Statuetka Sucellosa z Sauvat (II-III w.) | |
| Inne imiona |
Sucellus |
|---|---|
| Występowanie | |
Sucellos (łac. Sucellus) – celtyckie bóstwo o nierozpoznanej dokładnie roli i funkcjach.
Występuje głównie w wierzeniach plemion galijskich, lecz kult jego znany był również w Brytanii. Wyobrażano go w postaci odzianego w tunikę, dojrzałego, brodatego mężczyzny. Jego imię dosłownie oznacza „dobrze uderzający (trafiający)”, a najważniejszym atrybutem jest młot na długim trzonku, co wraz z często towarzyszącym mu psem wskazywałoby na związek ze światem podziemnym. W wyobrażeniach występuje też z beczką lub naczyniem do picia (czarą) łączonymi z symboliką płodności. Niektóre interpretacje uznają go wprost za boga śmierci i przewodnika dusz do krainy zmarłych, inne – przeciwnie, łączą go z dobroczynnym działaniem, pomyślnością i domowym ogniskiem. Wymieniony wraz z Nantosueltą na zabytku z Sarrebourg, we wschodniej Galii (Burgundia) miał szczególny związek z winobraniem.
W mitologii galijskiej czasem utożsamiany jest z ojcem bogów Dagdą z mitologii iryjskiej. Jego stałą towarzyszką była Nantosuelta (dosł. Kręty Potok), choć często przedstawiano go również z Rosmertą. Na popularność ich kultu w świecie celtyckim istotny wpływ mogło mieć występowanie jako pary małżeńskiej.
Na obszarze Brytanii Sucellos występuje rzadko i bezsprzecznie należy go uznać za zapożyczenie galijskie, poświadczone dość nielicznymi zabytkami.
Przypisy
- 1 2 3 4 Matthews 1997 ↓, s. 185.
- 1 2 3 4 5 Bogowie, demony, herosi 1996 ↓, s. 352.
- 1 2 Leach 1998 ↓.
- 1 2 3 Green 2003 ↓, s. 58.
- 1 2 Green 2001 ↓, s. 48.
- ↑ Rosen-Przeworska 1971 ↓, s. 90, 92-93, 220.
- ↑ Green 2003 ↓, s. 59.
Bibliografia
- John i Caitlín Matthews: Mitologia Wysp Brytyjskich. Poznań: Rebis, 1997.
- Bogowie, demony, herosi. Leksykon. Kraków: Znak, 1996.
- Marjorie Leach: Uniwersalny leksykon bóstw. Poznań: Atena, 1998.
- Miranda J. Green: The Gods of Roman Britain. Princes Risborough: Shire, 2003.
- Janina Rosen-Przeworska: Religie Celtów. Warszawa: Książka i Wiedza, 1971.
- Miranda Jane Green: Mity celtyckie. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2001.