Synagoga w Kutnie | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Budulec |
murowana |
| Data budowy |
koniec XVIII wieku |
| Data likwidacji |
1942 rok |
| Data zburzenia |
1942 rok |
Położenie na mapie Kutna | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego | |
Położenie na mapie powiatu kutnowskiego | |
| 52°13′59″N 19°21′36″E/52,233000 19,360000 | |
Synagoga w Kutnie – synagoga w Kutnie z XVIII w. przy ulicy Senatorskiej (obecnie ulica Norberta Barlickiego), zburzona przez hitlerowców w 1942.
W XVIII wieku rozpoczęto budowę synagogi murowanej. Ze względu na kłopoty finansowe gminy żydowskiej budowa synagogi trwała blisko trzydzieści lat.
Opis architektoniczny
Synagogę zbudowano na planie prostokąta. Ozdobną fasadę wieńczył późnobarokowy, profilowany szczyt, wsparty na dwóch parach drewnianych kolumn z portykiem mieszczącym schody na galerię, prowadzącą do babińca. Bryłę budynku przekryto dachem dwuspadowym. Taki sam szczyt z półkolumnami znajdował się także na fasadzie wschodniej. Z kolei strona północna i południowa synagogi obudowane były drewnianymi – znacznie niższymi od budynku – przybudówkami, w których znajdowały się babińce. Babińce okrywał jednospadowy dach podchodzący górą pod gzyms dachu głównego. Świadczy to o ich późniejszym dobudowaniu ponieważ całkowicie zasłaniały okna sali modlitewnej.
Barokowa sala modlitw w synagodze, z dziewięciopolowym sklepieniem, wyposażona została w monumentalną, położoną centralnie, bimę. Cztery masywne kolumny wspierały sklepienie krzyżowo-kolebkowe z lunetami. Aron ha-kodesz obramowany przez dwie kolumny był poszerzony pilastrami z bocznymi „skrzydłami". Nadstawa ustawiona na wysokim belkowaniu wypełniała całą przestrzeń lunety sklepienia. Jej środkową część zajmowały DekalogTablice Przykazań zwieńczone koroną. Na szczycie umiejscowiony był orzeł z rozpostartymi skrzydłami.
Wojna i obecny stan
W trakcie II wojny światowej synagogę zniszczyli Niemcy w 1942, która po wojnie nie została odbudowana.
Od 1992 na miejscu synagogi, u zbiegu ulicy Norberta Barlickiego i Bereka Joselewicza, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej posadowiło pamiątkowy kamień z inskrypcją: W tym miejscu stała osiemnastowieczna synagoga, zniszczona podczas II wojny światowej przez Niemców, z nienawiści człowieka do człowieka i jego dzieła.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 Spacer śladami społeczności żydowskiej w Kutnie. tpzk.eu. [dostęp 2022-11-19].
- 1 2 3 Maria Piechotka i Kazimierz Piechotka: Bramy Nieba Bóżnice murowane na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata i Muzeum Historii Żydów Polskich POLINWarszawa, 2017, s. 428-429, język polski, ISBN 978-83-942344-2-3