Szyk
wieś

Zabytkowy kościół w Szyku
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Powiat

limanowski

Gmina

Jodłownik

Wysokość

370 m n.p.m.

Liczba ludności (2011)

953

Strefa numeracyjna

18

Kod pocztowy

34-620

Tablice rejestracyjne

KLI

SIMC

0430717

Położenie na mapie gminy Jodłownik
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Położenie na mapie powiatu limanowskiego
49°47′18″N 20°18′10″E/49,788333 20,302778

Szyk – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, powiecie limanowskim, gminie Jodłownik.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Położenie

Wieś Szyk położona jest w dolinie rzeki Tarnawka, na granicy dwóch mezororegionów; Beskidu Wyspowego i Pogórza Wiśnickiego, na północ od góry Kostrza (730 m), a na południe od wzgórza Krzemionka (439 m). Zabudowania wsi zlokalizowane są głównie wzdłuż dwóch prawobrzeżnych dopływów Tarnawki.

Części wsi

Integralne części wsi Szyk
SIMCNazwaRodzaj
0430723Bazyńskieczęść wsi
0430730Bucówkaczęść wsi
0430746Dolny Szykczęść wsi
0430752Działyczęść wsi
0430769Lipińskieczęść wsi
0430775Podkostrzeczęść wsi
0430781Sewiołówkaczęść wsi
0430798Zimna Wodaczęść wsi

Historia

Pierwsze wzmianki o wsi Szyk pochodzą z pierwszej połowy XIII w. Miejscowość stanowiła wtedy własność rycerską. Zdaniem językoznawców nazwa wsi pochodzi od określeń formacji wojskowych z czasów średniowiecza. Pod koniec XIV w. Szyk należał do Mikołaja Mitoty z Chodynic i Dąbrowicy (herbu Pilawa).

Powstanie parafii w Szyku datuje się na lata 1358–1373 z fundacji rycerskiego rodu Lasockich, właścicieli dóbr ziemskich w Szyku i Lasocicach. Wzmianka w dokumencie z 1492, wspominająca budowę kościoła w Szyku w 1209 r. uznawana jest przez historyków za pomyłkę. W poł. XVI w. działał tu zbór braci polskich, wieś była jednym z ich głównych ośrodków na limanowszczyźnie.

W 1595 roku wieś położona w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością kasztelana małogoskiego Sebastiana Lubomirskiego.

Zabytki

Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego.

Turystyka

Najcenniejszym obiektem we wsi jest zabytkowy drewniany, kryty gontem kościół pw. św. Barbary i św. Stanisława Biskupa, pochodzący prawdopodobnie z pierwszej połowy XVII w. Wewnątrz podziwiać można datowany na lata 1520–1530, namalowany na deskach lipowych obraz Matka Boża z Dzieciątkiem, który zajmuje dość ważne miejsce w kręgu zabytków małopolskiego malarstwa gotycko-renesansowego. Kościół znajduje się na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

W Szyku znajduje się również pracownia rzeźbiarska Elżbiety i Piotra Zbrożków. Artyści – absolwenci Wydziału Rzeźby krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych – w swojej twórczości stosują, oprócz tradycyjnych materiałów, unikatowe techniki własne wykorzystując słomę, papier czy łyko.

Na wschodnim zboczu doliny Tarnawki znajduje się ostaniec zwany Diabelskim Kamieniem.

Religia

Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika i św. Barbary Męczennicy w Szyku.
Od końca XVI wieku działała w Szyku szkoła parafialna.

Przypisy

  1. 1 2 3 A. Matuszczyk, „Beskid...”, s. 208
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1260 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 136453
  4. ↑ Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  5. 1 2 3 P. Skoczek, „Parafie...”, s. 56
  6. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  8. 1 2 3 Informacja o Szyku na stronie Gminy Jodłownik. [dostęp 2010-12-16]. (pol.).
  9. ↑ Dariusz Gacek, Beskid Wyspowy. Przewodnik, Pruszków: Rewasz, 2012, s. 23, ISBN 978-83-62460-25-0, OCLC 827718321.
  10. ↑ Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 108.
  11. ↑ Wykaz obiektów wpisanych do Rejestru Zabytków Nieruchomych Województwa Małopolskiego z uwzględnieniem podziału na powiaty i gminy [online], wuoz.malopolska.pl [dostęp 2023-12-05].
  12. ↑ Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.

Bibliografia

  • Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Rewasz, 2008, s. 208. ISBN 978-83-88383-43-4.
  • Piotr Skoczek: Parafie Ziemi Limanowskiej. Proszówki: Prowincjonalna Oficyna Wydawnicza, 2009, s. 56-60. ISBN 978-83-88383-43-4.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.