Syðrugøta

Jedna z ulic Syðrugøta.
Państwo

 Dania

Terytorium zależne

 Wyspy Owcze

Region

Eysturoy

Gmina

Eysturkommuna

Populacja (01.01.2016)
 liczba ludności


433

Kod pocztowy

FO-513

Położenie na mapie Wysp Owczych
62°11′53″N 6°58′32″W/62,198056 -6,975556

Syðrugøta (duń. Sydregøte, wym. ˈsiːɹʊˌgøːta) – miejscowość na Wyspach Owczych, archipelagu wysp wulkanicznych na Morzu Norweskim, administracyjnie stanowiących terytorium zależne Danii. Wieś znajduje się na wyspie Eysturoy w gminie Eysturkommuna. Gøta z języka farerskiego oznacza Ulicę, a termin ten związany jest z kilkoma miejscowościami leżącymi nieopodal siebie: Norðragøta, Gøtugjógv oraz Gøtueiði. Syðrugøta tłumaczona jest, jako Gøta Południowa.

Położenie

Syðrugøta leży w południowej części pasa miejscowości rozciągającego się wzdłuż zachodniego wybrzeża zatoki Gøtuvík. Na zachód od miejscowości znajduje się wzniesienie Knyklarnir (294 m n.p.m.), a na południu Støðlafjall (517 m n.p.m.). Przez znajdującą się między nimi przełęcz poprowadzono drogę numer 10, która łączy Norðskáli z Klaksvík. Na północ od miejscowości znajduje się rozpadlina Gøtugjógv, od której nazwę zaczerpnęła leżąca tam miejscowość. We wsi znajduje się niewielka plaża.

Informacje ogólne

Populacja

W 1985 roku miejscowość zamieszkiwało 368 osób, a ich liczba rosła, w 1987 osiągając poziom 380 mieszkańców. Później nastąpił spadek populacji - w 1988 żyło tam 375 ludzi, w 1992 363, a w 1997 340. Sytuacja zaczęła się zmieniać pod koniec lat 90. XX wieku, kiedy Wyspy Owcze wyszły z kryzysu gospodarczego. W 1998 zamieszkiwało tam 353 osoby, w 2003 403, a w 2010 426. Następnie ponownie nastąpił ubytek populacji do 417 mieszkańców w 2011 i 402 w 2013. W ostatnich latach obserwuje się przyrost liczby ludności.

1 stycznia 2016 roku liczbę mieszkańców Syðrugøta szacowano na 433 osoby. Większość z nich stanowili mężczyźni - współczynnik feminizacji wynosił 85 na 100 mężczyzn. Społeczeństwo jest stosunkowo młode, około 29% stanowią osoby, które nie przekroczyły osiemnastego roku życia. W tej grupie wiekowej także występuje najbardziej widoczna maskulinizacja społeczeństwa, gdyż na 78 mężczyzn przypada 47 kobiet. Osoby w wieku poprodukcyjnym stanowiły w Syðrugøta ok. 12,2% populacji.

Ludność Syðrugøta w latach 1985-2016
Źródło:

Transport

W okolicy Syðrugøta znajduje się przystanek autobusowy państwowego przedsiębiorstwa transportowego Strandfaraskip Landsins zwany Gøtudalur. Przejeżdżają tamtędy autobusy linii 400 i 410. Pierwsza z nich łączy dwie największe miejscowości archipelagu - Klaksvík i Tórshavn, przejeżdżając także przez Leirvík, Søldafjørður, Skálabotnur, Oyrarbakki i Kollafjørður. Druga rozpoczyna swój bieg w Fuglafjørður, a następnie przejeżdża przez Kambsdalur, Gøtudalur, Leirvík i kończy bieg w Klaksvík.

Historia

Wykopaliska archeologiczne przeprowadzone w obrębie Syðrugøta świadczą o wikińskim osadnictwie w tamtym regionie. Odnaleziono między innymi ślady starego kościoła, położonego w pobliżu linii brzegowej. Według legendy wspomniany kościół przeniesiono do Norðragøta z powodu popełnienia przestępstwa przez jednego z mieszkańców wsi. Miejscowość początkowo składała się z dwóch mniejszych gospodarstw, stanowiących osobne wsie, jednak z biegiem lat połączyły się one w jedno. Przez wiele lat do określenia wszystkich gospodarstw w tamtym regionie używano wspólnej nazwy Gøta, a najwcześniejsze źródło pisane, wspominające o Syðrugøta, jako o osobnej miejscowości pochodzi z roku 1584.

W 1985 roku w Syðrugøta założono przedsiębiorstwo Varðin í Gøtu. Jest to obecnie jedno z największych przedsiębiorstw na archipelagu, zrzeszające kilka mniejszych firm, które łącznie zatrudniają ponad 350 osób. Zajmuje się ono przetwórstwem rybnym i posiada kilka dużych statków rybackich, trawlerów jak Tróndur í Gøtu, Finnur Fríði, Jupiter oraz Saksaberg.

