Suwmiarka – jeden z podstawowych warsztatowych przyrządów pomiarowych, służący do szybkiego pomiaru wytwarzanych elementów. Zakresy pomiarowe suwmiarek obejmują przedział od 0 do 150 mm (standardowo) lub nawet do 3000 mm.

Budowa i charakterystyka

Zasadniczymi częściami konstrukcyjnymi suwmiarek są: prowadnica i przesuwny suwak (stąd nazwa suwmiarka), powierzchnie pomiarowe (szczęki, wysuwka głębokościomierza) oraz urządzenie odczytowe. W zależności od rodzaju urządzenia odczytowego rozróżnia się:

  • suwmiarki analogowe z podziałką kreskową na prowadnicy i noniuszem na suwaku,
  • suwmiarki czujnikowe z listwą zębatą na prowadnicy i czujnikiem zegarowym,
  • suwmiarki cyfrowe z naklejonym na prowadnicy liniałem pojemnościowym i elektronicznym wskaźnikiem cyfrowym.

Suwmiarki w zależności od kształtu powierzchni pomiarowych używane są do pomiaru wymiarów zewnętrznych, wewnętrznych i mieszanych (wysokość, głębokość, rozstaw itp.). Produkuje się także suwmiarki: specjalne, np. do kanałków wewnętrznych i zewnętrznych oraz do pomiaru grubości zębów kół zębatych tzw. suwmiarki modułowe.

Suwmiarką z noniuszem można dokonywać pomiarów z rozdzielczością do 0,1 mm (noniusz 9 lub 19 mm), 0,05 mm (noniusz 19 lub 39 mm), 0,02 mm (noniusz 49 mm). W sprzedaży można także spotkać suwmiarki z czytnikiem elektronicznym lub zegarowym o dokładności odczytu nawet 0,01 mm. Jednakże podawana przez producentów niepewność pomiaru suwmiarkami jest większa niż rozdzielczość i silnie zależy od rodzaju pomiaru, urządzenia odczytowego, a także długości mierzonego wymiaru.

Metodyka pomiaru

Pomiar suwmiarką polega na ujęciu mierzonego detalu w szczęki suwmiarki (lub wysunięciu wysuwki głębokościomierza na odpowiednią długość) oraz odczytaniu wyniku pomiaru na noniuszu lub wyświetlaczu.

Przy wzorcowaniu suwmiarki (oraz wszystkich pozostałych przyrządów suwmiarkowych, w tym wysokościomierzy i głębokościomierzy suwmiarkowych) wyznaczane są następujące parametry:

  • Odchyłka płaskości powierzchni pomiarowych płaskich,
  • Odchyłka prostoliniowości krawędzi pomiarowych,
  • Odchyłka równoległości pomiędzy powierzchniami pomiarowymi,
  • Odchylenie od łącznej szerokości szczęk płasko-walcowych.
  • Błędy wskazań w całym zakresie pomiarowym.

W spoinomierzach suwmiarkowych oprócz wyznaczania odchyłki płaskości powierzchni pomiarowych płaskich, wyznacza się dodatkowo:

  • Błędy wskazań przy pomiarach spoin na płaszczyźnie,
  • Błędy wskazań przy pomiarach spoin w narożach,
  • Błędy kątów spoinomierza.

Polska Norma dotycząca przyrządów suwmiarkowych: PN-EN ISO 13385-1:2019-12 i PN-EN ISO 13385-2:2020-10

Przyrządy suwmiarkowe

Inne przyrządy suwmiarkowe to:

  • przyrządy suwmiarkowe z czujnikiem zegarowym,
  • przyrządy suwmiarkowe z cyfrowym urządzeniem odczytowym (tzw. cyfrowa),
  • suwmiarka z wyjściem do transmisji danych,
  • suwmiarka uniwersalna z kompletem ramion pomiarowych,
  • głębokościomierz suwmiarkowy,
  • wysokościomierz suwmiarkowy,
  • suwmiarka modułowa (do pomiaru grubości zębów w kole zębatym),
  • spoinomierz suwmiarkowy.

Zobacz też

Przypisy

Bibliografia

  • Praca zbiorowa: Mała encyklopedia metrologii. WNT, 1989. str. 394
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.