greek, Roman and Byzantine Studies 17. 41-53.
- ↑ Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów
- ↑ Stobajos. 4.32.21
- 1 2 Charles H. Kahn,: Plato and the Socratic Dialogue : the Philosophical Use of a Literary Form.. Cambridge University Press, 2000, s. 10. ISBN 978-0-521-64830-1.
- ↑ E. Zeller, (1868), Socrates and the Socratic Schools, trans. O. J. Reichel. Longmans, Green & Co.
- ↑ D. B. Thompson, (1960), The House of Simon the Shoemaker, Archeology 13, 234-240.
- ↑ Abraham J. Malherbe, (1977), The Cynic Epistles: A Study Edition. SBL
- ↑ S. Molinelli (2018), 'Simon the Athenian: archaeological, sociological and philosophical remarks on a philosopher-shoemaker', in S. Pickup and S. Waite (eds.), Shoes, Slippers & Sandals: Feet and footwear in Classical Antiquity, Routledge: 133-142, at 140.