Strepet
Tetrax tetrax
(Linnaeus, 1758)

samiec

samica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

dropie

Rodzina

dropie

Rodzaj

Tetrax
T. Forster, 1817

Gatunek

strepet

Synonimy
  • Otis tetrax Linnaeus, 1758
  • Thalassarche campestris T. Forster, 1817
  • Otis tetrax orientalis Hartert, 1916
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania

     w sezonie lęgowym

     występuje przez cały rok

     przeloty

     zimowiska

     wymarł

     prawdopodobnie wymarł

Strepet (Tetrax tetrax) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny dropi (Otididae), zamieszkujący Eurazję i północno-zachodnią Afrykę. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Bliski zagrożenia wyginięciem.

Systematyka

Gatunek ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1758 Karol Linneusz w 10. edycji Systema Naturae. Autor nadał mu nazwę Otis tetrax, a jako miejsce typowe wskazał „Europę, a zwłaszcza Galię”, co Hartert uściślił do Francji.

Strepet jest jedynym przedstawicielem rodzaju Tetrax. Jest to gatunek monotypowy, choć Hartert proponował wydzielenie wschodniej populacji, charakteryzującej się nieco większym rozmiarem i bardziej szarym upierzeniem górnych partii ciała, do podgatunku orientalis.

Morfologia

Wygląd
Jest to najmniejszy z dropi. Samiec w szacie godowej ma wierzch głowy płowobrązowy z ciemnymi plamkami, boki głowy szaropopielate, szyję czarną z dwoma białymi pasami, górnym w kształcie litery „U”, a dolnym w formie półobroży. W locie widoczne charakterystyczne białe plamy na skrzydłach. Wierzch ciała płowobrązowy z ciemnobrązowym rysunkiem, spód biały, boki rdzawe. Samica ma głowę, szyję i wierzch ciała płowobrązowy z ciemniejszym rysunkiem, brzuch i podogonie białe. Samiec w szacie spoczynkowej oraz osobniki młodociane podobne do samicy.
Wymiary średnie
długość ciała ok. 40–50 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 105–115 cm
masa ciała ok. 600–950 g

Zasięg występowania

Strepet zamieszkuje Półwysep Iberyjski, Maroko, Francję, Półwysep Apeniński, Korsykę, Sardynię oraz Ukrainę, południową Rosję po Kazachstan, Kirgistan i północno-zachodnie Chiny, także północny Iran. Wschodnia część populacji wędrowna, zimuje w basenie Morza Śródziemnego, Azji Mniejszej, na Kaukazie oraz w Azji Południowej.

W Polsce do początków XX wieku sporadycznie gniazdował, obecnie zalatuje wyjątkowo. Od 1950 roku stwierdzony zaledwie dwa razy: we wrześniu 2012 w woj. lubelskim oraz w maju 2018 na Karsiborskiej Kępie (woj. zachodniopomorskie).

Ekologia i zachowanie

Biotop
Stepy i pola uprawne z niskimi roślinami.
Gniazdo
Gniazdo znajduje się na ziemi i jest osłonięte roślinnością.
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w lutym–czerwcu 3 do 4 jaj.
Wysiadywanie, pisklęta
Jaja wysiadywane są przez okres 20 do 22 dni przez samicę. Samiec czuwa w pobliżu gniazda. Pisklęta opuszczają samicę jesienią.
Pożywienie
Pokarm mieszany. Zielone części roślin, owady i drobne kręgowce.

Status i ochrona

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje strepeta za gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened). Liczebność światowej populacji, według szacunków, mieści się w przedziale 100–500 tysięcy osobników. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy.

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Tetrax tetrax, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Tetrax, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-01-13] (ang.).
  3. 1 2 3 D. Lepage: Little Bustard Tetrax tetrax. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2023-01-31]. (ang.).
  4. 1 2 Tetrax tetrax, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  5. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Otididae Rafinesque, 1815 - dropie - Bustards (wersja: 2015-09-04). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2022-01-07].
  6. ↑ K. Linneusz, Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis, wyd. 10, t. 1, Holmiae 1758, s. 154 (łac.).
  7. 1 2 3 4 Collar, N., Garcia, E.F.J. & de Juana, E.: Little Bustard (Tetrax tetrax). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2019. [dostęp 2019-12-30].
  8. 1 2 E. Hartert. Notes on the Little Bustard. „Novitates Zoologicae”. 23, s. 337–339, 1916. (ang.).
  9. ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2022-01-07]. (ang.).
  10. ↑ Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 29. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2012. „Ornis Polonica”. 54, s. 109–150, 2013.
  11. ↑ Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 35. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2018. „Ornis Polonica”. 60, s. 125–160, 2019.
  12. ↑ Strepet (Tetrax tetrax) [online], www.ekologia.pl [dostęp 2021-12-27].
  13. ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.