Szylkret – materiał dekoracyjny z rogowych płytek pokrywających pancerz żółwi szylkretowych (Eretmochelys imbricata), występujących w tropikalnych rafach wszystkich oceanów.
Do celów zdobniczych wykorzystuje się grube płytki pancerza grzbietowego zwane karapaksem. Mają one barwę bursztynową lub jasnobrunatną z ciemnobrunatnymi plamkami lub pasmami. Wykorzystuje się też płytki z pancerza brzusznego zwanego plastronem o jednolitej, żółtej barwie.
Szylkret składa się głównie z keratyn (substancja białkowa podobna do rogu), cechuje się niezbyt dużą twardością (w skali Mohsa ok. 2,5), jest elastyczny, przeświecający, mięknie w podwyższonej temperaturze i daje się wtedy łatwo modelować. W wysokiej temperaturze stapia się tworząc masę. Daje się polerować.
Ze względu na swoje ubarwienie już od starożytności był wykorzystywany do wyrobu drobnej galanterii (zwłaszcza dekoracyjnej). Popularny w XVII i XVIII wieku w Europie, wykorzystywany w różnych technikach zdobniczych między innymi do dekoracji mebli (markieteria), drobnych przedmiotów jak wachlarze, puzderka, tabakiery.
Obecnie rzadko stosowany, Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznała go za gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Sztuka świata. T. 17. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, ISBN 978-83-213-4726-4.
- 1 2 Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.
- ↑ Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki: Mały słownik terminów plastycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1974.
- ↑ Zagrożone gatunki zwierząt w Polsce i na Świecie. [dostęp 2021-03-27].
Bibliografia
- szylkret, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-02-02].
- szylkret. [w:] Słownik terminów biologicznych PWN [on-line]. [dostęp 2017-02-02].
- szylkret https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/AUNC_ZiK/article/viewFile/10330/9422