Synagoga w Strzelcach Opolskich
Państwo

 Polska

Miejscowość

Strzelce Opolskie

Adres

Plac Żeromskiego 5a

Budulec

murowana

Data budowy

XIX wiek

Data likwidacji

9 na 10 listopada 1938

Obecnie

hala sportowa

Położenie na mapie Strzelec Opolskich
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa opolskiego
Położenie na mapie powiatu strzeleckiego
Położenie na mapie gminy Strzelce Opolskie
50°30′40″N 18°18′11″E/50,511000 18,303000

Synagoga w Strzelcach Opolskich – była synagoga znajdująca się w Strzelcach Opolskich przy placu Stefana Żeromskiego 5a. Budynek sygagogi pełni obecnie funkcję hali sportowej.

W XVIII w. Karl Samuel Colonna, zarządzca posiadłości w Strzelcach Opolskich, zezwolił na osiedlanie się rzemieślników przed Bramą Krakowską, wśród których byli Żydzi. Działając poza granicami miasta, nie musieli oni płacić podatku, co czyniło ich usługi konkurencyjnymi i było powodem protestów rzemieślników z miasta. W 1845 w Strzelcach Opolskich mieszkało 140 Żydów, według spisu z 1871 mieszkało już ich 477, co stanowiło ponad 12% mieszkańców miasta.

Synagoga w Strzelcach Opolskich została zbudowana w 1850 przez zamożnych przedstawicieli gminy żydowskiej. Oprócz miejscowych Żydów korzystali z niej również mieszkańcy Gogolina. W 1901 do władz miasta wpłynęła prośba o wykonanie przybudówki. W wykonanej przybudówce znajdowały się dwustronne schody prowadzące na balkony wewnątrz świątyni. W obliczu powstań śląskich większość Żydów opowiadała się po stronie niemieckiej, wielu wyjeżdżało w głąb Niemiec. Według oficjalnych danych z 1933 mieszkało ich 149 (niecałe 1,5% ogółu mieszkańców). Zajmowali się oni handlem i prowadzili warsztaty rzemieślnicze. Podczas kryształowej nocy oddział SA sprowadzony z Opola wyniósł wyposażenie synagogi i publicznie spalił. Sama synagoga nie została spalona, aby uniknąć ryzyka przeniesienia ognia na sąsiedni budynek destylarni. Żydzi w wyniku tych wydarzeń masowo wyjeżdżali z miasta.

W 1939 bożnica została przekształcona w magazyn sprzętu wojskowego, a po 1945 władze komunistyczne urządziły w niej magazyn rolno-spożywczy. W 1964 powstał pomysł przebudowy budynku po synagodze na halę sportową, w 1974 wykonano projekt, a w 1976 halę oddano do użytku. W wyniku przebudowy została zatarta dawna bryła i układ budynku.

W 1999 o dawną synagogę upomniała się Gmina Wyznaniowa Żydowska we Wrocławiu. Na mocy porozumienia z 2003 odstąpiła od roszczeń przejęcia obiektu w zamian za odszkodowanie pieniężne.

Przypisy

  1. 1 2 Teresa Smoleń, Strzelce Opolskie. Miasto i kościół na przełomie wieków, Strzelce Opolskie: Wydawnictwo Matiang, 2008, s. 71, ISBN 978-83-926883-2-7.
  2. 1 2 3 4 5 6 Historia społeczności [online], Wirtualny Sztetl [dostęp 2018-10-24].
  3. 1 2 3 4 Piotr Smykała, Romuald Kubik, Żydzi w Strzelcach [online], Strzelec Opolski, 2008 [dostęp 2018-10-24].
  4. 1 2 Ryszard Morawiec, Strzelce Opolskie dawniej i dziś, Opole: Solpress P.Z., 2011, s. 57, ISBN 978-83-927244-6-9.
  5. Karol Mutz, Strzelce Opolskie przed 1945 i po, Zenon Gil. Drukarnia Sady, 2013, s. 14–15, ISBN 978-83-63015-15-2.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.