Szurpiły
wieś

Zabudowania w Szurpiłach niedaleko Góry Zamkowej
Państwo

 Polska

Województwo

 podlaskie

Powiat

suwalski

Gmina

Jeleniewo

Liczba ludności (2011)

156

Strefa numeracyjna

87

Kod pocztowy

16-404

Tablice rejestracyjne

BSU

SIMC

0759452

Położenie na mapie gminy Jeleniewo
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Położenie na mapie powiatu suwalskiego
54°13′07″N 22°52′45″E/54,218611 22,879167

Szurpiływieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Jeleniewo.

Położenie

Wieś leży na południowy zachód od jeziora Szurpiły, na Pojezierzu Suwalskim, 2,5 km od drogi wojewódzkiej nr 655. Do siedziby gminy – Jeleniewa są 4 km, a do siedziby powiatu – Suwałk około 14 km.

Historia

Od IX wieku rozwijały się jako osada jaćwieska. W X–XI wieku gród został spalony najprawdopodobniej w czasie wypraw wielkich książąt kijowskich Włodzimierza Wielkiego i jego syna Jarosława Mądrego. Były siedzibą jednego z kunigasów, Ŝjurpy, którego imię jako posła pod rokiem 1273 odnotowuje Latopis Halicko-Wołyński. Ślady archeologiczne zajmują obszar kilkunastu hektarów wraz z grodziskiem na Górze Zamkowej oraz 5 sąsiednimi osadami, gdzie zachowały się ślady obróbki żelaza oraz warsztatów tkackich. Badania archeologiczne wskazują, że ostatecznie pod koniec XIII wieku doszło do pokojowego opuszczenia osady i nawrótu puszczy.

Szurpiły zostały ponownie założone w 1667 przez kamedułów wigierskich ok. 2 km od dawnej osady. Wcześniej w tym miejscu pracowali drwale i węglarze którzy zajmowali się wycinaniem i wypalaniem Puszczy Augustowskiej.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Zabytki i atrakcje turystyczne

We wsi znajduje się zabytkowy dziewiętnastowieczny drewniany krzyż oraz stare zabytkowe domy. Około dwa kilometry za wsią jest grodzisko Szurpiły. We wsi zaczyna się i kończy szlak turystyczny „Na Zamkową Górę”.

W miejscowości znajduje się wiele gospodarstw agroturystycznych.

Przypisy

  1. Wieś Szurpiły w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2021-11-11], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1259 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 136203
  6. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. 1 2 Szurpiły na www.suwalki.pttk.pl
  8. 1 2 3 Gród jaćwieskiego wodza Szjurpy (Šjurpy) i jego system obronny, [w:] Materiały konferencyjne Ochrona krajobrazu kulturowego, Suwalski Park Krajobrazowy, 15 września 2011, s. 27–36 [dostęp 2022-06-12].
  9. 1 2 Ludwika Sawicka: Ci wspaniali Jaćwingowie. Przegląd, 2009-10-18. [dostęp 2021-09-01]. (pol.).
  10. Wykład popularnonaukowy o Jaćwingach. Nauka w Polsce. [dostęp 2021-09-01]. (pol.).
  11. 1 2 3 Wieś Szurpiły. [dostęp 2021-09-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-16)].
  12. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 86.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.