W miejscowości działa także firma Tøting, produkująca ubrania z farerskiej wełny. W dziewiarni otworzono kawiarnię połączoną ze sklepem.

Kultura

W Syðrugøta od 2002 roku odbywa się festiwal muzyczny G! Festival. Założyli go dwaj okoliczni mieszkańcy - Sólarn Solmunde oraz Jón Tyril. W roku 2007 uczestniczyło w nim od 7 do 8 tysięcy ludzi. Od tamtego roku festiwal współpracuje z Iceland Airwaves - co roku jeden z wykonawców G! występuje również na Iceland Airwaves i odwrotnie. Na festiwalu zagrali między innymi: Afenginn, Arch Enemy, Eivør Pálsdóttir, Europe, Infernal, Kaizers Orchestra, Lisa Ekdahl, Meshuggah, Natasha Bedingfield, Nephew, Týr oraz Valravn.

Urodzeni w Syðrugøta

  • Eivør Pálsdóttir (ur. 21 lipca 1983 roku) - wokalistka. Od 1999 roku prowadzi karierę solową, podczas której wydała osiem albumów. W 2003 roku zdobyła Islandzką Nagrodę Muzyczną w dwóch kategoriach - najlepsza piosenkarka oraz najlepszy artysta. Od 2010 roku artystka odeszła nieco od folkowego brzmienia na rzecz muzyki eksperymentalnej.
  • Elspa Mørkøre (ur. 22 października 1991 roku) - pływaczka, ogłoszona Najlepszym Sportowcem w kategorii żeńskiej w roku 2005. Jako pierwsza kobieta na Wyspach Owczych pokonała dystans 100 metrów w czasie krótszym niż minuta.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 IB01031 Population by sex, age and village/city (1985M01-2023M09) [online], Statbank [dostęp 2023-10-20] (ang.).
  2. 1 2 3 Kortal. Kortal.fo. [dostęp 2016-06-11]. (ang.  duń.  far.).
  3. Fjøll í Føroyum. Umhvørvistovan. [dostęp 2016-06-11]. (far.).
  4. 1 2 Syðrugøta. FaroeIslands.dk. [dostęp 2016-06-11]. (ang.  duń.  wł.).
  5. 400 Klaksvík - Tórshavn. Strandfaraskip Landsins. [dostęp 2016-06-11]. (ang.  far.).
  6. 410 Fuglafj. - Gøtudalur - Klaksvík. Strandfaraskip Landsins. [dostęp 2016-06-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-20)]. (ang.  far.).
  7. Syðrugøta. Eysturkommuna. [dostęp 2016-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-19)]. (far.).
  8. Towards an Archaeology of the Early Church Sites. „Acta Archaeologica”. 82, s. 59, grudzień 2011. John Wiley & Sons Ltd. DOI: 1600-0390.2011.00391.x 10.1111/j. 1600-0390.2011.00391.x. ISSN 1600-0390. [dostęp 2016-06-11]. (ang.).
  9. 1 2 Bygdir - Heilark óstemplað. Stamps.fo. [dostęp 2016-06-11]. (far.).
  10. Kári Thorsteinsson: Hvussu gomul er bygdin. Heimabeiti.fo. [dostęp 2016-06-11]. (far.).
  11. 1 2 Søgan hjá Varðanum. Varðin í Gøtu. [dostęp 2016-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (far.).
  12. Radarin: Vald og pengar eru knýtt saman. Kringvarp Føroya, 2015-02-19. [dostęp 2016-06-11]. (far.).
  13. Eysturoy. W: Marcin Jakubowski, Marek Loos: Wyspy Owcze - przewodnik turystyczny. Szczecin: PCIT Tramp, 2003, s. 81. ISBN 83-913526-3-3. (pol.).
  14. 1 2 About G!. G! Festival. [dostęp 2016-06-11]. (ang.).
  15. G!-festivalurin fær skoðsmál sum hin næstbesti í Europa. Kringvarp Føroya. [dostęp 2016-06-11]. (far.).
  16. Iceland Airwaves cooperates with G! Festival. IcelandReview.com, 2007-07-12. [dostęp 2016-06-11]. (ang.).
  17. Verðlaunahafar 2003. Íslensku tónlistarverðlaunin. [dostęp 2016-06-11]. (isl.).
  18. Eivør – niezwykły głos z Wysp Owczych. MuzykaIslandzka.pl, 2014-02-14. [dostęp 2016-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-20)]. (pol.).
  19. 1 2 Elspa Mørkøre - enn eitt bragd úr Gøtu. Gøtu kommuna. [dostęp 2016-06-11]. (far.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.