Szymon Antoni Sapalski, Antoni Sapalski, A. Sapalski (ur. 19 października 1822 w Krakowie, zm. 25 lutego 1890 tamże) – polski organmistrz, autor pierwszego polskiego podręcznika traktującego o historii, budowie i konserwacji organów piszczałkowych.

Życiorys

Urodził się 29 października 1822 jako trzeci z dziesięciorga dzieci Franciszka Sapalskiego oraz Zuzanny z domu Ruśkiewicz. Pierwsze nauki pobierał w domu rodzinnym. W wieku 9 lat, 13 listopada 1831 został zapisany do Liceum św. Barbary w Krakowie. Nie ukończył klasy I, i w 1832 zaczął uczęszczać do Liceum św. Anny, gdzie pierwszą klasę ukończył za drugim podejściem, ze słabym wynikiem w 1834. W roku szkolnym 1834/35 ukończył – z nieco lepszym wynikiem – klasę II. Klasę III realizował przez dwa lata i ukończył ją w 1837. W tym samym roku zmarła jego matka.

W wieku 15 lat, 10 października 1837 został zapisany na naukę w Instytucie Technicznym. Nie ukończył ani jednego roku edukacji. 2 kwietnia 1838 roku zmarł jego ojciec.

Po 1838 przeprowadził się do wujka – Feliksa Sapalskiego – mieszkającego na terenie Królestwa Polskiego. Podróżował do Austrii, Francji, Niemiec, Szwajcarii i Włoch.

W 1850, mieszkając na powrót w Krakowie, ogłosił otwarcie swojej fabryki organów.

W 1878 należał do „Stowarzyszenia ku niesieniu pomocy ubogim uczniom szkół ludowych krakowskich” i został wybrany na członka rady nadzorczej Towarzystwa Kredytowego Rękodzielników i Przemysłowców. W latach 1884–1887 był członkiem komitetu Resursy Miejskiej, a w 1887 również członkiem Towarzystwa Muzycznego.

Zmarł 25 lutego 1890 w Krakowie, z powodu zapalenia nerek. Jest pochowany na cmentarzu Rakowickim.

Dzieła

Organy piszczałkowe zbudowane lub wyremontowane przez Antoniego Sapalskiego:

Publikacje

• 1880: Przewodnik dla organistów (Kraków; OCLC:899803574)

Przypisy

Bibliografia

• Jerzy Erdman: Organy: poradnik dla użytkowników. Warszawa: Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 1989. ISBN 83-85015-93-0.
• Jerzy Gołos, Smulikowska Ewa: Polskie organy i muzyka organowa. Tadeusz Maciejewski (red.), Zofia Olszewska (red.), Eugeniusz Lebelt (okł.). Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1972. OCLC 830245324.
• Piotr Matoga: Antoni Sapalski (1822–1890): życie i działalność organmistrzowska na terenie Krakowa. Opole: Sindruk-DIMK: Diecezjalny Instytut Muzyki Kościelnej w Opolu, 2020. ISBN 978-83-955914-3-3.